– Выдатна. Не забудзьцеся ўмыцца, – нагадаў стары і падыбаў на кухню.
Калі дзяўчынка знайшла яго, пан Альбрыхт стаяў перад акном з кубкам у руцэ. Пачуўшы крокі, ён павярнуўся і запрашальна кіўнуў у бок невялікага століка.
– Прысаджвайцеся, мадэмуазэль.
Яна абрала адно з крэслаў, а пан Альбрыхт, крэкнуўшы, улад каваўся насупраць. Ён трохі адпіў і зноўку прапанаваў:
– Мо вадзічкі, калі гарбаты не хочаце?
– Не, – пакруціла галавой Бася і праз сілу дадала: – Дзякуй. Пан Альбрыхт уважліва прыгледзеўся да яе.
– Новыя фокусы? – спытаў ён.
– Ды ніякіх фокусаў, проста не хочацца, – дзяўчынка адвярнулася ад яго, аглядаючы кухню і прыкідваючы, да чаго можна было б дацягнуцца, калі стары знянацку вырашыць яе душыць, на прыклад.
– Паслухайце, я не ведаю, што вы там сабе навыдумлялі, але хацеў бы ўдакладніць адну рэч. Перад тым як легчы ў шпіталь, я меў з Міхалам размову. Ваш сябар параўнаў мяне з Эль-Анабі. Дык вось, хачу вам сказаць, што паміж намі ёсць вялікая розніца. Я ні ў якім выпадку не забойца і ніякі не злачынец, як, здаецца, зрабілі вынік вы.
Бася толькі фыркнула, склаўшы рукі на грудзях.
– Мая дарагая мадэмуазэль, – трохі ўзвысіў голас пан Альбрыхт. – Калі вы лічыце, што мне вельмі хочацца вас забіць, то вы памыляецеся. Вы мяне, зразумела, сёння вельмі раззлавалі, але такое ў мае планы не ўваходзіць і ніколі не ўваходзіла.
– Вядома, проста пакуль патрэбны час не прыйшоў, – працягнула Бася. – І ўвогуле, калі ласка, не крычыце на мяне.
Пан Альбрыхт стомлена пацёр скроні.
– Які патрэбны час? Што гэта яшчэ за лухта?
– Вы самі ўсё добра ведаеце, пан Альбрыхт.
Бася павярнула да яго галаву і пільна паглядзела старому ў вочы, каб адшукаць у іх хаця б самую дробную прыкмету, якая б выдала, што ён здагадваецца, аб чым яна зараз гаворыць.
– Мне толькі цікава, як з вамі спраўляюцца бацькі! – не вы трымаў пан Альбрыхт. – Давайце па парадку. Вы спачатку распавядзеце мне, што ведаеце, а потым я растлумачу ўсё, што будзе выклікаць у вас пытанні.
– Думаю, тое, пра што дазналася я, вам і так вядома, таму давайце наадварот: спачатку вы тлумачыце мне, чаму ратавалі замест Анэлі сябе і навошта хлусілі, калі распавядалі, для чаго вам Ключ.
– Гэта проста немагчыма трываць! – паскардзіўся стары. – Пятнаццацігадовае дзяўчо ставіць мне ўмовы!
– Шаснаццацігадовае, – паправіла яго Бася.
– Добра, – пагадзіўся стары. – Я распавяду тое, што вы ад мяне патрабуеце.
Ён трохі памаўчаў, штосьці абдумваючы, а потым спытаў:
– Наколькі я разумею, вы патрапілі ў момант, калі Анэля загінула?
Бася кіўнула.
– Вы хаця б разумееце, што пераступілі ўсе меры дазволенасці?! – не стрымаўся, каб зноў не ўпікнуць яе, стары.
– Якія меры дазволенасці? – здзівілася дзяўчынка. – Калі памятаеце, то вы самі мне далі ключы ад кватэры.
– Я даў ключы, каб вы мне прынеслі цёплых рэчаў!
– Вам ніхто не перашкаджаў потым забраць іх у мяне.
– Я думаў, што мне, магчыма, спатрэбіцца папрасіць вас пры несці што-небудзь яшчэ, таму і не спяшаўся забіраць. А вы пра браліся ў маю кватэру, гаспадарылі тут, – пан Альбрыхт двойчы тыцнуў пальцам у стальніцу. – І самае галоўнае: вы ўмяшаліся ў маё мінулае. Гэтага я за ўсё жыццё яшчэ нікому не дазваляў.
– Вы не далі мне іншага выйсця, – пацепнула плячыма Бася.
– Што гэта значыць?
– Мне трэ было праверыць, што хаваецца за вашым люстрам.
– Навошта? Я распавёў вам, што там адбылося. Што вас пад штурхнула ісці туды самой?
Бася павагалася. Цяпер ёй і самой было складана адказаць на гэтае пытанне з улікам усяго, што яна намагалася знайсці ў мінулым пана Альбрыхта.
– Калі я прыйшла сюды за вашымі рэчамі, па люстры пачалі бегчы цені. Я тады не стала вам пра гэта казаць, каб не хваляваць, а пасля вы распавялі мне пра баланс, і я ўсё думала, што ваша гісторыя надта падобная да нашай з Міхалам. Я хацела прыдумаць, як нам выратавацца, і калі ўзгадала ваша люстра, то падумала, што не можа быць, каб яно адчынялася мне проста так. Я вырашыла, што гэта можа стацца шляхам да выратавання. Маё ж люстра разбітае.
Бася закусіла губу, каб утрымацца і зноўку не пачаць плакаць. Што б яна ні рабіла, у яе ніяк не атрымлівалася знайсці тое, што ёй было патрэбна. Так яна нічога і не дамаглася. А шанец, здаецца, быў…
– Ох, мадэмуазэль, – уздыхнуў пан Альбрыхт.
– Мадэмуазэльмадэмуазэль, – перадражніла яго дзяўчынка. – Вы мне знарок распавялі сваю гісторыю?
– Я распавёў вам тое, пра што вы жадалі даведацца, – сказаў стары. – Я не збіраўся прымушаць вас праводзіць нейкія паралелі, а проста адказваў на ваша пытанне. Хаця вы маеце рацыю, пэўнае падабенства тут знайсці можна.
– І як мне пазбегнуць таго, што здарылася з вамі і Анэляй? Як мне абмінуць баланс? – ціхенька спытала Бася з кволым спадзевам, што пан Альбрыхт ведае слушнае вырашэнне і зараз падкажа яго.
– Аб гэтым я не думаў, – сцісла прамовіў ён.
– Ну хаця б раз у жыцці сумленна адказалі, – дзяўчынка ўзняла вочы да столі, каб з іх не пачалі выкочвацца слёзы.
– Я ніколі не хлусіў вам, мадэмуазэль.
– Ой, ну вядома! – заківала Бася.
