
Кастусь Губарэвіч
БРЭСЦКАЯ КРЭПАСЦЬ
(Людзі і каменне)
Дзейнічаюць:
Маёр.
Палкоўнік.
Зімін Аляксей Іванавіч — палкавы камісар.
Авілаў Пятро Міхайлавіч — маёр, камандзір 44-га палка.
Трубачоў — капітан, намеснік Авілава.
Аксіння — жонка Авілава.
Зінаіда Пятроўна — ваенурач 44-га палка.
Марасян Самвел — камсорг.
Кукушкін — салдат.
Марына.
Радчук Толя, Багатаў Міша — лейтэнанты.
Радыст.
Крафт, Зомер — афіцэры нямецкай ваеннай контрразведкі.
ЧАСТКА ПЕРШАЯ
1-ы пагранічнік. Дакладвае першы пост: на другім беразе Буга бачу, што скрыта падыходзяць войскі праціўніка… Бачу дзве мінамётныя батарэі… Ёсць пільней сачыць!
2-гі пагранічнік. Да берага цягнуцца пантоны… Так, так, — пантоны… Чую — гудуць артылерыйскія цягачы… Ёсць пільней сачыць!..
3-ці пагранічнік. Бачу замаскіраваныя танкі… У хмызняку на ўзбярэжжы хаваецца пяхота… Ёсць пільней сачыць!..
Кіжаватаў. Дакладвае начальнік 9-й заставы лейтэнант Кіжаватаў… Таварыш маёр, на ўчастку супраць заставы нямецкія войскі займаюць зыходныя пазіцыі. Да берага наблізілася пяхотная часць. Падрыхтаваны пантоны. Што загадаеце рабіць?.. Ёсць пільней сачыць!
Маёр. Дакладвае начальнік 17-га пагранатрада маёр Кузняцоў… Таварыш палкоўнік, усе заставы паведамілі: на другім беразе ідзе разгорнутая падрыхтоўка. Нямецкія пагранічнікі саступілі месца рэгулярным часцям. Падцягнуты пантоны, дэмаскіраваны мінамётныя пазіцыі… Прашу вашага загаду аб’явіць па атрадзе баявую трывогу!..
Палкоўнік. Пільней сачыць!
Маёр. Таварыш палкоўнік…
Палкоўнік. Пільней сачыць і не панікаваць.
Маёр. Ёсць пільней сачыць!
Палкоўнік. На правакацыі з таго боку загадваю не паддавацца! Зразумелі?
Маёр. Зразумеў, таварыш палкоўнік!
Палкоўнік. Як там крэпасць?
Маёр. У крэпасці нічога не ведаюць, таварыш палкоўнік. Спяць спакойна. Толькі дзесьці, здаецца ў Інжынерным клубе, грае аркестр.
Палкоўнік. Ну і добра. Няхай грае.
Карціна першая
Зіна. Ну от табе і маеш. Дзе ж усе?
Радчук. А я і не заўважыў.
Зіна. Цікава. Чамусьці ўсім хочацца, каб мы аставаліся адны.
Радчук. Люблю здагадлівых.
Зіна. Відаць, і нам пара.
Радчук. Куды спяшацца? Заўтра нядзеля.
Зіна. У вас жа на заўтра нешта прызначана?
Радчук. Нічога асаблівага. Тэхнічны агляд. На дзве гадзіны тае работы. А вечар — наш. Можа — у тэатр?
Зіна. Білетаў не дастанеце.
Радчук. Я?..
Зіна. Задавака.
Радчук. Лічыце, што білеты ўжо ёсць!
Зіна. Ну што ж, пойдзем, калі так.
Радчук. Дзякуй. (
Зіна. Між іншым, дзяўчынам рук не цалуюць.
Радчук. Пардон, пераблытаў. (
Зіна. Нахабнік! (
Зімін. З якой нагоды апладысменты?
Радчук. Апладысментаў, на жаль, не было, таварыш камісар.
Зімін. Ці то мне пачулася?
Авілаў. Гэта яны ў капусту гулялі. Ведаеш такую гульню? Па далонях біць.
Зімін. Па далонях то яшчэ нішто.
Авілаў. А чаго гэта вы неяк дзіўна запунсавелі, таварыш лейтэнант, з аднаго боку?
Радчук (
Авілаў (
Зіна. Іншы раз бывае.
Авілаў. Між іншым, Зінаіда Пятроўна…
Зіна. Слухаю, Пятро Міхайлавіч.
Авілаў. У якім вы палку служыце?
Зіна. У вашым, 44-м.
Авілаў. А чаму я вас бачу ў інжынерным?
Зіна. Тут сёння адзінае месца ў крэпасці, дзе можна патанцаваць перад выхадным.