Гипноз – зейінні? шо?ырлануын, перифериялы? хабардарлы?ты? т?мендеуін ж?не ?сыныс?а жауап беру ?абілетіні? жо?арылауын ?амтитын адам к?йі. Гипноз кезінде адамны? зейіні мен зейіні артып, ?сыныстар?а реакциясы артады. Гипноз ?детте гипнозды? индукциядан басталады, ол алдын ала н?с?аулар мен ?сыныстар сериясын ?амтиды.
Adamdar myndagan jyldar bo?y g?pnozdyq t?ptegi trans boldy. Koptegen maden?etter men dinderde bul med?tas?anyn bir turi retinde qarastyryldy. Undistannyn Pers?a men ?oga s?qyrshylary myndagan jyldar bo?y g?pnozben din? maqsatta a?nalysyp, saysaqtarynyn ar q?mylymen ekstat?kalyq trans arqyly ozderin batyrdy. oz murnynyzdyn ushyna muq?at qaray; mesmer?zm qubylysyn tydyry ushin ekzoter?kalyq aserdin qajeti joq ekeni anyq. Osy prosesterdin barlygynyn negizgi maqsaty-abstraks?alay nemese ze?indi shogyrlandyry adetin qalyptastyry, onda sybekt bir ?de?aga nemese ?de?alar tizbegine tolygymen sinedi, al ol basqa obektini, maqsatty nemese areketti bilme?di nemese ogan nemqura?ly qara?dy. G?pnozdyq jagda?dyn s?pattamasynyn algashqy jazbasyn 1027 jyly "trans" tyraly jazgan Parsy darigeri Av?sennanyn jazbalarynan tabyga bolady. Qazirgi g?pnoz 18 gasyrdyn a?agynda bastalyp, "qazirgi g?pnozdyn"akesi retinde tanymal bolgan nemis darigeri Frans Mesmerdin arqasynda tanymal boldy. Ol kezde g?pnoz Mesmerdin atymen atalgan "mesmer?zm" dep ataldy. Ol g?pnoz g?pnozdan g?pnozga ushyragan adamga ayysatyn m?st?kalyq kushtin bir turi degen pikirde boldy, biraq onyn teor?asyn g?pnozda s?qyrly element joq degen synshylar joqqa shygardy.
G?pnozdy jane onymen ba?lanysty qubylystardy tusindiretin arturli teor?alar bar. Ozgergen ku? teor?alary g?pnozdy sananyn ozgergen ku?i nemese adettegi sana ku?inen ozgeshe ze?in denge?imen s?pattalatyn trans retinde qarastyrady. Kerisinshe, memlekettik emes teor?alar g?pnozdy plasebo effektisi, terapevtpen ozara arekettesydi qa?ta anyqtay nemese rolderdi be?neli orynday formasy retinde ar turli qarastyrady.
Titirkengen ishek s?ndromy men menopayzany g?pnozga negizdelgen emdey naqty daleldermen rastalady. G?pnozdy basqa maselelerdi emdey ushin qoldany arturli nat?jeler berdi, mysaly, temeki shegyden bas tarty. G?pnozdy erte jaraqatty qalpyna keltiry jane biriktiry ushin terap?a turi retinde pa?dalany gylym? negizgi agymda dayly bolyp tabylady. Zertteyler adamnyn g?pnozy jalgan estelikterdin pa?da bolyyna yqpal etyi mumkin ekenin jane g?pnoz adamdarga oq?galardy dalirek eske tusiryge komektespe?tinin korsetedi.
G?pnoz-bul adamnyn jane jogary omyrtqaly janyarlardyn u?qyga jaqyn ku?i, onyn negizinde m?dyn jogargy bolikterinin tejely qubylystary jatyr. 60-shy jyldarga de?in. 19 g. g?pnoz tyraly ?de?alar arna?y "su?yqtyqtardyn" nemese magn?ttik tolqyndardyn – g?pnozshy taratqan arna?y toktardyn sp?r?t?zmdik boljamdaryna negizdelgen. G?pnoz tyraly m?st?kalyq ?de?alar orys (V. M.Behterev, o. o. Mochytkovsk??, A. A. Tokarsk?? jane t. b.) jane fransyz (N. Bernge?m jane Dj. Sharko) galymdarynyn enbekterimen jo?yldy. G?pnozdyq ku?ler problemalarynyn gylym? damyynyn bastalyy osy galymdardyn esimderimen ba?lanysty. Olar g?pnozdyn emdik manyzdylygyn anyqtady, sonymen qatar ps?holog?alyq faktordy emdik maqsatta qoldany adisi retinde usynystyn erekshe rolin anyqtady. Ala?da, g?pnoz qubylystarynda ali de koptegen tusiniksiz jagda?lar boldy. Atap a?tqanda, g?pnoz men usynys qate aralasqan. Ps?holog?alyq bagyttyn jaqtayshylary qazir Bernge?mnin "g?pnoz joq, tek usynys bar, usynys-bul ozin-ozi g?pnoz"degen eskirgen jane durys emes ustanymyn ustanydy jalgastyryda. Sonymen qatar, g?pnoz ben usynys qubylystary arturli: eger g?pnozdyn jagda?y adamga da, janyarlarga da tan bolsa, onda ayyzsha usynysqa be?imdilik – bul adamnyn jogary ju?ke qyzmetinin qas?eti. Usynystyn f?z?olog?alyq jagy ?. p. Pavlovtyn ulken jarty sharlardyn s?gnaldyq qyzmeti, jogary ju?ke ju?esindegi birinshi jane ekinshi s?gnaldyq ju?elerdin ozara arekettesyi, adam areketi tyraly iliminde oz tusindirmesin tapty.
