180 LVis., VIII, 5, 6 Recces.; VIII, 5, 4; VI, 2, 3 Ch; VII, 2, 1; III, 4, 17.
181 Территория, находящаяся в ведении виликов и акторов, обычно обозначается в источниках словом locus. Так именуется в вестготских памятниках всякий населенный пункт вообще, будь то деревня, вилла или civitas. Однако вилики обычно не имеют отношения к civitas. Следовательно, населенные пункты, возглавляемые виликами, - это виллы или деревни. См. LVis., VI, 1, 1; VIII, 5, 1; VIII, 6, 2; IX, 1, 6.
182 LVis, VI, 2, 4 Ch.
183 LVis., IX, 1, 21 Egica: ...omnes habitatores loci ipsius, tam viri quam femine, cuiuslibet sint gentis, generis ordinis vel honoris, CC erunt flagellis publice a iudicibus coercendi.
184 Ibid.: ...si... in subditis sibi populis vel iunioribus adimplere neglexerint... Характерно, в связи с этим, одно замечание Фруктуоза относительно мелких собственников, основывающих лжемонастыри. Аббат монастыря Compludo пишет, что они хотят жить, не подчиняясь никакому сеньору (Regula monast. commun. S. Fructuosi, col. 1: Et quia suo arbitrio vivunt, nulli seniorem volunt esse subiecti...).
185 LRVis., CTh., XVI, 1, 3; 5; NVal., XI).
186 LVis., III, 4, 18 Recces.; II, 1, 19 Ch.; Conc. Agath., can. 33.
187 Conc. Emerit, can. 8.
188 LRVis., CTh.,XVI, 1, 1; 2.
189 Conc. Tolet. III, can. 8.
190 Conc. Tolet. IV, can. 47.
191 Conc. Tolet. III, can. 8.
192 Conc. Tolet. XVI, tomus, p. 482.
193 LVis II, 1 18 Ch ; II, 1, 15 Recces.; ср. CI, III, 1, 14; Dig.,V.
194 LVis., II, 1, 18 Ch. (ред. Эрвиг.); LVis., II, 1. 15 (ред. Эрвиг.): Nam et si hii, qui potestate iudicandi a rege accipiunt, seu etiam hii, qui per commissoriam comitum vel iudicum iudiciaria potestate utuntur...
195 LVis., IX, 2, 8 W. Если кто-либо по болезни не может выступить в поход, надлежит отправить в поход дружину.
196 LVis., IX, 2, 9 Erv.
197 Ibidem.
198 Ibidem: ...si quisque exercitalium in eadem bellica expeditione proficiscens, minime ducem aut comitem aut etiam patronum suum secutus, fuerit, sed per patrocinia diversorum se dilataverit, ita ut nec in wardia cum seniore suo persistat, nec aliquem exhibeat...
199 См. А. Е. Hubner. Inscript, No. 125.
200 LVis., XII, l, 2 Reccar.
201 LVis., XII, 3, 27 Erv; cp. LVis., III, 5, 2.
202 LVis., V, 7, 2.
203 LVis., II, 5, 14 Ch.; II, 5, 16 Recces.
204 LVis., IV, 3, 3 Recces.; IV, 3, 4.
205 Conc. Agath., can. 8; Conc. Narbon., can. 5. Ср. Conc. Emerit., can. 11.
206 Marca Hispan, X (рр. 773-774); XXII (рр. 784-785).
207 Coleccion de privilegios, franquezas, exenciones у fueros concedidas a varios pueblos у corporaciones de la corona de Castilla, t. VI, No. CXIV (a. 804). Madrid, 1883; G. M. Jоvellanos. Coleccion de Asturias, t. I, No. LII (a. 814); J. Guаllаrt. Algunos documentos de inmunidad, de tierra de Leon. CHF, III, 1945, рр. 168-185; С. Sanсhez-Albоrnоs. Estudios.., p. 792.
208 J. Оrlandis. Consecuencias del delito en el Derecho de la alta Edad Media. AHDE, t. XVIII; 1947, р. 97.
209 LRVis., CTh., IX, 7, 3; II, 1, 9; IV, 4, 5.
210 Cassiod. Variae, V, 39, 15: Vilicorum quoque genus, quod ad damnosum tuitionem queruntur inventum, tam de private possessione, quam publica funditus volumus amoveri, quia non est defensio, quae praestatur invitis: suspectum est quod patiuntur nolentes.
211 LVis., II, 5, 9. Ср. LVis., V, 4, 3.
212 LRVis., CTh., II, 1, 1; LVis., VI, 4, 2.
213 LRVis, CTh., I, 10, 3; LVis., IX, 1, 3; 13.
214 Conc. Tolet. XVI, can. 2.
215 LVis., II, 1, 19 Ch.
216 LVis., II, 4, 2.
217 LRVis., CTh., XI, 4, 1.
218 LVis, IX, 2, 8 W; IX, 2, 9 Erv.
219 LRVis, VII, 2, 22; VI, 4, 3 Ch.
220 LRVis, CTh., IX, 8, 1: LVis., VI, 4, 3 Ch. Тот, кто захватил вора или другого преступника, мог удерживать его у себя дома не более суток, после чего обязан был выдать его судье. LVis., VII, 2, 22.
221 LVis., II, 1, 18 Ch.
222 LVis., II, 2, 8.
223 LVis., VIII, 1, 4 Ch.
224 LVis., VII, 4, 2: ...Quod si forte ipse iudex solus eum comprehendere vel distringere non potest, a comite civitatis querat auxilium, cum sibi solus sufficere non possit. Ipse tamen comes illi auxilium dare non moretur, ut criminis reus insultare non possit.
225 Вестготская правда, например, считает возможным, что судье не под силу заставить знатного человека отказаться от незаконного брака (LVis., III, 6, 1: ...si nobiles fuerint fortasse persone, quos iudex distringere vel separare non possit, nostris id auditibus confestim publicare non differat). Сходное положение могло сложиться, если обвинитель отказывался представить суду человека, сделавшего донос (LVis., VII, 1, 1).
226 LVis., IX, 2, 8 W; IX, 2, 9 Erv. Жалобы Вамбы и Эрвигия на нежелание магнатов участвовать в защите королевства весьма напоминают аналогичные упоминания в капитуляриях франкских королей, изданных во второй половине IX в.
227 LVis., II, 1, 7 Egica.
228 Isid. Hist. Goth., 47.
229 Fredeg., IV, 73.
230 S. Iul. Historia rebell., p. 801: ...commovit ad scandalum cives, ad suorum pernicies plebes, ad eversionem patriae gentes, ad interitum principis non solum proprias, sed externarum plebium nationes.