dev-ar:(tr.) to have the obligation of, have the
duty of, ought, should; -o: duty, obligation. Def.: «Devar»
konvenas ad omna ed omnaspeca obligesi (moral od altra), do devas
uzesar en omna imperi, preskripti e konsili. Ex.: Se vu volas
bone standar, vu devas esar sobra. Vu devas ne adulterar, furtar.
V. exp.: vid. darfar; kp. mustar. — FIS
devanc-ar:(tr.) to out-run, out-strip, out-do, to
distance. V. exp.: On preter-iras kozo senmova, ma
devancar implikas ke la objekto movas, e movas en sama sinco kam
la subjekto; IV-137. — F
devast-ar:(tr.) to devastate, lay waste, ravage,
desolate. Ex.: Ula uragano, ula pesto devastis la lando, la urbo.
— EFIS
develop-ar:(tr.) to develop: make larger, fuller;
to unfold (a plot, etc.); -(ad)o, -eso: development;
growth, increase, progress. Ex.: Gimnastiko developas la korpo.
Developar la mento di infanto. Developo di arboro. V. exp.: Developar
indikas generale la kreskado gradoza e reguloza, sive di
l'organismi, sive di omna kozi simila od analoga ad organismi. Evolucionar
expresas la preciza ciencala (e filozofiala) ideo di evoluciono,
enduktita la Lamarck, Darwin, e.c.; ol karakterizas ula speco di developo,
ed implikas transformo (ol opozesas a la dissolvo, qua
esas l'inversa fenomeno). Singla organismo, ento «developas
su»; nur spci «evolcionas» tra la longa serio de yarcenti,
chanjante sua formo, adaptante su ad altra kondicion ai di vivo,
e.c.; III-221. — EFI
deviac-ar:(tr., intr.) to deviate, swerve (de).
Ex.: La deviaco di magneta agulo. — EFIS
deviz-o: device: emblematic design; blazon- -o:
heraldic bearing. — DEFIRS
devoc-o: devotion: act of religion, external worship (cf. pi-eso);
-oz-a, -(ul)o: a devout (person); -ala: devotional;
facar devocaji: to perform one's devotions. — DEFIS
devon-o*:(geol.) Devonian strata. — DEF
devor-ar:(tr.) to devour, eat greedily; -anta,
-ema: devouring, ravenous, voracious; -em-eso:
voracity. — EFIS
devot-a: devoted; -eso:
devotedness, devotion; -esar, -igar su: to be
d., to devote oneself. Ex.: Esar tote devota ad ulu, ad ulo.
Devoteso a sua patrio. Devotigar su ad ula skopo. — DEFI
dextr-a: right (handside); -e:
on the r.; -a manuo: r. hand; -uz-ero:a
r. handed person; -ano: (parl.) member
of party on right (a conservative); turnar ad-dextre:
to turn to the r. Ant. sinistra. — eFIS
dextrin-o:(chem.) dextrine. —
DEFIRS
dezert-a: desert, deserted; -o:
a desert, wilderness; -igar: to make a d. of (ulo).
Def.: Qua esas sovaja (od arida) e ne habitata. Ex.: Insulo
dezerta. Sahara esas dezerto. Lando dezerta e nehabitata (E. a
wild and uninhabited country). — EFIS
dezinenc-o: desinence: formative suffix,
word-ending. Def.: Finalo di vorto, precipue por indikar la
flexiono. — DeFIS
dezir-ar:(tr.) to desire: to wish for
earnestly, long for, hanker for, covet; -egar:
to greatly covet, lust after; -inda: desirable; -ajo:
a desirable object, a desideratum; il ardoroze deziris
richaji: he ardently desired wealth; me deziras
ke vu parolez: I wish you to speak; me desiras a
vu omna feliceso: I wish to you all happiness. —
EFIS
dezol-ar:(tr.) to make disconsolate,
distress, grieve (ulu); -eso:
affliction, desolation (mental); -anta, -iva:
grievious, disheartening. Ex.: La morto di mea amiko dezolas me.
— eFIS
di: (marks the genitive, possession, belonging
to) la domo di mea patrulo: my father's house; en
la tempi di la Romani: in the time of the Romans; la
rejo di Anglia: the king of England; la fenestri
di la domo: the windows of the house; di qua, di
qui: whose, of which; la puero di qua me vidis
la libro: the boy whose book I saw; la libri di
qui vu prizis la binduro: the books, the binding of
which you liked; di qua esas ica granda fabrikerio:
whose is this great factory? V. exp.: vid. de
di-o: day (of 24 hours; cf. jorno);
-ala: daily; de un dio a l'altra:
from one day to another; la dii dil semano: the
days of the week. — eFIS
diabas-o*:(petrog.) diabase: trap,
greenstone. — DEF
diabet-o:(med.) diabetes; -ika,
iko: diabetic (person). — DEFIRS
