detriment-ar: (tr.) to prove detrimental to, be prejudicial to. Ex.: Ica fakto detrimentis mea reputeso. Ica aranjo esas facita a mea detrimento, lo detrimentas me. V. exp.: Detrimentar e domajar esas diversa speci di nocar. Domajar (ulo) esas facar material altero, qua minbonigas kozo (o la korpo di persono). Detrimentar (ulu) esas efektigar a lu ula perdo, mem nerekte e nevole; IV-237-8. — EFIS
de-turn-ar: (tr.) to turn away, aside (ulu, ulo, de).
deuteri-o: (2001) deuterium. — DEFIRS
deutoplasm-o: (biol.) deutoplasm.
dev-ar: (tr.) to have the obligation of, have the duty of, ought, should; -o: duty, obligation. Def.: «Devar» konvenas ad omna ed omnaspeca obligesi (moral od altra), do devas uzesar en omna imperi, preskripti e konsili. Ex.: Se vu volas bone standar, vu devas esar sobra. Vu devas ne adulterar, furtar. V. exp.: vid. darfar; kp. mustar. — FIS
devalor-ar: (tr., fin.) to devaluate money.
devalu-ar: (tr., fin.) to exchange money-pieces for those containing less value.
devanc-ar: (tr.) to out-run, out-strip, out-do, to distance. V. exp.: On preter-iras kozo senmova, ma devancar implikas ke la objekto movas, e movas en sama sinso kam la subjekto; IV-137. — F
devast-ar: (tr.) to devastate, lay waste, ravage, desolate. Ex.: Ula uragano, ula pesto devastis la lando, la urbo. — EFIS
develop-ar: (tr.) to develop: make larger, fuller; to unfold (a plot, etc.); -(ad)o, -eso: development; growth, increase, progress. Ex.: Gimnastiko developas la korpo. Developar la mento di infanto. Developo di arboro. V. exp.: Developar indikas generale la kreskado gradoza e reguloza, sive di l'organismi, sive di omna kozi simila od analoga ad organismi. Evolucionar expresas la preciza ciencala (e filozofiala) ideo di evoluciono, enduktita la Lamarck, Darwin, e.c.; ol karakterizas ula speco di developo, ed implikas transformo (ol opozesas a la dissolvo, qua esas l'inversa fenomeno). Singla organismo, ento «developas su»; nur spci «evolcionas» tra la longa serio de yarcenti, chanjante sua formo, adaptante su ad altra kondicion ai di vivo, e.c.; III-221. — EFI
deviac-ar: (tr., intr.) to deviate, swerve (de). Ex.: La deviaco di magneta agulo. — EFIS
deviz-o: device: emblematic design; blazon- -o: heraldic bearing. — DEFIRS
devoc-o: devotion: act of religion, external worship (cf. pi-eso); -oz-a, -(ul)o: a devout (person); -ala: devotional; facar devocaji: to perform one's devotions. — DEFIS
devon-o*: (geol.) Devonian strata. — DEF
devor-ar: (tr.) to devour, eat greedily; -anta, -ema: devouring, ravenous, voracious; -em-eso: voracity. — EFIS
devot-a: devoted; -eso: devotedness, devotion; -esar, -igar su: to be d., to devote oneself. Ex.: Esar tote devota ad ulu, ad ulo. Devoteso a sua patrio. Devotigar su ad ula skopo. — DEFI
dextr-a: right (hand side); -e: on the r.; -a manuo: r. hand; -uz-ero:a r. handed person; -ano: (parl.) member of party on right (a conservative); turnar ad-dextre: to turn to the r. Ant.: sinistra. — EFIS
dextrin-o: (chem.) dextrine. — DEFIRS
dezert-a: desert, deserted; -o: a desert, wilderness; -igar: to make a d. of (ulo). Def.: Qua esas sovaja (od arida) e ne habitata. Ex.: Insulo dezerta. Sahara esas dezerto. Lando dezerta e nehabitata (E. a wild and uninhabited country). — EFIS
dezinenc-o: desinence: formative suffix, word-ending. Def.: Finalo di vorto, precipue por indikar la flexiono. — DEFIS
dezir-ar: (tr.) to desire: to wish for earnestly, long for, hanker for, covet; -egar: to greatly covet, lust after; -inda: desirable; -ajo: a desirable object, a desideratum; il ardoroze deziris richaji: he ardently desired wealth; me deziras ke vu parolez: I wish you to speak; me deziras a vu omna feliceso: I wish to you all happiness. — EFIS
dezol-ar: (tr.) to make disconsolate, distress, grieve (ulu); -eso: affliction, desolation (mental); -anta, -iva: grievious, disheartening. Ex.: La morto di mea amiko dezolas me. — EFIS
