Ахаль те ӑш вӑркать. Ахаль те чӗре ыратать, вырӑнта мар. Вӗсем, ав, Инна та Инна…
Эх, Инна, Инна!.. Хам та манаймастӑп-ҫке сана. Ниепле те асӑмран тухмастӑн. Ҫурҫӗрте те пултӑм, Хура тинӗс хӗрринче те ҫӗрерӗм, эсӗ вара пӗр самант та манӑҫмарӑн. Манӑҫмастӑн та! Ача чух ҫуралнӑ туйӑм халӗ те вӗри. Уйрӑлнӑранпа ултӑ ҫул иртрӗ пулин те, ним чухлӗ те чакмарӗ ҫав туйӑм.
Вӑтам шкул пӗтерсен, Инна та института вӗренме каймарӗ, фермӑра ӗҫлеме пуҫларӗ. Ӗҫрен таврӑнатчӗ те пирӗн пата чупса пыратчӗ, шӑкӑл-шӑкӑл калаҫса, унта та кунта ӗлкӗрсе, аннене пулӑшатчӗ.
Ҫара кайма хут килсен, мана чысласа, ҫамрӑксем ӑсату каҫӗ ирттерчӗҫ. Ташӑ-юрӑ хыҫҫӑн Иннӑпа иксӗмӗр клубран тухрӑмӑр. Мӗн шуҫӑм киличченех лартӑмӑр лапсӑркка сирень айӗнче…
— Итле-ха, Юра, ― терӗ Инна, тухӑҫа кӑвак сӑн ҫапсан. ― Уйрӑлатпӑр. Нумайлӑха уйрӑлатпӑр…
Ҫав ир ӑна пӗрремӗш хут ыталарӑм эпӗ. Пӗрремӗш хут чуптурӑм.
— Кӗтетӗп сана, Юра. Кӗтетӗп… икӗ ҫул… вунӑ ҫул…
Ҫара кулленех ҫыру ҫырса тӑчӗ Инна… Ӑшӑ, хӗрӗ, чун-чӗрене ҫӗклентерекен ҫырусем… Савни ҫырӑвӗ чикӗри салтакшӑн темрен те хаклӑ. Шӑрҫа пек тикӗс йӗркесене каҫса кайса вулаттӑм. Икшер хут, вуншар хут… Унӑн сӑнӗкерчӗкне те хамран пӗрре те уйӑрман эп, чӗре тӗлӗнчех чиксе ҫӗреттӗм. Юлашки ҫырӑва та хаваслансах уҫрӑм. Уҫрӑм та… унта пурӗ те пилӗк сӑмах кӑна: «Юра, текех ан ҫыр. Эпӗ…»
Куҫ алчӑраса кайрӗ. Уяр ҫанталӑк та ӑмӑрланса тӗксӗмленчӗ, хура тӗспе витӗнчӗ. Виҫӗ талӑк чӑлкӑм куҫ хупмарӑм, тӑтӑш асаплантӑм. Ҫакна старшина та сисрӗ. «Ма салху ҫӗретӗн? — терӗ вӑл, манпа юнашар ларса. ― Чирлерӗн-им? Е-е… ӑнлантӑм, чун савни качча тухнӑ. Тьфу! Хӗр вӑл — анне мар, татах тупӑнать. Ҫакна ан ман: хӗрсем вӗсем куҫ умӗнче кӑна чӗкеҫ евӗр чӗвӗлтетеҫҫӗ, сӑмах параҫҫӗ, уйрӑлсанах, сан ҫинчен манаҫҫӗ, урӑх качча куҫ хываҫҫӗ, урӑх каччӑ танатине кӗрсе ӗкеҫҫӗ. Паллах, пурте апла мар, ҫапах… Ан хуйхӑр. Кӗтме пӗлмен хӗршӗн чунна ан ҫунтар. Урӑххи тупӑнать кайран, шанчӑкли».
Тарӑхнӑскер, кӗреннӗскер, Иннӑна манма тӑрӑшрӑм. Вӑл пур — ниепле те асӑмран тухмарӗ. Халӗ те тухмасть.
— Шофер, ҫакӑнта антарса хӑварӑр. Эп ҫитрӗм, ― терӗ те хӗрарӑм Ваҫука укҫа тыттарма тӑчӗ.
— Кирлӗ мар, ― ун аллине сирчӗ Ваҫук.
Района ҫитсе кӗреспе ҫумӑр вӗтӗртетме пӑрахрӗ. Йӑрӑм-йӑрӑм пӗлӗтсем тухӑҫалла шуса иртрӗҫ, хӗвел пӑхма тытӑнчӗ.
Машина шурӑ чул ҫурт тӗлне пырса чарӑнчӗ. Районти прокуратура шӑпах ҫак ҫурта вырнаҫнӑ.
Мана курсан, Владимир Ефимов прокурор, лутака та сарлака хулпуҫҫиллӗ арҫын, хавасланса кайрӗ, сӗтел хушшинчен тухсах, алла тытса чӑмӑртарӗ.
— Иртенпех кӗтетӗп. Пӗлетӗр-и, пӗр-пӗччен тӑрса юлтӑм, ― терӗ вӑл. — Следователе урӑх района куҫарчӗҫ. Помощник чирлесе ӗкрӗ… Халь ӗнтӗ сывлӑш ҫавӑрса ярӑпӑр иксӗмӗр.
Владимир Владимирович сӗтел хушшине ларчӗ те сасартӑк темшӗн шухӑша кайрӗ.
— Ай, пачах маннӑ. Ӗнер следователь валли икӗ пӗлӗмлӗ хваттер уйӑрса пачӗҫ. Вӗр-ҫӗнӗ хваттер. Кайса кур, ― терӗ те сӗтел сунтӑхӗнчен ҫӑра уҫҫи кӑларса тыттарчӗ. ― Ҫул хыҫҫӑн паян канма та пултаратӑн.
— Ывӑнман эпӗ.
— Апла-тӑк, ӗҫе пуҫӑн, ― сейфран кӗрен хуплашкаллӑ «ӗҫ» кӑларса хучӗ прокурор. ― Ҫынни хӑй те айӑпне йышӑнать. Свидетельсем те вӑл асса-тӗссе пурӑннине ӗнентереҫҫӗ. Следствие виҫӗ эрнере вӗҫлесен, аван пулмалла.
Прокурор панӑ папкӑна илтӗм те следователь пӗлӗмне кайса лартӑм, ӗҫ вӑрттӑнлӑхӗсемпе паллашма тытӑнтӑм.
Тӗпрен илсен, пӗртте чӑкӑлтӑш мар пек вӑл ӗҫ. Уйкас ҫынни, Вадим Ухватов, совхоз механикӗ, Ҫатра улӑхӗнче Галя ятлӑ хӗрпе йӑпанса ларнӑ. Ҫакна Оля пионервожатӑй курнӑ та арӑмне систернӗ, хӑйне те механизаторсем умӗнче намӑслантарнӑ. Вадим, самай хӗрӗнкӗскер, вожатӑя ҫатӑрласа тытнӑ та: «Ҫӑварна хуптаратӑп-ха пӑрре сана!» — тенӗ. Тата темтепӗр каласа хӑратнӑ, юнанӑ.
Тепӗр виҫӗ кунтан, чӑнах та, Ольӑна, амӑшӗ вырӑнне шкул хуралӗнче лараканскере, такам пӑшалпа персе суранлатнӑ. Шӑпах ҫав кун совхоз спортсменӗсем пӑшалпа тӗл перессипе ӑмӑрту ирттернӗ иккен. Вадим — совхозри спорт обществин председателӗ. Пӗчӗк калибрлӑ винтовка та, патронсем те — пӗтӗмпех ун аллинче. Амӑрту хыҫҫӑн вӑл шкул картишӗнче ҫӗренине куракансем пулнӑ. Вадим пуҫтахланнине те, Оля ӑна пӑсӑрлантарнине те механизаторсем ҫирӗплетеҫҫӗ. Вадим хӑй те тунмасть. «Йӑнӑшрӑм. Хупса лартӑр», ― тет.
Уголовнӑй ӗҫ ҫумӗнче Оля ӗтӗнчен кӑларнӑ пуля та пур. Экспертиза пӗтӗмлетнӗ тӑрӑх, вӑл тирта пуҫтарнӑ пульӑсемпе пӗр кӗпҫеренех тухни палӑрнӑ. Шкулти столовӑйра та, коридорта та Вадим тӑхӑннӑ пушмак йӗрӗсем!
Вадим айӑплине ӗнентерекен тепӗр япала — сӑран хутаҫ. Амӑртӑва вӑл унпа патронсем тултарса пынӑ. Ольӑна суранлатнӑ хыҫҫӑн ӑна коридора пӑрахса хӑварнӑ. Хутаҫра патронсемпе пӗрлех столовӑйран йӑкӑртса тухнӑ кӑлпасси, ҫу, чӑкӑт, консервӑ банкисем пур.
Следстви материалӗсене пӗр-пӗринпе танлаштарса пӑхрӑм та, хӑшпӗр иккӗлентерекен ыйтусем сиксе тухрӗҫ ман, ӑнланмалла мар вырӑнсем тӗл пулчӗҫ.
Ольӑна Вадим питӗ тарӑхнӑ тейӗпӗр. Ӑна вӑл ҫынсем умӗнче тытса лӑсканӑ пултӑр. Анчах мӗншӗн-ха Вадим ӑна урамран мар, шкула шала кӗрсе перет.
Столовӑйра та, коридорта та Вадим тӑхӑннӑ пушмак йӗрӗсем пур. Анчах пушмакӗ ниҫта та курӑнмасть. Ӑҫта-ши вӑл?
