Бу повестьта инаять т, хыянт т юк. Биред яхшы гамллр, матур хыяллар бар. Буыннар бйлнеше бар. Биред чынбарлык фантастика белн кушылып кит. ХХII гасырда яшче тп герой егерменче м егерме беренче гасырларга сяхт ит. йдгез, без д аны белн еллар м юллар тик, гасырлар кичик.
00111122…12011021… Бу цифрлардан тмам туйды Тхфт, гаиз булды. Йокымсырап кына кит, кз алдында шулар сикереш. Сикерлр, биилр д, билгеле бер тртип белн тезелеп, саннар ясап куялар. Араларына нокталар да килеп кысыла. 21012101… 21.01.2101. Нрс бу, ни алата?..
Килсе омга кн датасы бит бу! Хзер инде тнге икелр тирседер, чршмбе башланды дигн сз, ике тлектн кимрк вакыт калып бара. Ниг гел шул саннар биеш кз алдында, ниг Тхфтк тн йокысы бирмилр? Нрсдер буламы ул кнне, декабрьд кргн теге тшлр белн бйлеме? Шулаймы? Булыр да, з гомеренд моа кадр бары тик бер тапкыр тш кргн Тхфт бу юлы атна буе тш крде бит. иде кн, дресрге, иде тн рттн. ле итмс, бу тшлр бер-берсе белн бйлнешле кебек.
Йоклый алмыйча аптыраган Тхфт торып утырды. релеп кен стл лампасын кабызмакчы иде, ул кабынмады. Тхфт клемсерп куйды: тшлрд бу турыда хбр булмаган иде кебек. Ярый, очраклы хлдер. Ул трз тбендге лампаны алып, стлг куйды да кабызып ибрде. Монысы яна инде, монысы й буе кояштан энергия ыеп утырган, шуннан бирле кабызылмаган лампа. Тхфт кулына калм алды, бер битен д бернрс д язылмаган калын дфтрен ачты. Бу дфтрг егерме ел бар инде, мгаен, кбрктер д. Калм тотмаганга да шулай. ни ихтыя аны тотарга! Телекомп рчак кулда, кирк булса – кесд, киркс – стлд. Шунда язасы да, сызасы да, шуннан гына укыйсы да. Тхфтне би-бабаларыны телефон, телевизор, компьютер дигн нрслре аерым-аерым да булган ле. Тхфтне нисе д мктп елларында кулланган. мен алтмышынчы елларда телекомп дигн айланма чыгара башлагач, кренлп шуа кчеп беткннр. айлы нрс ул. зе компьютер кебек зур, зе телефон кебек кечкен. Зурайтып еп стенага элеп куясы да, диванга сузылып ятып, кино карыйсы – телевизор. Тшмг беркетс д була. Дртк бклп, форматын згртсе д стлг куясы – компьютер, телгн эшене эшл. Берр кая ыена башласа, кеп-кечкен футлярга сыярлык итеп калдырасы да, кес яис сумкаа салып, зе белн аласы – телефон. зенн калдыру ич ярамый: бтен днья шунда. Кемнр белндер сйлшерг кирк булса да, яалыкларны карап алырга, роботларга эш кушарга кирк булса да, телекомпсыз булмый.
Шулай. 33 яшен тутырган Тхфтне гомере шул телекомп белн, шуны яншсенд бара. Дфтрг язуны кирге бармы инде шулай булгач?! Тхфтлр мктпк д биш кен ел йрделр, калган биш елын йдн торып кына укыдылар. Элеккедн килгн традиция дип, аларны калм белн язарга мктпт йрттелр. Ата-аналар арасында карышып маташучылар да булган ле: ниг кирк, телекомп бар бит, балалар гомерг д калм тотып язып утырмас, диючелр. мма мктп мктп инде ул, йрттелр. Тхфт зе матур гына яза иде. Карт беке Глзир гел йт торды, йрн, улым, комачауламас, борынгылардан килгн нрслр рчак файдага була ул, дип. Бу дфтрне д шул бисе блк иткн иде бугай ле. Кыйбатлы нрс ул хзер. Андый дфтр-калмнрне хате бик булмагач, аларны артык кп чыгармыйлар, тышлыкларын да бик зиннтлп эшлилр. Кеше блкк-мазарга алгалый.
Блк дфтр белн зе алган калмне тотып, Тхфт стл янына килеп утырды. Язып карарга булды. Нурания бисе башта ук йткн иде аа: “Язып куй ле тшене, тикмг тгел бу”, – дигн иде. Шул вакытта ук кирк булган. Хзер бераз онытылмадылар микн?
2100 елны декабрь аенда мин иде тш крдем, иде тн рттн. Моа кадр бары бер тапкыр тш кргнем бар иде. Бик кптн булган хл инде, ле миа тугыз яшь кен булган ул вакытта – мин ул тшне аман хтерлим. Бик рхт булган иде шул. 2076 елны е иде (миа тугыз яшь тулып итмгн д булган икн ле). Карт бабакай Вакыйфка сиксн биш тулды. биемне тисе ул Вакыйф бабай, ни аа бабай дип эндш, мин бабакай дип йртм. ни белн би бабакайга нрс блк итик дип баш ваталар. “Мине Байсуга алып кайтыгыз ле, балалар. Шунда ике-ч кн торып килсм, и зур блк шул булыр иде”, – диде бабакай. Гап инде! Вакыйф бабакай лл нич тел бел, итмеш яшен кадр тремче булып эшлгн. Дньяны нинди ген иллренд булмаган ул! хзер мен якын гына юлга да зе ген чыгып китми. н хзер ниндидер Байсу турында сйлп утыра. Блк итеп шунда кайтуны сорагач, гадти ир тгелдер инде ул…
нием табиб минем, эшеннн телс кайчан китеп йри алмый. Шуа кр мондый блкне ясау бабакайны кызына – бием Нуранияг калды. биг ул вакытта 52 яшь, ул да эшли ле. Ул рестораннар хуасы. мма ул эшен кбрк телекомптан гына алып бара. Аны аш-су осталары бтен илг танылган, чнки алар – кешелр. Хзер кп ирд ризыкны роботлар зерлгн заманда, бине рестораннарында чын кешелр пешер. йг китерерг заказлар булганда, илтеп бирчелре ген роботлар. Бу рестораннарда ясалма ит, ясалма он да кулланмыйлар. Шуа кр ашарга килчелр д, заказ бирчелр д кп. би ашчылар янына барып кайткалый, киш-крстмлрен бир. Аны эше айга салынган.
Без юлга чыктык. Вакыйф бабакай автолётта йрерг яратмый, шуа кр гадти автомобиль белн кайтабыз. Мин бабакайны аптыратам:
– Бабакай, Байсу еракмы?
– Ерак тгел, улым, 400 километрдан артыграк.
– Байсуда ямьлеме?
– Дньядагы и ямьле урыннарны берсе.
