У зале карчмы з'явся хлопчык-служка з лампадкай у руцэ. Ён мочк абыходз залу, запальваючы свяцльн. Шэры змрок за вокнам адразу згусцся, ператварышыся апраметную цемрадзь. Цяпер зала карчмы нагдвала каплчку, якой стаць труна з нябожчыкам - цёмна, цха, адно агеньчык мльгацяць ды шэпты лунаюць спалохана... Так было не засёды. Нартас яшчэ памята часы, кал мясцовых корчмах гучала музыка лры трохструннай скрыпк, а наведнк спявал застольныя песн. Цяпер гэта па-за законам. Карчомныя песеньк забаронены цэнзурай Клра за 'распуства' 'лаянку'. Гэтк ж лёс напатка лры скрыпк, якя был абвешчаны 'д'ябальскм вынаходствам'. Рамейскя лютн мясцовых корчмах так не прыжылся, таму цяпер тут проста мочк п'юць. Ды шэпчуцца. так ва сёй правнцы. Ужо дванаццаць гадо. Хаця сам Намеснк не грэбава простым зямным цехам. У самым пачатку свайго кравання, кал яшчэ не был забаронены святы гонар Сонцастаяння спамну Продка, ён выходз на плошчу суправаджэнн сяго тольк двух-трох целаахонка далучася да святочнага натопу. Ахмстрыньчык ста больш абачлвым пасля таго, як падчас аднаго з такх фэста з натопу да яго кнулася юродзвая - ускудлачаная, з пенай на вуснах - паспрабавала садзць шыла яму горла. Юродзвая нешта крычала. Людз, якя стаял паблзу, распавядал потым, што яна крычала: "Забойца!" Ахова зрэагавала мгненна, вар'ятку пасекл шаблям, перш чым яна паспела прычынць шкоду Намеснку. Пазней Ахонк распасюдзл вестку, што гэта была ерэтычка-змеепаклоннца з Паночнай Багны, якую падкупл эверонцы - заклятыя вораг Раме. Выгодная трактока, якую немажлва н пацвердзць, н абвергнуць...
Пасля замаху Мка адмовся ад свах хаджэння у народ. З гэтага часу ён назра за святкаванням з бяспечнай адлегласц, стоячы на тэрасе свайго палаца-крэпасц Вльску, альбо на высокм памосце, акружаным натопам стражнка. Ён не тое каб страц давер да свах падданых. Зусм не. Проста чалавек, ад якога залежыць лёс цэлага народа, не мае права сабой рызыкаваць. Прынамс, так каза сам Мка. Крывадушнча, як зажды. Ад яго не залежала роным рахункам нчога. Ён ужо дванаццаць гадо трымае правнцыю жалезным кулаку, але сам ён, па сутнасц, нхто. Менш, чым нхто. Сваю пасаду ён атрыма з рук Агусты. се рашэнн прымаюцца Царгорадзе, за зубчастым мурам Цытадэл. Мка аж дагэтуль ва ладзе тольк таму, што так жадаюць яго заступнк. А кал ён перастане х задавальняць, яго адразу ж штурхалям згоняць з трона прызначаць новага Намеснка... ты гэта разумееш, Мка, выдатна разумееш. Дарма тольк зя грэх на душу. Ты нчога не дамогся. Як бы нкчэмнасцю, так ёю застася, Цытадэл на цябе глядзяць, як на смецце. А зрэшты, я не лепей... Нартас намаца кашэль у складках сваёй манаскай хламды махну рукой шынкару, даючы зразумець, што збраецца расплаццца.
- Як, ужо? - лодачнк захвалявася. - Трэба дачакаць, пакуль дождж перастане. Нядобра выходзць у дождж. Бачы я тут сёе-тое...
Нартас уздыхну, разумеючы, што спрачацца няма сэнсу. Нягледзячы на тое, што Клр вё жорсткую барацьбу з перажыткам паганства, у правнцы распасюджвался сё новыя забабоны, тутэйшыя раблся сё больш прымхлвым. Зямля кшэла нячысцкам. Уначы мары залазл вокны хат душыл немалят у калысках. Над дарогам слупах пылу з лямантам наслся стрыг-паднцы. Пасля заходу сонца па вулцах блукал прывды-невдзмк, з плачам енкам скрэблся вокны дзверы, праслся хату. Людз сядзел за зачыненым дзвярыма свах хацн, дрыжэл ад страху шаптал малтвы. Баг караюць гэтую зямлю за тое, што народ яе выракся веры продка, казал тутэйшыя. А таксама за тое, што Мка Венд здзейсн грэх супраць Рода, забшы брата свайго Мраслава, каб завалодаць каронай. Апошняе, зрэшты, услых старался не прамаляць. Сабе даражэй.
