МАТЫЛЬ. Цікава, адкуль пайшла пагалоска пра касьбу?
АСА (задумалася). Напэўна, ад каровы.
МАТЫЛЬ. Я пытаўся. Тая не ў курсе.
АСА. Можа прыснілася якой кветцы… Яны ж такія эмацыянальныя, такія чуллівыя… Яшчэ вырашаць на сваёй радзе, што лепш дабраахвотна здацца карове, чымся пайсці пад касу.
МАТЫЛЬ. Карове? Навошта карове?
АСА. А каму яшчэ патрэбны гэтыя лугавыя зёлкі? Сам бачыш: аніякія! Ну, у нас з табою няма падстаў для панікі. Калі што – паляцім на суседні луг.
МАТЫЛЬ. Прабач, пагаворым другім разам.
АСА. Ведаеш, а давай злятаю ў вёску і пра ўсё даведаюся.
МАТЫЛЬ. А што? Гэта ідэя.
АСА. Пакуль! (Паляцела.)
Заходзіць сонца. Смолка, Рамонак, Медуніца, Званочак і іншыя кветкі сабраліся на сход. Раз-пораз непадалёку мыкае Карова.
СМОЛКА. Больш нікога чакаць не будзем.
ЗВАНОЧАК. І не трэба. Хто хацеў, той прыйшоў.
СМОЛКА. Дарагія паплечнікі і сябры! (Асеклася.) Што гэта я? Як з трыбуны. Адным словам, я вас не абрадую: заўтра пачнуць касіць наш луг.
УСЕ РАЗАМ. Луг! Касіць! Заўтра!
МЕДУНІЦА. Не можа быць!
РАМОНАК. Абсурд. Мы ж яшчэ і сілы як след не набралі…
МЕДУНІЦА. І не расцвілі толкам...
РАМОНАК. А ў мінулым годзе, кажуць, наш луг увогуле не касілі.
ЗВАНОЧАК. Бо калгас на ладан дыхаў.
РАМОНАК. Не мог жа ён год канаць – і раптам ўзяцца за касьбу!
СМОЛКА. “Мог”, “не мог”… Дзіцячы нейкі лепет. Такое было і будзе. Мы высахнем на сонцы і ляжам у адзін сухі, мяккі, пахучы стог… Без нас сельская гаспадарка проста не абыдзецца.
РАМОНАК. Што мне да іхняй сельскай гаспадаркі! Я, можа, хачу цвісці і пахнуць.
МЕДУНІЦА. І я.
ІНШЫЯ КВЕТКІ. І мы! І мы!
Усе прыгнечана маўчаць.
МЕДУНІЦА. Ну вось. Луг косяць, а я замуж выйсці не паспела!
РАМОНАК. А я не дапісаў паэму пра мёд...
СМОЛКА. А я не памірылася з Матылём.
Смолка заплакала, Медуніца яе суцяшае.
МЕДУНІЦА (Званочку). А ты, Званок, чаго маўчыш?
ЗВАНОЧАК. А я наступнай вясной зноў вырасту. Усе мы вырасцем зноў.
МЕДУНІЦА. Калі тое будзе…
РАМОНАК. Як уяўлю, што маю... маю тоненькую шыйку…
(Заплюшчыўся.)
СМОЛКА. Жах!
МЕДУНІЦА (іранічна). Ты ж сама гаварыла, што сенам стаць –
ганарова, што без нас сельскай гаспадарцы кранты…
СМОЛКА (узяла сябе ў рукі). Не мы традыцыі ўстаноўлівалі, не нам іх мяняць. Ну, скосяць… Ну, высахнем… Затое наша жыццё падоўжыцца на цэлую зіму.
РАМОНАК. Што мне іхняя зіма! А, з вашымі сходамі… Лепей бы мяне карова з’ела... (Махнуў рукой і падаўся прэч.)
МЕДУНІЦА. Бедны Рамонак! Ён такі далікатны, так схільны да дэпрэсіі...
Званочак кінуўся за Рамонкам.
З’яўляецца задыханы Матыль. На хаду перахоплівае і вяртае Рамонка.
МАТЫЛЬ. Пачакай! Не трэба!
МЕДУНІЦА (Смолцы). Што з ім?
МАТЫЛЬ (Рамонку). Не ідзі да каровы! (Усім.) Не хадзіце! Аса сказала… Сам чуў…
РАМОНАК. Што ты чуў?
МАТЫЛЬ. Што касілка… касілка… паламалася!
РАМОНАК. Не можа быць. Якое шчасце!
Кветкі скачуць і пляскаюць у ладкі.
СМОЛКА, МЕДУНІЦА. Паламалася! Паламалася! Будзем жыць!
Ура-а-а!
ЗВАНОЧАК. Манюка гэтая вашая Аса!
МАТЫЛЬ (сабе). А што калі Аса... Не, не можа быць. Яна сказала мудрую рэч: жыццё сапраўды зменлівае. Палоска чорная, палоска белая… Галоўнае – перачакаць чорную!
РАМОНАК. Значыць, я дапішу сваю паэму?
СМОЛКА. А я паспею дарабіць свае справы... і з табой памірыцца… Праўда? (Лашчыцца да Матыля.)
Званочак сілком вядзе Асу, тая ўпіраецца і верашчыць.
ЗВАНОЧАК. Палюбуйцеся!
АСА. Пусці, расліна! Я чмялю паскарджуся.
ЗВАНОЧАК. Гэтая аферыстка нас падслухоўвала!
МЕДУНІЦА. Даносчыца…
СМОЛКА. Разлучніца! Што, чмялю хацела дагадзіць? Падслухаць і расказаць, так?
МАТЫЛЬ (Званочку). Адпусці яе.
СМОЛКА. Ага, заступаешся...
АСА (вызваліўшыся). Я навіну хацела расказаць. І не чмялю, а вам!
СМОЛКА. Уважліва цябе слухаем.
АСА. Гэты луг… Цалкам... Аж да лесу... Увесь наш луг выкупіў фермер.
КАРОВА (здаля). Му-у-у…
УСЕ (разам). Не можа быць!
АСА. Тэхнікі ў яго – цэлы двор. Сама бачыла.
МАТЫЛЬ. З агню ды ў полымя.
ЗВАНОЧАК (Матылю). І ты ёй верыш?
СМОЛКА. За адзін дзень столькі перамен!
РАМОНАК. І што цяпер?
Ледзь ідзе Пчолка з дзвюма поўнымі вядзерцамі. Стала, адпачывае.
ПЧОЛКА. План я сёння перавыканала. (Выцірае пот.)
АСА. Давай паднясу, сяброўка. (Бярэ адно вядзерца, падміргвае ў залу.) А то мужчыны ў нас нездагадлівыя. (Разам аддаляюцца.) Ды наманіла я ім, гэтым зёлкам лёгкаверным... Няхай патузаюцца.
МУЖ
ЖОНКА
АНЁЛ-АХОЎНІК
ЧОРЦІК
СМЕРЦЬ
Верхні ярус. Маладая жонка калыша на руках дзіцятка.
ЖОНКА (спявае). “Люлі, люлі, люлі, дзеткі ўсе паснулі”… Позна ўжо, а таткі нашага няма. На рабоце, мабыць, затрымаўся. Працавіты ён у нас. І ты, сынок, гэткім вырасцеш… “Люлі, люлі, люлі спаць, а я буду калыхаць. Прыйдзе шэранькі ваўчок…”
Ніжні ярус. Мужчына выходзіць з дзвярэй, на якіх напісана “гараж”.
Зіма, сыплецца снег.
МУЖ. Цяжкі сёння дзень выдаўся. Ну, нічога, не ўпершыню. Работа ў нас такая. (Паўза.) Можа, ў краму зайсці па дарозе? Піўца куплю ды і хлеба заадно, жонка прасіла.
АНЁЛ (з правага боку). Лепей без піва абысціся. Галава будзе цяжкай, вочы – мутнымі… Спаць адразу завалішся, з сыночкам не пагуляеш…
