[78] Gerson. Contra foedam tentationem blasphemiae // Opera. III. P. 246: "hi qui audacter contra fidem loquuntur in forma joci etc." ["те, кои под видом шутки выступают дерзко противу веры"].
[79] Cent nouvelles nouvelles. II. P. 205.
[80] Gerson. Sermo de S. Nicolao // Opera. III. P. 1577; De parvulis ad Christum trahendis // Ibid. P. 279. Против этой пословицы высказывается также: Dion. Cart. Inter Jesum et puerum dialogus, art. 2 // Opera. XXXVIII. P. 190.
[81] Gerson. De distinctione verarum visionum a falsis // Opera. I. P. 45.
[82] Ibid. P. 28.
[83] Petrus Damiani. Op. XII. P. 29 // Patrologiae cursus completus. Series lat. CXLV. Col. 283; ср. для XII и XIII вв.: Hauck A. Kirchengeschichte Deutschlands. IV. S. 81, 898.
[84] Deschamps. VI. P. 109. № 1167 // Ibid. № 1222; Commynes. I. P. 449.
[85] Froissart (ed. Kervyn). XIV. P. 67.
[86] Rel. de S. Denis. I. P. 102, 104; Jean Juvenal des Ursins. P. 346.
[87] Jacques du Clercq. II. P. 227, 340; IV. P. 59; ср.: Molinet. IV. P. 390; Rel. de S. Denis. I. P. 643.
[88] Joh. de Monasteriolo. Epistolae / Ed. Martene et Durand, Ampl. Coll. II. P. 1415; cp. p. 1465, ep. [письма] 75, 76 Амброзио де Милииса к Гонтье Колю, где он жалуется на Жана де Монтрея.
[89] Gerson. Sermo III in die Sancti Ludovici // Opera. III. P. 1451.
[90] Gerson. Contra impugnantes ordinem Carthusiensium // Opera. II. P. 713.
[91] Gerson. De decem praeceptis // Opera. I. P. 245.
[92] Gerson. Sermo de nativitate Domini // Opera. III. P. 947.
[93] Nic. de Clemanges. De novis celebr. etc. P. 151.
[94] Villon. Testament. Vs. 893 ff. (ed. Longnon). P. 57.
[95] Gerson. Sermo de nativitate Domini // Opera. III. P. 947; Regulae morales // Ibid. P. 86; Liber de vita spirituali animae // Ibid. P. 66.
[96] Hist, translationis corporis sanctissimi ecclesiae doctoris divi Thom. de Aq., 1368 / Auct. fr. Raymundo Hugonis O. P. // Acta sanctorum. Mart. I. P. 725.
[97] Сообщение папских посланцев епископа Конрада Хильдесхаймского и аббата Германа Георгентальского об опросе свидетелей относительно св. Елизаветы, имевшем место в Марбурге в январе 1235 г.; ср.: Huyskens A. Quellenstudien z. Geschichte d. hl. Elisabeth. Marburg, 1908. S. 139.
[98] Rel. de S. Denis. И. Р. 37.
[99] Quicherat. Proces. I. P. 295; III. P. 99, 2191; Champion P. Proces de condamnation de Jeanne d'Arc. P., 1921. II. P. 184; ср.: Huizinga J. Bernard Shaw's Heilige // Wege der Kulturgeschichte. Munchen, 1930. S. 171-207.
[100] См. прим. 108.
[101] Chastellain. III. P. 407; IV. P. 216.
[102] Deschamps. 1. P. 277, № 150.
[103] Ibid. II. P. 348, № 314.
[104] Из: Johann Ecks Pfarrbuch fur U. L. Frau in Ingolstadt // Reformationsgesch. Studien u. Texte, Munster, 1908, 4/5. Цит. по: Arch. f. Kulturgeschichte. 1910. 8. S. 103.
[105] Johseph Seitz. Die Verehrung des heil. Joseph in ihrer geschichtlichen Entwicklung etc. Freiburg, 1908.
[106] Le livre du chevalier de la Tour-Landry. P. 212.
[107] Bibl. Nat. (Paris). Ms. franc., 1875 // Ch. Oulmont. Le Verger, le Temple et la Cellule, essai sur la sensualite dans les ?uvres de mystique religieuse. P., 1912. P. 284 ff.
[108] Об изображении святых прежде всего см.: Male E. L'art religieux a la fin du moyen age. Chap. IV.
[109] Deschamps. I. P. 114, № 32; VI. P. 243, № 1237.
[110] Бамбергский миссал 1490 г., цит. по: Uhrig. Die vierzehn hl. Nothelfer (XIV Auxiliatores) // Theol. Quartalschrift. 1888. LXX. S. 72; ср. Утрехтский миссал 1514 г. и Доминиканский миссал 1550 г.: Acta sanctorum. Apr. III. P. 149.
[111] Uhrig. Op. cit.
[112] Erasmus. Ratio seu methodus compendio perveniendi ad veram theologiam. Basel, 1520. P. 171.
[113] Так же изображалась и Марфа (в цитировавшейся выше балладе Дешана), поразившая Тараску из Тараскона.
[114] ?uvres de Coquillart / Ed. Ch. d'Hericault (Bibl. elzevirienne). 1857. Н. P. 281.
[115] Deschamps. VI. P. 232, № 1230.
[116] Rob. Gaguini Ep. et. Or / Ed. Thuasne. II. P. 176: Еще 30 лет назад в одной из деревень Северного Брабанта некоего хромого, дабы не пугать его с его тезками, называли "пиевой ногой".
[117] Colloquia, Exequiae Seraphicae / Ed. Elzevier. 1636. P. 620. Ср.: Allen. II. P. 303, ep. 447, lin. 426.
[118] Gargantua. Chap. 45.
[119] Apologie pour Herodote. Chap. 38 / Ed. Ristelhuber. 1879. II. P. 324.
[120] Deschamps. VIII. P. 201, № 1489.
[121] Gerson. De Angelis // Opera. III. P. 1481; De praeceptis decalogi // Ibid. I. P. 431 ; Oratio ad bonum angelum suum // Ibid. HI. P. 511 ; Tractatus VIII super Magnificat // Ibid. IV. P. 370; ср.: III. P. 137, 553, 739.
[122] Gerson. Opera. IV. P. 398.
[123] Ср. эту главу с автобиографическими записками странного Опицинуса де Канистриса: Opicinus de Canistris // Hrsg. R. Salomon. Das Weltbild eines avignonesischen Klerikers // Vortrage der Bibliothek Warburg, 1926-927. Leipzig, 1930.
ГЛАВА ТРИНАДЦАТАЯ
[1] Monstrelet. IV. P. 304.
[2] Bern. Sien. Opera. I. P. 100 // Hefele. Op. cit. P. 36.
[3] Les cent nouvelles nouvelles. II. P. 153; Les quinze joyes de mariage. P. 111, 215.
[4] Molinet. Faictz et dictz. Fol. 188 v.