Saglaml?q, ozgurluk, sabitlik ucun pul on?mli vasit?dir. Lakin pul da, var dovl?t d? musb?t enerjid?n qaynaqlanm?rsa insan varl? ola bilm?z, olsa da xosb?xt olmaz.Insan doguldugundan ol?n? kimi qazand?qlar?ndan, t?bi?td?n ald?g? enerjini sevgiy? cevirib basqalar?na otur? bilmirs? yasam?r…Sevgisiz omur is? insan?n min bir ?ziyy?tl? qazand?g? pulu bosa x?rcl?yib iflasa ugramas?n?n eynidir… Vahid M?mm?dliKitabda V.M?mm?dlinin m?shur hekay?l?rind?n bir nec?si yer al?r.
Q?rm?z? boyurtk?n
Enli yol k?ndin duz ortas?ndan kec?r?k, onu iki yer? bolur. K?ndin arxas?nda mes?likl?rl? ortulu uca daglar, bir q?d?r asag?da is? sam v? kuknar mes?l?ridir. Ir?lid? k?nd d?nizin qumlu sahill?rin? dir?nir. Bu k?nd b?lk? d? dunyan?n ?n goz?l k?ndidir. Ozu d? s?rh?dd? yerl?sir. Bax mes?nin arxas?nda gorun?n o daglar?n ustu il? s?rh?d x?tti uzan?r. H?min x?ttin o biri t?r?find? S?rqin ?n q?dim v? ?n boyuk olk?l?rind?n biri yerl?sir…
Uzun ill?r s?rh?dl?r bagl? idi. Bu goz?l k?ndd?n s?rh?ddin o biri tay?nda yerl?s?n olk?y? gedib-g?lm?k k?nd sakinl?ri ucun mumkunsuz idi.Indiki kimi asan deyildi. ?vv?lki qurulus l?gv olunana q?d?r insanlar ?kin sah?l?rind? bec?rdikl?ri m?hsulu dovl?t? t?hvil verib, ald?qlar? ?m?k gunu m?vacibi hesab?na dolan?rd?lar. Amma bu k?nd camaat?n?n ?lav? g?lir yeri d? vard?.
H?r il may ay?n?n ortalar?ndan pay?za q?d?r, k?ndin usag?ndan tutmus qocas?nad?k k?ndin ?traf?nda, mes? q?rag?nda v? el? b?zil?rin? h?y?t c?p?ri olan boyurtk?n kollar?n?n meyv?l?rini vedr?l?r? y?g?b, satmaq ucun, h?r? oz h?y?tinin qap?s? agz?nda uzu s?h?r?, ordan da simala v? daha nec? -nec? olk?l?r? gedib c?xan yol boyu duzurdul?r.Bel?likl? d? k?nd camaat? dolan?r, ogul-usaq sahibi olurdular.O vaxtlar k?ndd? iki boyuk ev var idi. Biri s?drin idi, o birisi is? k?nd m?kt?binin direktorunun.
Amma ill?r kecdi… ?vv?lki qurulus dag?ld?qdan sonra s?rh?dl?r ac?ld?. Butun olk?d?n, el? bu k?ndd?n d? s?rh?ddin o biri t?r?find?ki olk?y? gedis -g?lis asanlasd?.S?rh?dd? boyuk gomruk m?nt?q?si ac?ld?.
Indii k?ndd? cox sey d?yismisdi.K?nd camaat?n?n geyimind?n tutmus, b?zi ad?tl?rin?d?k.H?r gun d? k?ndin ortas?ndan kec?n ana yol il? bir-birind?n q?s?ng, r?ngar?ng traylerl?r sutuyurdu. Cox uzaq olk?l?rd?n yola c?x?b ta simala kimi gedib c?xan traylerl?r…
Amma k?ndd? bir sey d?yism?misdi. Bu da yen? enli yol boyu, h?r k?sin h?y?t qap?s? agz?nda duzulmus ic?ril?ri boyurtk?n dolu vedr?l?r…
q?rm?z? borutk?nBu k?ndd? bir qeyri adilik d? vard?.Bu da onda idi ki, k?ndd? ?sas?n q?rm?z? boyurtk?n bitirdi. Qara boyurtk?n t?k-t?k adamlar?n h?y?tl?rinin ?traf?nda kok salm?sd?lar. O vaxtlar qara boyurtk?nl?r? t?l?bat daha cox idi. Daha da baha sat?l?rd?. S?h?rd?n g?l?nl?r ?sas?n qara boyurtk?n almaq ist?yirdil?r.V? bu k?ndd? ?n cox qara boyurtk?n kollar? olan h?y?t Unal?n ata-anas?n?n yasad?g? h?y?t idi. Unal s?rh?dl?r ac?ld?qdan xeyli sonra dogulmusdu…
Ill?r kecdi… Unal boyudu… Iki gund?n sonra onun oxudugu m?kt?bd? son z?ng olacaqd?.Unal on birinci sinifi basa vuracaqd?.
O, h?y?tl?rind?ki qoca tut agac?n?n govd?li budag? ustund? oturub dunyan?n ?n sirin tutlar?ndan yey? -yey? k?ndin o biri t?r?find? yerl?s?n evl?r? dogru bax?rd?. Uzaga dikilmis gozl?rini oradan c?km?m?y? onu m?cbur ed?n h?r an, h?r saniy? sevgilisi Paknuru gorm?k umidi idi. Paknur onunla bir sinifd? oxuyur. H?r gun d? onu m?kt?bd? sinif otag?nda lap yax?ndan gorur. Amma o, Paknuru gorm?kd?n doymur.
Paknuru sevdiyini h?l? s?kkizinci sinifd? q?za demisdi. Paknur ona n? h? cavab? vermis, n?d? ki, yox soyl?misdi. El?c? yam-yas?l gozl?rini sinif otag?n?n p?nc?r?sind?n m?kt?bin arxas?ndak? ?rik bag?na dogru dikib:
–M?n ingilis dili mu?llim?si olacagam,– demisdi.
O da p?nc?r?y? dogru add?mlay?b Paknur il? yanas? durdu.Aman Allah! Bu q?z nec? d? goz?l idi. Sevgilisi b?lk? d? k?ndl?rini dovr?y? alan daglardak? cic?kl?rd?n daha t?z?t?r, xos qoxulu v? cazib?dar idi. Indii bu goz?lliy? heyran oldugu m?kan, sinif otag? onun ucun ?n muq?dd?s, ?n m?rh?m v? dogma yer idi. M?hz burda, sinif otag?nda o Paknura oz sevgisini b?yan etmisdi.Odur ki, Unal da cox dusunm?d?n, -M?n d? mu?llim olacagam,-dedi.
–Dogrudan?,– dey? Paknur, usaq sad?lohvluyu il? sorusdu.
– H?, q?rar?m q?tidir. Bir yerd?, el? bu m?kt?bd? mu?llim isl?y?rik,-dedi…
Ugultulu turbo muh?rrikin s?si Unal? x?yallardan ay?rd?.Az qald? ki, tut agac?n?n budag? ustund?n yer? g?lsin. Yola t?r?f boyland?.Enli yolun ortas? il? q?z?l? r?ngd? olan «Lombarcini» ild?r?m sur?ti il? kecdi. Son zamanlar bu yoldan cox yaras?ql? mas?nlar?n kecdiyini gormusdu Unal, amma bel?sini gorm?misdi. Yad?na dusdu ki, bu Abisalam?n «Lombarcinisidir». O, ir?li Abisalam?n k?nd evl?ri aras?nda goyl?r? ucalan dord m?rt?b?li villas?na dogru baxd?. Lombarcini bir daha ugulday?b, onun s?si esidilm?z oldu. Abisalam mas?n? art?q oz h?y?tind? saxlm?sd?.
…Bir vaxtlar bu k?ndin dem?k olar ki, butun usaqlar? yaxs? oxuyur, yaln?z bir arzu il? yasay?rd?lar.S?h?r? gedib, ali m?kt?b? daxil olmaq, oran? bitirib, ur?kl?ri ist?y?n bir isin qulpundan yap?smaq…
T?kc? Abisalam m?kt?bd? yaxs? oxumurdu. M?kt?bin direktoru h?mis? ona deyirmis ki, bala s?n d? oxu, get adam ol…Yaxs? oxusan mu?llim, muh?ndis, h?kim ola bil?rs?n…Yoxsa avara-avara g?zm?kl? hec n? ?ld? ed? bilm?zs?n.Amma m?kt?b direktoru n? q?d?r s?y gost?rs? d? Abisalam ip?-sapa yatm?r.Bildiyini edir.Oxumad?g? bir yana qals?n, davran?slar? il? d? d?rsl?rin gedisini pozub, dig?rl?rinin d? oxumas?na mane olur…
