Хомуурунньукка узбек уонна таджик норуоттарын остуоруйаларын сахалыы тылбаастара т?м?ллэн киирдилэр. Остуоруйаларга Орто Азия норуоттарын муудара?а, ?йэлээх ?гэстэрэ к?ст?р, ку?а?ан к??стэн ?т?? санаа к?м?ск??р?н, булугас ?й, мындыр толкуй, хорсун бы?ыы быы?ыырын ту?унан кэпсэнэр.Кинигэ Саха АССР норуот ха?аайыстыбатын ?т??лээх ?лэ?итэ, учуутал, суруналыыс София Матвеевна Охлопкова т?р??б?тэ 100 сылын к?рс? тахсар, кыра уонна орто саастаах оскуола о?олоругар ананар.
Вера Лукина,
кыы?а
Былыр икки уоллаах дьада?ы ки?и олорбута эбитэ ???. ?л?р к?нэ кэлбитигэр, уолаттарын ы?ыртаан ылан эппит:
– Оокколоруом, сотору э?иги бэйэ?ит эрэ хаалыаххыт… Бэйэ-бэйэ?итигэр к?м?л?с??эн, иэдээ??э т?бэстэххитинэ ?р???йсэн, эйэлээхтик олороору?.
Инньэ диэн кэриэ?ин этэн баран ?лб?т. Сотору буолаат, уолаттар кыраттан да м?кк??эн, эти?эн барбыттар.
Арай биирдэ кыра уол т??ээбит, ол т??ээтэ?инэ, киниэхэ а?ата кэлэн эппит:
– То?ойуом, эйигиттэн к?рд???б?н: туох баарын барытын убайгар биэр – кини о?олоох-уруулаах, ыал а?ата эбээт. Оттон бэйэ? мин эргэ карнайбын ылан аан дойду устун айаннаа. А?ыыга-аба?а ылларбыт да дьо??о, ??рэр-к?т?р да дьо??о карнайгынан оонньоо. Оннук сылдьан дьолгун булуо?.
Кыра уол ити курдук о?орбут: туох баарын убайыгар биэрбит уонна бэйэтэ эргэ карнайы ылан айа??а туруммут.
Биир киэ?э улахан хайа хаспа?ар кэлэн хонорго бы?аарыммыт. Бу хаспах абаа?ылар кэлэн тохтуур, кы?ыл к?м?стэрин, атын сыаналаах малларын а?алан кистиир сирдэрэ буоларын хантан билиэй.
Арай т??н ????н са?ана абаа?ылар тиийэн кэлбиттэр да ким тугу, хайдах ылбытын ту?унан ки?иргээн куоту?а-куоту?а кэпсэппиттэр:
– Мин биир ыраахтаа?ы кыы?ын иирдибитим, – диир ма?найгы абаа?ы. – Ол кыы?ы эмтээн ?т??рд?бэтиннэр диэн, биир да эмп киниэхэ ту?алаабат гына, ки?и хара?ар к?ст?бэт икки абаа?ыны баты?ыннара сылдьыбытым.
– Кини ол ыарыыттан хайдах гынан ?т??р??н с?п этэй? – диэн иккис абаа?ы ыйыппыт.
– Арай кини та?ыгар эмискэ карнай тыа?аата?ына, к?ст?бэт абаа?ылар куттанан куотуохтар этэ, оччо?о эрэ ?т??р??н с?п, – диэн ма?найгы абаа?ы эппиэттиир.
Бу кэм?э абаа?ылар ба?ылыктара кэлэр:
– ?уу-?уу, ки?и сыта баар, билэ?ит дуо? – диэн ха?ыытыыр.
Абаа?ылар хаспах и?игэр т?тт?р?-таары сырсыакала?ан, дэлби куттаммыт уолу тутан а?алаллар.
– Би?иги кинини тырыта-хайыта тыытыахпыт! – диэн абаа?ылар ба?ылыктара ха?ыытаабыт.
Хата уол ?й?н с?тэрэ куттамматах, били карнайын сулбу тардан ылбыт да оонньоон кыйы?ыппыт. Абаа?ылар куттанан, малларын-салларын быра?ан, хаспахтан бырдаатта?ан тахсыбыттар да сирэйдэрин хоту тэбинэ турбуттар.
