Автор улет шежіресін 2 лкен блімге бліп жазан. Бірінші блімде кіріспе, жеті ата жне азатар, аза хандыы мен жздер сияты шежіре, нсіліміз бен шыан тегіміз, мемлекеттілігіміз жайлы жалпы малмат беретін мселелерді озайды. Жеті ата таырыбын озаанда біратар зерттеушілерімізді осы мселе жнінде тйген ой-пікірлерін ортаа салады. Оларды ішінде Д.онаев, С.Манов сияты халымызды білгір, парасатты лдары да бар. ай ел, ай халыты тарихы жайлы сз озамайы, оны алтын азы арауы, аттап туге, айтпай кетуге болмайтын таырыбы - ашанда оны ныспы, атауы емес пе. Сондытан автор шежіресін он
Ohm+V
(Дойт)
Шежірем сыр шертсе
Сарыаса Келменбет батыр рпатары хаында
Шежіремізді біраз жерінде есімі ауыза алынан, бан дейін аса та сем Алматы аласында бой тзеген еселі Жалатс баадр мешітіні рылысы мен таы бір-екі нды деген тарихи кітаптарды жары круіне демеушілік еткен Мырзабай баба рпаы Жсіпбеклы Айтмахан аамыза зор алысымызды айта отырып, бл жасаан садаасын Алла абыл ылай деп да етеміз. Сондай-а шежіремізді басып шыаруа басынан-аяына дейін аянбай ызмет еткен Баис бауырымыза да лкен рамет, ілтипатымызды білдіреміз.
Адатпа
Автор шежіреден грі монография іспеттес етіп жазан бл ебегін жеті атадан бастап, оны кп шежірешілер жеткізе айта алмай келе жатан шыу тегімізді сонау бастау кзі "аза" мселесін сараптаумен жаластырады. Сйтіп оушы ауым мен тарих мамандарына оны рі арай тереірек зерттеуге ой салады. Мнымен атар кіші жзді аракесек бірлестігіне арайтын шмекей-сарыаса шежірелерінде брындары айтылы оймаан "Шу хаан" тарихы сияты кейбір ты мселелерді басын озап, ашып жазуа ниеттенеді. Шмекей атауыны этимологиясы мен табаларын жан-жаты талдай келе, оларды шыу тарихына ылыми трыдан арау керектігіне тоталады. Шежіре соын ата-бабаларына арналан естелік– эсселермен аятайды.
з лын, з ерлерін ескермесе,
Ел тегі айдан алсын кемегерді.
І.Жансгіров
Автордан
улет шежіресін екі лкен тарауа бліп жазды. Бірінші тарау кіріспе, жеті ата жне азатар, аза хандыы мен жздер сияты шежіре, нсіліміз бен шыан тегіміз, мемлекеттілігіміз жайлы жалпы малмат беретін блімдермен басталып, аты мен тарихы кп шежірелерден белгілі ары бабамыз Келменбет батыр жайлы жазылан дастан, аыздар мен одан тарайтын рпатар кестесімен аяталады. Бір айта кетер жайт, Бозыл, Келменбет, Есбол, Метей, тебай, дайл баба тектерін рбітерде негізінен Зайыр Сдібековты «аза шежіресіне», Трлыбек Деменлыны «Келте тонды Келмембет» шежіресіне, Хамит Мадановты «Кіші жз шежіресіне», Тынышбек Дайрабаевты «Кете–Шмекей шежіресіне», Маст Неталиевті «Кіші жз шежіресіне», Жарылап Бейсенбайлыны «Кіші жз шежіресіне», «Нрмхамедлы Жаножа батыр шежіресіне» сйенгеніміз аны. Бірнеше ондаан беттерге созылан зын-сонар рпатар тізбегін рбітерде адам аттарынан байаусызда длсіздіктер мен ателіктер жіберіп алан болса, рине, ол кісілерден, оларды рпатарынан кешірім тінеміз. Сонымен атар кітабымызды ішкі бетіне азастан халы суретшісі, Шоан Улиханов атындаы сыйлыты лауреаты Е.Сидоркин салан лы дала тсінде желмен жарыса жйтки шапан аза батырларыны бейнесін бердік.
Ал екінші тарау бірімізді алтыншы, екіншілерімізді жетінші, ал шіншілерімізді сегізінші атамыз болып келетін Жаай батыр туралы баяндайтын ел аузынан жиналан хикаялармен ашылып, зіміз сызан ата– бабалар кестесі мен олардан рпа таратар мтіндермен жаласады. Сйтіп кні кеше мір кешкен, бірі лі арамызда тірі жрген улетті леуетті адамдары туралы жазылан мірбаянды материалдармен штасады.
Сонымен гімемізді 1 тараудаы кіріспе блімінде оырман ауыма алдымен шежіре жнінде жалпы малмат беріп, осы тсінікті тарихына аздылы-кемділі болсын тоталып кеттік. Тарихымызда мазмндылыымен елеулі із алдыран ірі-ірі деген шежірелер мен оларды авторларын атап ттік. Шежірені жеті атадан басталатындыы баршаа аян. Сондытан осы аттас келесі блімде біратар зерттеушілерімізді осы мселе жнінде тйген ой-пікірлерін ортаа салды. йткені біраз жрт осы жеті атаны алай, кімнен бастап санап, тарату, оларды алай атау керектігін лі кнге дейін жетік білмей, шатастырумен жр. Солара бір септігі тисін деп ойлады.
ай ел, ай халыты тарихы жайлы сз озамайы, оны алтын азы арауы, аттап туге, айтпай кетуге болмайтын таырыбы ашанда оны ныспы, атауы емес пе. Атаусыз халы та, жер де, су да, ну да жо. Сондытан шежіремізді дегенде осы лкен мселеден ара тамыр азаымны «аза» деген атауы мен оны шыу тарихынан бастаанды жн крдік.
аза этнониміні шыу тарихына "азатар кімдер, айдан шыан?" деген 2 блімде тоталды. Шындыын айту керек, бл бгіндері лкенімізді де кішімізді де, крімізді де жасымызды да басындаы жадай. Анасыны рсаынан н мен кй, сз адірін ып туатын от ауыз, ора тілді, бесіктен белі босамай жатып, жеті атасы мен ру, жзіне дейін срінбей, судыратып тратын азаым, «ал аза кім, ол айдан шыан?» деп сауал оя алса кібіртіктеп, тосылып, жауап бере алмай алатыны бар.
