Онтон сайын Амма диэн алта кстх рэххэ Аанчык биигини оттото утаардылар. Бу алта кс сиргэ тннэри-кннэри аыс ыйдаах дьахтар хааман киирдэ. Оуу миин дии сатаан кэбиэбин, мииммэт. Сатаатахха оуспут айаас кунан этэ. Киирэн оттоотубут. Аанчыгым, урут кини тугу да саарбат бэйэтэ, туой атаым, баым ыалдьар, срэим кбр, тулуйбаппын диир буолла. Арай биир киээ кн киириитэ тахсан чаанньыгын рн баран отуутугар сыта тстэ. Мин утуйдаа диибин, онтукам аны санаатахха ытаабыт эбит, быыыта. Онтон мин отууга таыстым. Онуоха туран, ааттаар курдук, срдээх чгэйдик саарчы крбтнэн хааман кэлэн, санныбар илиитин ууран баран: «Мыычаар, доорум оотоо, аын даа, кыайан тулуйарбыттан аастым, – диэтэ уонна: – Бостуой эргэ бараммын, хаарыан дьонум, ийэм, аам, доотторум, ханна эрэ баар буоллугут… Саатар биирдэ баас эигини крдм дуу, мин бу мунана сылдьабын…» – дии-дии, уйаара-кэйээрэ суох оолуу ытаата. Онно мин кии эмиэ уйадыйан икки хараым уута лэппээским рдгэр таммалаабытын йдбн. Ону санаатахпына, билигин дааны срэим ыалдьар. Кырыйдаым аайы сс ордук уйадыйан иэргэ дылыбын, – диэн баран оонньор эмиэ харбыт курдук ах барда, хараын уута чаччаарыйбыт иэдэин устун срэн тэн сыттыгар халыйда…
Уол муннун тыаа утуйда быыылаах. Оонньор, ону сэрэйдэ гынан баран, кыаммата. Кини хоонньугар ыстанан тахсыбыт куосканы имэрийэ-имэрийэ, киниэхэ кэпсиир курдук, аргыый кэпсии сытта.
– Онтон дьэ кнгэр от-мас сайын барахсан кэлиитигэр чэлгийэ симэммит кх нуоай ллргэтэ тохтон-хоронон барда, крн кстр торо тыа ккээрэн, сэндээрэн кстр буолла. Сэмэнэп саана хас эмэ хонугу мэлдьи н-саааан туран ардах б тстэ. Кн-ый дьаабыта биллибэт буолла. Кх халлаан клэр ньуура сабыллан, харааран, хараара сытыйбыт от тгэинэн отуу оостубут курдук, брйэ сдрннэннэ.
Дьэ ол кннэргэ мин Аанчыгым лр охтуутун охтубута. Кнгэр ыалдьа-ыалдьа, уу баа, ынах ыы сылдьаахтаабыт эбит. Ону биллэрбэккэ кистээбитэ. Кини ол хоргуа дуу, хоргуппутун кэ эбитэ дуу, ону билбэтим. Ол тнгэр, сарсыарда таара сырдаан эрдэинэ, Аанчыгым быыаммакка эрэ барбыта.
Билигин дааны, бу отут сыла туолан эрдэинэ, миэхэ бу баар курдук кини иэйэн-туойан, ынчыктаан кулуннуу мхс сытара…
Эрэйдээим сыыа баттаын куруук тараанара, онтуката рэллэн, биир кэм лаглаай гына иилистэн баран сыттыгар ыыллан, туох да кэ-кмт суох, сирэйин ооккото муннуктанан, ыарыы б кэбилээн, дьн-бодо буолан баран: «ллм, ллм…» – диэн хаыытаабыта, аймаммыта, дири ынчыга срэхпэр билиэ диэри баас буолан сылдьар… Онтон бэттэх кии ынчыгын тулуйан истибэппин.
Сиэх-сиэх курдук т-та тутан баарта срдээх этэ. Оо, дьахтар куттанан бары тыаа тспттэрэ. Арай мин эрэ онно, абыраары, баыгар олорбутум.
Онтон тн н саана мэнэрик ааллыбыт. Туа суох. Онтон ыксаан, киэ кс кыараан, отоут буллубут. Ол ктр илиилэспитэ. Сол кини илиитин анныттан Аанчыгым кыа хаан ортотугар сытан барбыта… Ааттаспыт-эрэммит курдук хараын ооккотун сааын тухары быа симмитэ. Клэр-рэр, ыырдахпына хайыа тэр бэйэтэ ыырбыппар, ытаабыппар кыамматаа «сиэтигит ээ, абабын, тоо бу курдук кэбилээтигит?» диэх курдук этэ. Сиэбиттэр бииги баарбыт. Сиэбит ийэтэ, аата бааллар. Кини оо… оо этэ, этэ-хаана ситэ илик этэ. Ону бииги саардыы атан эрэр ньургуун курдук нэн эрдэинэ, клээн, кии олоун талбыппытынан дьаайан, л тгээр умсары анньан сарбыйбыппыт. Ол алдьархайын хаан йдбт, билэбит, оннооор кэпсэттэххэ кэрэхсиир суох, арай срэхпэр баастаах мин Аанчыкпын кэбилээбиппин умнуом суоа…
Онтон бэттэх дьоллоох олоу олорбуппун билбэппин. Барыта хайдах эрэ тл-бит курдук, хайдах эрэ итирбиттии балааскайдыы эрэ сылдьар быыылаахпын. Ол да буоллар дьонум кыайаннар иккиин ойох ылбытым. Онтукам миэнэ миэнин курдук эмиэ лбтэ. Ол кэнниттэн дьонум эмиэ лннр, дьиэ-уот диэнтэн тэлэийэн, тртр оо минньигээ, тэнээх доор таптала диэни билбэккэ, туох эрэ курдук хаан суолга туора охторбун кэтээ сылдьар мунаахпын. Оо, Аанчыгым, Аанчыгым, чыычааым оотун…
Оонньор ытаата.
– Чэ бу курдук идэлээхпин. Кинини санаатарбын эрэ хайдах да кыаммаппын. Дьэ аны арыый буолаа инибин. Бу ыанньыйбыппын тааардым.
Бу икки ардыгар сайыы тн сырдыы быыытыйда. Оонньор хайдах да кыайан утуйбата. Онтон утуйбакка эрэ туран, дьон ууктуохтарын иннинэ, тааын абырахтана олороохтообута…
Кыын. Сарсыардааы омун тымныы тумана, ууоргу тыа кстбэт гына будулан буолан турбута. Кии-с тыына бииргэм ииирэн эрэр курдук сып-сыыгынас этэ. Мастыын-оттуун барыта чокунас тыастаммыта. Бэл диэтэр кс быаастаах ыал халанын тыаа «кыыкыр» гынан ииллэр этэ.
Дьэ тымныы б буолта!
Бу лгэр тымныыга сирэйиттэн-хараыттан уу ыгыллан тахсыар диэри ыга томут биир хамначчыт уол уун баайы хотонноох, икки сирэйдээх оохтоох суоруу балааа киирэн иттэ турар этэ. Ол турдаына: «Нохоо, тахсан аты клй эрэ!» – диэтэ тойоно Бтр оонньор.
– Сп. Ол ханна байаын? – диэн, холумтаа атаын тос-тос тэбиэлии-тэбиэлии, тоон блстбт тылынан уол ыйытта.
