Институт аа?ар-суоттуур киинин массыына саалата баара?ай дьиэ хас да этээ?ин ылара. Онно ?й ?лэтэ олус чуумпутук, хас биирдии ?лэ?ит бэйэтин дьикти эйгэтин и?игэр барара, оттон исхиэмэлэри та?ыы ?лэ?иттэрэ микроскоп-ачыкыны кэтэргэ тиийэллэрэ, анал паяльниктарынан ту?аналлара, микросхема ситимин о?орон та?аа-раллара.
Табаары?а Карцев Владимир Бэриэт талааныгар, билиитигэр-к?р??т?гэр чахчы с?г?р?йэрэ. Кини биир т?гэ??э табаары?а «оччо?о маннык гыннахха табыллыахтаах» диэн бэрт судургу бы?аарыы ылынан бокуойа суох уларытан-тэлэритэн барбытыттан: «Ну, Бэриэт, ты молодец! Давай, Бэриэт, вперед!» – тыллары ы?ыктаат, сотору Бэриэти спецовкатын сиэ?иттэн тардыалаабыта. Бэриэт: «Ты что?» – диэн с?б?лээбэккэ эргиллэ т?сп?тэ. Онуоха Карцев Володя олох ма?ыттан ойон турбута, Бэриэти туруору тарпыта, ??рэн ча?ылыспыт харахтарынан утары к?рб?тэ, бэркэ боччумнанан туран: «Бэриэт, тебе отныне я присваиваю имя Вперед. Ты не Бэриэт, а Вперед!» – диэн, хаста да хатылыы-хатылыы, бокуойа суох бобута кууспута, бэйэтигэр ыбылы тарпыта. «Да?! Хорошее имя», – Бэриэт бэйэтэ да со?уйбута, ??рб?тэ, ?сс? астыммыта, к?лэн то?о барбыта. Володя ?сс? к??скэ к?лб?тэ, олус табыгастаах ааты булбутуттан астыммыта чахчы этэ. Ити кэмтэн ыла талаанынан с?хт?рб?т, ньуура суох ?лэ?итинэн биллибит саха уола Бэриэккэ олох да?аны Вперед диэн дьо?уннаах, тапталлаах аат и?митэ. Институттар ити ааты олус с?б?лээн тутталлара.
До?оро Владимир Карцев са?а хайысхалаах научнай ?лэтэ сэ?ээриини ылан кандидатскай диссертациятын к?м?ск?? «Радио» институкка тиийэн сатаммата?ар Бэриэти ы?ыртарбыта. Онно кини исхиэмэ сырыытын билси?эн баран Володя туохха сыыспытын чопчу ыйбыта, баар схеманы к?нн?р?н биэрбитэ. Ол табыллыбыта, ону аа?ан ?сс? хай?аммыта. Владимир Семенович наука хандьыдаата буолбута. Кини сити?ииттэн ??рэн, табаары?ыттан с???н сууйдахтарын киэ?э: «Ну, Вперед, ну, Вперед! Какое правильное имя!» – диэн хаста да хатылаан, Бэриэти куу?ан ылан эргичитэн ??р??т?н биллэрбитэ.
Ол кэнниттэн Т?б?ктээхэптэн с?бэлэтэр, ыйытар элбээбитэ, исхиэмэ о?орторуон ба?алаах уочарата да баар буо-лан ылара. Онон Бэриэт билиитин, сыы?аны була охсорун, ону бы?а суолун тобулан о?ороро т?ргэнин ту?унан институкка номох курдук кэпсээннэр элбээн барбыттара…
Командировкалар быыстала суох буолбуттара, сырыы кэ?ээбитэ. Сойуус сибээ?игэр ?лэлиир Россия, Прибалтика, Украина куораттарын научнай уора?айдарыгар ыйы-ыйынан сылдьара. Ол тухары Саха сирин у?ук Бар?а дэриэбинэтин уолун билиитин-к?р??т?н, сатабылын с????чч? к?ст?р?, элбиирэ. С?бэлэтэр-амалатар да?аны онтон итэ?э?э суох этэ.
Са?аны айыахха айылаах ки?и элбэх б??? ээ, миигинниин биэс хаа?ах диэбиккэ дылы. Дьэ, ону олоххо киллэрэр олус да ыарахан, бадьыыстаах, эриирдээх буолар эбит. Маннык салгыы барда?ына дойдубут Сэбиэскэй Сойуус барахсан сайдыыттан хаалара ыраа?а суох буолсу бы?ыылаах.
Барытын туорайда?а, сатаммат, ханнык эрэ бала?ыанньа?а с?п т?бэспэт, маннык стандарт суох диэн сабыта баттыыр б?р?к?рээт на?аа да элбэх эбит. Оттон, до?оттоор, са?а айыллыбыкка патент биэрэ охсон, ол оннук наадалаах «стандарт» диэннэрин и?эрэр туох айылаах ыараханнаа?а буолла?! То?о ол табыллыбатый? Ким да билбэт. Барыта чып кистэлэ? бы?ыылаах. Бу бэрэбиэркэлиир дьону? бары ааттаах-суоллаах, урукку ?тт?гэр ???л??х кырдьа?астар. Ол чыыннарынан-хааннарынан саба баттаан олороллор, кинилэр эппиттэрин, му?ур у?угар т?м?к о?орбуттарын утарсар ки?и баара да биллибэт.
Дьэ дьикти! Араа?а, ити партиябыт тойотторо бары кырдьа?астар мустан ??лээннээхтэрин эрэ истэр, кимиэхэ да?аны сабардаппат бала?ыанньалара букатыннаахтык олохтоммут курдугар тахсар. Бочуоттаналлара с?п. Ону ким утарыай, суох. Ол эрээри са?аны утарсар, саба баттыыр дьону ба?ас тохтотуох, туоратыах баара, сынньала?нарын ?ч?гэйдик тэрийэн баран…
Билэрэ-к?р?р? элбэх, ымпыктаан-чымпыктаан ырытар исписэлиис буолан Бэриэт исхиэмэлэрэ сигналлары хас эмэ т?г?л т?ргэнник, бы?аччы тиэрдэр кыахтаахтара. Ол к?ст?н турар кырдьыгын ?рд?нэн ханнык эрэ бала?ыанньа утарар, эргэрбит «стандарт» к???ллээбэт. Элбэх утарсыы, му?ур у?угар хаайтарыы буолар. Хайыаххыный – уларытыы, кэ?этии буолар, онон сибээстээн ?йд??х-хаанынан сигнал бытаарыытын олохтуурга тиийэ?ин!
Бэриэт Сиидэрэбис сэбиэскэй тутулу аты?ыраабыта – ханнык да дьыаланы анал ??рэхтээх исписэлиис эрэ би-лэрин, ол кырдьыгын билэн туран, ону партия эрэ билэр, сатаан дьа?айар, олоххо киллэрэр диэни илэ итэ?эйбэт буолбута. Бу с??рг? ситими кини олох сайдыытын туорма?ын бы?ыытынан билиммитэ. Ол эрээри ону кэпсиир-ипсиир кутталын элбэх холобуртан к?рб?тэ – инники оло?ун санаан дьаахханара, онно бастакы т?р??т?нэн кулаах э?этин дьыл?ата этэ.
«Сэбиэскэй Сойуус сайдыыттан хаалла?ына хайдах, туох буолан и?эрэ буолла?» – диэн ыйытыгы куруутун ?й?гэр тута сылдьара.
Новосибирскай куоракка ??рэнэр саха ыччаттара сыл аайы сайыны к?рс? ы?ыахтыыллара. Бэриэт онно чох хара харахтаах, у?ун су?уохтаах, сибэкки ойуулаах сиидэс былаачыйалаах, сэмэй ба?айытык тутта сылдьар курбуу курдук у?уохтаах кыы?ы бэлиэтии к?рб?тэ.
