el. Kom filiino dil ciencisto Théon di Alexandria el orientizesis quik de
lua puereso a la lernado dil matematiki, dil astronomio e dil filozofio. La
religio sive konsistanta ek idoli od ek Deo unika inspiras nur desfido ad
elu.
« Regardez, yen elu ! La sorcistino ! » Celata en la miombro di
stradeto, le parabalani guatas lia kaptajo. Li esas plura deki de homi,
havanta okuli plena de odio, omni esas nigre vestizita, olqua esas la
koloro tradicional di ta Kristana monakuli fanatikigita. En la stradi di
Alexandria, onu respektas li tam multe kam onu timas li. Li sokursas la
maladi e la desfavorati, ma li esas precipue la armizita brakio di episkopo
Kyrillos, ilqua entraprezas lukto obstinanta kontre la kulti ne-Kristana.
Dum ica dio dil monato marto 415, le parabalani esas frenezioza. Li
standas ye intersekala punto dil voyo Kanopika, t.e. la choseo qua trairas
ica civito de esto a westo. Lia chefo, Petrus la Lektero, imperas : « Esez
pronta ! Quik kande el esos izolita, ni atakos ! » Lua regardo traboras la
turbo e pozesas, ye kelka deki de metri plu fore, sur muliero sublima :
Hypatia di Alexandria. Elu standas sur elua charo, apud sklavo qua tenas
la reini. Elu surhavas la tribono*, olqua esas la mantelo dil filozofi, ico
esas stofo simpla ma prestijoza, normale ol rezervesas a la viri. Evanta
45 yari, el esas la maxim granda matematikisto di Egiptia ed anke
filozofo respektata en la tota Imperio Romana. Bela, ciencoza,pagana,
230
elu radias per aspekto quaze deal, plufortigita per l’aserto di elua
virgineso. La pasanti dispersas su avan elu e salutas el respektoze. Elu
livas la voyo Kanopika ed iras vers elua domo.
Subite audesas ululadi. Hypatia turnas su : trupacho de parabalani
precipitas su ad elu ! Li ekpulsas elua eskorto e pozas elu violentoze
surtere ! Pose li forportas el tra la stradi, shokpulsas elu, tranas el per
la hari sur la sulo ed ekvarsas sur elua kompatinda korpo lia sentimenti
di iraco e frustrado. La maxim grosiera insulti omnaspeca klamesas. Elua
kalvario duras til la kirko di Kaisarion, ube ica desfortunozino esas sola
kun la monaki. Pro quo tala violento ? Quon li volas kontre el ? Hypatia
serchas solvo. Esas nur un : la spirito. El refujas che la penso di elua kara
studii, la matematiki, l’astronomio, la profundaji dil kosmo. La vizaji dil
ciencozi quin el tante admiris aparas en lua mento : Aristoteles, Platon,
Euklides… e lua patro, Théon di Alexandria.
« Regardez Hypatia… » Théon apuntas vergeto vers la nokto stelizita. «
Ibe, lo esas Venero, un de la kin vaganta astri. » Hypatia evas 6 yari. «
Yes, me vidas Venero ! Ed ibe, lo esas Marso ! Ho Patro, pro quo onu
dicas ke li esas vaganta ? »“Pro ke li ne jiras cirkum la Tero, olqua esas
la centro dil universo, e ke lia movado ne konformesas ad ulo altra
konocata. » La okuli dil yunineto exploras la misterioza kosmo,
admiranta. Hypatia esas filiino dil cienci. El naskis en 370 ed efektigis
lua unesma pazi en la koridori dil Mouseion – la « Templo dil muzi »
fondita da le Ptolemaïos dum la yarcento IIIma ante Kristo – en qua lua
patro docis. Ita loko, okupata dal ciencisti maxim prestijoza, shirmas
extraordinara biblioteko. Kom armo diplomacal di le Ptolemaïos, ol
kontenis « omna libri dil mondo » po la preco di intensa chaso por obtenar
manuskripti. Singla navo abordanta en Alexandria mustis livrar lua
skriptita verki a kopiisti, qui, tre ofte, konservis la originalaji. Ye la
kulmino di lua glorio la biblioteko konjekteble kontenis preske 700.000
verki, olqui esis volvaji ek papiro tre bone mantenata dal bibliotekisti.
Lia profesiono inventesis por ica loko. La Mouseion produktos la vorto
latina museum, olqua divenos « muzeo ». Lo esas en ica templo dil savo
ube Hypatia naskis.
Lua familio, lo esas la ciencozi dil Mouseion. Lua ludili esas la
nekontebla nombro de papiri dil biblioteko.
La ludi dil infanti e pueri ? Ico tote ne interesas elu ! Lo esas per la
studiado ke el joyas ed expansesas. Théon protektas elu e nutras el per
ica savo quan el postulas sencese. « Ho patro, parolez ankore a me pri
la koniki (ico esas la nomo di tipo de geometriala kurvi NDLR) » Nulu
231
astonesas vidar ica yunineto gambolar en la koridori dil Mouseion,
sempre guatante la posibleso di kurso o konfero. En ita prestijoza
klozajo, el eskapas la destino dil mulieri di Alexandria, konsiderata kom
minora dum lia tota vivo e qui tutelesas permanante da viro, lu esez lia
patro, lia spozulo o mem lia filiulo. Restriktita en la hemo, eli mustas
konsakresar al edukado di lia filii. Lo esas tote altra vivo qua preparesas
por Hypatia. Lua lernado produktas rapide rezulti : el esas ecelanta en
