dis marque division, dissémination; ex. iri aller ― disiri se séparer, aller chacun de son côté | has the same force as the English prefix dis; e.g. semi sow ― dissemi disseminate; ŝiri tear ― disŝiri tear to pieces | zer-; z.B. ŝiri reissen ― disŝiri zerreissen | раз-; напр. ŝiri рвать ― disŝiri разрывать | roz-; np. ŝiri rwać ― disŝiri rozrywać.
flanko côté | side | Seite | сторона | strona.
dekstra droit, droite | right-hand | recht | правый | prawy.
neniel nullement, en aucune façon | nohow | keineswegs, auf keine Weise | никакъ | w żaden sposób.
nek — nek ni ― ni | neither ― nor | weder ― noch | ни ― ни | ani ― ani.
Se ni bezonas uzi prepozicion kaj la senco ne montras al ni, kian prepozicion uzi, tiam ni povas uzi la komunan prepozicion „je”. Sed estas bone uzadi la vorton „je” kiel eble pli malofte. Anstataŭ la vorto „je” ni povas ankaŭ uzi akuzativon sen prepozicio. ― Mi ridas je lia naiveco (aŭ mi ridas pro lia naiveco, aŭ: mi ridas lian naivecon). ― Je la lasta fojo mi vidas lin ĉe vi (aŭ: la lastan fojon). ― Mi veturis du tagojn kaj unu nokton. ― Mi sopiras je mia perdita feliĉo (aŭ: mian perditan feliĉon). ― El la dirita regulo sekvas, ke se ni pri ia verbo ne scias, ĉu ĝi postulas post si la akuzativon (t.e. ĉu ĝi estas aktiva) aŭ ne, ni povas ĉiam uzi la akuzativon. Ekzemple, ni povas diri “obei al la patro” kaj “obei la patron” (anstataŭ “obei je la patro”). Sed ni ne uzas la akuzativon tiam, kiam la klareco de la senco tion ĉi malpermesas; ekzemple: ni povas diri “pardoni al la malamiko” kaj “pardoni la malamikon”, sed ni devas diri ĉiam “pardoni al la malamiko lian kulpon”.
senco sens, acception | sense | Sinn | смыслъ | sens, znaczenie.
komuna commun | common | gemeinsam | общій | ogólny, wspólny.
ebla possible | able, possible | möglich | возможный | możliwy.
ofte souvent | often | oft | часто | często.
ridi rire | laugh | lachen | смěяться | śmiać się.
lasta dernier | last, latest | letzt | послěдній | ostatni.
sopiri soupirer | sigh, long for | sich sehnen | тосковать | tęsknić.
regulo règle | rule | Regel | правило | prawidło.
verbo verbe | verb | Zeitwort | глаголъ | czasownik.
obei obéir | obey | gehorchen | повиноваться | być posłusznym.
permesi permettre | permit, allow | erlauben | позволять | pozwalać.
Ia, ial, iam, ie, iel, ies, io, iom, iu. ― La montritajn naŭ vortojn ni konsilas bone ellerni, ĉar el ili ĉiu povas jam fari al si grandan serion da aliaj pronomoj kaj adverboj. Se ni aldonas al ili la literon „k”, ni ricevas vortojn demandajn aŭ rilatajn: kia, kial, kiam, kie, kiel, kies, kio, kiom, kiu. Se ni aldonas la literon „t”, ni ricevas vortojn montrajn: tia, tial, tiam, tie, tiel, ties, tio, tiom, tiu. Aldonante la literon „ĉ”, ni ricevas vortojn komunajn: ĉia, ĉial, ĉiam, ĉie, ĉiel, ĉies, ĉio, ĉiom, ĉiu. Aldonante la prefikson „nen”, ni ricevas vortojn neajn: nenia, nenial, neniam, nenie, neniel, nenies, nenio, neniom, neniu. Aldonante al la vortoj montraj la vorton „ĉi”, ni ricevas montron pli proksiman; ekzemple: tiu (pli malproksima), tiu ĉi (aŭ ĉi tiu) (pli proksima); tie (malproksime), tie ĉi aŭ ĉi tie (proksime). Aldonante al la vortoj demandaj la vorton „ajn”, ni ricevas vortojn sendiferencajn: kia ajn, kial ajn, kiam ajn, kie ajn, kiel ajn, kies ajn, kio ajn, kiom ajn, kiu ajn. Ekster tio el la diritaj vortoj ni povas ankoraŭ fari aliajn vortojn, per helpo de gramatikaj finiĝoj kaj aliaj vortoj (sufiksoj); ekzemple: tiama, ĉiama, kioma, tiea, ĉi-tiea, tieulo, tiamulo k.t.p. (= kaj tiel plu).
ia quelconque, quelque | of any kind | irgend welcher | какой-нибудь | jakiś.
ial pour une raison quelconque | for any cause | irgend warum | почему-нибудь | dla jakiejś przyczyny.
iam jamais, un jour | at any time, ever | irgend wann, einst | когда-нибудь | kiedyś.
ie quelque part | any where | irgend wo | гдě-нибудь | gdzieś.
iel d’une manière quelconque | anyhow | irgend wie | какъ-нибудь | jakoś.
ies de quelqu’un | anyone’s | irgend jemandes | чей-нибудь | czyjś.
io quelque chose | anything | etwas | что-нибудъ | coś.
iom quelque peu | any quantity | ein wenig, irgend wie viel | сколько-нибудь | ilekolwiek.
iu quelqu’un | any one | jemand | кто-нибудь | ktoś.
konsili conseiller | advise, counsel | rathen | совěтовать | radzić.
serio série | series | Reihe | рядъ, серія | serya.
pronomo pronom | pronoun | Fürwort | мěстоименіе | zaimek.
adverbo adverbe | adverb | Nebenwort | нарěчіе | przysłówek.
litero lettre (de l’alphabet) | letter (of the alphabet) | Buchstabe | буква | litera.
rilati concerner; avoir rapport à | be related to | sich beziehen | относиться | odnosić się.
prefikso préfixe | prefix | Präfix | приставка | przybranka.
ajn que ce soit | ever | auch nur | бы-ни | kolwiek, bądź.
diferenci différer (v. n.) | differ | sich unterscheiden | различаться | różnic się.
