63 LVis., V, 6, 5 Ch.
64 LVis., III,3, 1; III, 3, 2; III, 3, 14.
65 Ibid, VII, 3, 3.
66 Ibid., III, 2, 3.
67 Ibid., III, 4, 17; VI, 3, 1.
68 Ibid., V, 7, 9.
69 Ibid., III, 2, 2.
70 К их числу относились заговоры и государственные преступления, гадания и предсказания, невыполнение клириками обета целомудрия, различные виды нарушений церковными либертинами установленных для них правил поведения (Conc. Narb., can. 14; Conc. Tolet. IV, can. 71; Conc. Hisp., II, can. 8; Conc. Tolet. VI, can. 10). Характерно, что когда церковь - уже накануне крушения Толедского королевства - решила радикальным образом покончить с той опасностью, которую, по мнению епископов, представляла perfidia judaeorum, Толедский собор постановил: обратить всех евреев в рабство, раздать их христианам и запретить им освобождать таких рабов (Conc. Tolet. XVII, can. 8).
71 См. И. А. Покровский. История римского права. Пг., 1918, стр. 119; П. Виллемс. Римское государственное право, вып. I. Киев, 1888, стр. 112.
72 LRVis., CTh., IX, 14, 1; IX, 3, 2; IX, 13, 2; IX, 18, 1; LVis, VII, 6, 2 Recces.; VII, 3, 3.
73 Н. Вrunner. Deutsche Rechtsgeschichte, Bd. II, S. 480.
74 LVis, V, 7, 7; VII, 3, 5; VII, 3, 6; LRVis., CTh., III, 3, 1.
75 LRVis., CTh., VIII, 4, 1; VIII, 1, 1; LVis, XII, 1, 2.
76 LRVis., NVal., XI, 1; Fragm. Gaud., XVII.
77 LVis., V, 4, 12.
78 Ibid.
79 Form. Wis., No. 32.
80 LVis III, 2, 3; III, 2, 7 Ch.; IX, 1, 15. Cp. CTh., IX, 6, 2; IX, 6, 10.
81 LVis., IV, 2, 15; IV, 5, 5.
82 Isid. Hist. Goth., 61; LVis., IV, 2, 16.
83 Аеm. Hubner. Inscript., No. 115: ...operarios vernolas... No. 123; Vаlеr. Vita S. Fruct., с. XX: ...unum vernulum suum, nomine Decentium, qui illi bene servierat, residuum habebat.
84 LVis., IX, 1, 14.
85 LVis., IX, 1, 3; IX, 1, 5.
86 Епископам и священникам, не проявлявшим надлежащего усердия в надзоре за поимкой беглых рабов, грозило наказание плетьми (LVis., IX, 1, 21 Egica).
87 LVis., VI, 4, 1; 9; 11; VI, 5, 9; 20 Recces.
88 LVis., V, 7, 3; 8.
89 Это находит свое отражение, между прочим, и в численном соотношении законов, где дифференцируются различные группы свободных, и законов, различающих лишь свободных и рабов. Дифференциация наказаний для лиц, принадлежащих к различным разрядам свободных, в кодексе Леовигильда выражена в 17 законах, а для свободных и рабов - в 30.
90 LVis.,V, 4, 13 Ch.; X, 1, 17 Ch.
91 Ibid., XII, 2, 14 Sis.: Nec liceat venditoribus in alias eos regiones transferre, nisi ubi eorum mancipiorum sessio indicatur et mansio; Form. Wis., No. 8. Раба дарят вместе с его участком, а также с женой и детьми (cum uxore et filiis).
92 LVis., V, 7, 13: ...alia vero medietas ad manumissi proximos, sive servi sunt, sive liberi, sine dubio revertatur.
93 LVis., VIII, 5, 3.
94 LVis., VIII, 4, 31 Recces.
95 CEur., 274; LVis, VIII, 3, G; VIII, 3, 10; VIII, 3, 12; VIII, 3, 15; VIII, 6, 3 Recces.
96 CEur.. 287.
97 LVis., V, 4, 13 Ch.: Ideoque, cum promulgata sanctio iuris antiqui non sine dominorum dispendio servorum venditiones in irritum preceperit devocari, providentiori decreto consulimus, si leges patrias ad equitatis regulam redigamus; sitque melius earum statuta corrigere, quam cum eis pariter oberrare... Predicte vero serviles persone si animalia quelibet bruta vendiderint seu res quascumque vel ornamenta distraxerint, que tamen, aut sui sint peculii, aut a dominis suis vel aliis negotiandi hoccasione distrahenda perceperint, ita perenniter firma subsistant... Сервы по-прежнему были лишены возможности продавать землю, дома и рабов.
98 LVis., V, 7, 16: ...servis nostris mancipia sua aut terras ad liberos homines non liceat, vinditione transferre, nisi tantummodo aliis servis nostris vendendi habeant potestatem. Cp. Conc. Tolet. IX, can. 10.
99 LVis., X, 1, 17 Ch.: Sane si in fundum alterins domini, ad cuius iura idem servus vel ancilla non pertinent, preter edificium agrumque vel aliquid, quod esse possit inmobile, a servis talibus in re mobili fuerit conquisitum, non aliter quam agnationem rem huiuscemodi equaliter eorum domini sibi debeant vindicare. То, что серв иногда жил не в вилле своего господина и находился в хозяйственной зависимости от какого-то другого лица, засвидетельствовано и законом VI в., где говорится о возможных претензиях кредиторов серва к его господину или к дому, в котором этот серв живет. Fragm. Gaud. XXI.
100 LVis., V, 5, 6.
101 Fragm. Gaud., XVI: Si quis mutuaverit tributario sive servo alieno sine iussu aut conscientia domini sui, nihil a domino serbi exigat, neque a domo, in qua habitabit ille serbus; nisi de rebus servi, qui mutuum accepit. Ita tamen, si tributum suum non habeat serbus ille conpletum, ante dominum suum restituat tributa de labore suo; et tunc si aliquid remanserit de peculio ipsius, interpellet ille, qui illi inpromutuavit.