58 Fragm. Gaud., с. XIII.
59 CEur.,311; LVis.,V, 3, 2.
60 LVis, VI, 4, 2; VIII, 1, 1 Recces.
61 LVis., V, 3, 1.
62 В VI в. либертин мог уйти от своего патрона, вернув полученные от него подарки и половину имущества, приобретенного за время пребывания под патроцинием (LVis., V, 7, 13). Особенно заметно сходство в положении свободных дружинников, с одной стороны, сервов и либертинов фиска - с другой. Например, последние могли становиться палатинами (Conc. Tolet. XIII, can. 6). Одной из важнейших обязанностей либертинов фиска считалось несение военной службы. Эгика (687-702) издал специальный закон, грозивший возвращением в рабство тем из них, которые уклонялись от участия в военных походах (LVis., V, 7, 19 Egica. Cp. LVis., IX, 2, 9 Erv.)
63 H. Vоltelini. Prekarie und Benefizium. VJSW, Bd. XVI, 1922, S. 299.
64 Землевладелец, наделивший земельным участком поселенца (accola), именуется в Вестготской правде его патроном (LVis., X, 1, 15. Ср. также Form. Wis., No. 36-37). О принудительном установлении магнатами и их виликами "покровительства" над мелкими земледельцами см. также: Саssiоd. Variae, V, 39, 15.
65 См. выше, гл. IV.
66 LVis., X, 1, 11.
67 LVis., V, 3, 1.
68 LVis., V, 3, 1; V, 3, 3.
69 LVis., VIII, 1, 12.
70 См. выше, стр. 85, 152-153.
71 См. А. И. Неусыхин. Исторический миф Третьей империи. УЗ МГУ, вып. 81, 1945, стр. 61-62.
72 Ioann. Вiсlar. Chron., а. 578: Leovegildus rex extinctis undique tyrannis et pervasoribus Hispaniae superatis sortitus requiem propria cum plebe resedit; ibid., a. 579, а. 585; Isid. Hist. Goth., 51.
73 LVis., VI, 1, 6 Ch.; Conc. Tolet. V, can. 6 (regum fideles); Conc. Emerit., can. 3; см. С. Sanсhez-Albоrnoz. En tomo a los origenes del feudalismo, t. I, pp. 42-44.
74 LVis., IX, 2, 8 W.
75 Ibidem.
76 LVis., IX, 2, 9 Erv.; Conc. Tolet. V, can. 6; Conc. Tolet. VI, can. 14; Fredeg. IV, 82.
77 Conc. Tolet. VI, can. 14: ...omnes qui fideli obsequio et sincero servitio voluntatibus vel iussis paruerint principis totaque intentione salutis eius custodiam vel vigilantiam habuerint...; Conc. Tolet. V, can. 6: ...fideli praebere obsequium...; Conc. Tolet. VI, can. 15: ...fidelia servitia...; cp. Capitula Pistensia, 689, с. 2. MGH, Legum sectio II, CRF, t. II, p. 275.
78 Iul. Hist. rebell.: ...plurimos sibi fideles effecit...
79 С. Sanchez-Albornoz. Op. cit., t. I, pp. 51-52.
80 По мнению К. Санчес-Альборноса, обряд коммендации в Вестготском государстве, как позднее в средневековой Кастилии, заключался в том, что человек, вступавший под покровительство, должен был поцеловать правую руку сеньора (С. Sanchez-Albornoz. Op. cit., t. III, 2, р. 264). Однако никаких известий об этом в вестготских источниках нет.
81 М. Тorres. Lecciones.., р. 289.
82 LVis., II, 1, 7 Egica.
83 LVis., IX, 2, 8 W: ...et statim ad vindicationem aut regis aut gentis et patrie vel fidelium presentis regis contra quem ipsum scandalum excitatum extiterit...
84 F. Dahn. Op. cit., Bd. VI, S. 109; М. Тorres. Lecciones.., vol. II, p. 290.
85 L. Sсhmidt. Geschichte der deutschen Stamme bis zum Ausgange der Volkerwanderung, I. Abth. Berlin, 1928, S. 291; H. Вrunner. Deutsche Rechtsgeschichte, Bd. II, S. 136; Th. Melicher. Der Kampf zwischen Gesetzes und Gewohnheitsrecht, SS. 157-158.
86 С. Sanchez-Albornoz. El Aula Regia.., pp. 59-62; еiusdem. En torno a los origines del feudalismo, t. I, pp. 85-139.
87 В Вестготской правде встречается слово wardia - стража. LVis., IX, 2, 8 W: Quicumque vero ex palatino officio ita in exercitus expeditione profectus extiterit, ut nec in wardia cum reliquis fratribus suis laborem sustineat.
88 K. Maurer. Vorlesungen uber altnordische Rechtsgeschichte, Bd. I. Leipzig, 1907, S. 171.
89 LVis., II, 1, 1; XII, 1, 3; Conc. Tolet. XIII, can. 2; Juliani Iudicium in tyrannorum perfidia promulgatum, c. 5; С. Sanchez-A1bornoz. El Aula Regia.., рр. 57-62; еiusdеm. En torno a los origenes del feudalismo, t. I, рр. 84-106.
90 LVis., IX, 2, 9 Erv.
91 С. Sanchez-Albornoz. Op. cit., рр. 111-115.
92 Iul. Hist. rebell., с. 7.
93 Conc. Tolet. V, can. 6: Ut regum fideles a successoribus regni a rerum iure non fraudentur pro servitutis mercede... Ut quisquis suprestis principum extiterit iuste in rebus profligatis aut largitate principis adquisitis nullam debeat habere iacturam; nam si licenter et iniuste fidelium perturbentur mentes, nemo optabit promptum ac fidele praebere obsequium dum cuncta nutant in incertum et in futuro discriminis formidant causam...; Gonc. Tolet. VI, can. 14.