Нрктээйигэ манай Петровтар диэннэр олохсуйбуттар. Биллэн турар, соуруу диэкиттэн кэлбиттэрэ буолуо. рнэн. Кинилэр кэннилэриттэн Нрктээйилэр диэннэр кэлбиттэр. Элбэх кии. Эмиэ рнэн устан.
Ол Нрктээйи аатын ууа халы дьон, рскэ скээн баран, тыаа таранан барбыттар. Кэнники, арахсаннар, трт Нрктээйи буолбуттар. Олус ыраах-ыраах скээннэр, тэнийэн хаалбыттар. Ити билии Павловскайынан, Мооронон, рнэн-тыанан. Саамай улахан нэилиэк хаалан хаалар.
Онтон бу диэкинэн, ити Тйэнэн, Клт Нрктээйитэ арахсар. Туспа нэилиэк буолар. Уонна Нрктээйиттэн Тыараа диэн нэилиэк арахсар. Бу Мыла рэх халдьаайытынан уонна Хомпу куулатынан, икки ттнэн, снньнэн. Биир нэилиэк гынан баран, эмиэ нэилиэктэри туораан, Тыыллыма нэилиэгин туораан.
Уонна рскэ, Ороссолуода соуруу ттгэр, Дьппн бэтэрээ ттгэр, ити икки ардыгар, Быллараат Нрктээйитэ диэн кыра нэилиэк баар этэ. Ол билигин Дьпп киирэн турар.
Клт Нрктээйиттэн, Тйэттэн хоту билигин Мрн диэн ааттанар. Чоочо скээбит сирэ былыр.
Ороссолуода Тмэти диэн ааттаах былыргыта, Торуой Тыыллыма диэн. Ити Ороссолуоданан тыаа тахсар. Ыраах тахсар. Трт кск тиийэ тахсар. Хаатылыманан.
Хара ийэтин ууа. Хара нэилиэгиттэн хара оустаах хара уол кн кэлбит манна. Ол кэлэн, олохсуйбут. Ол олохсуйбут сирэ Кыыл Аабыт. Уулаабыт диэн быыылаах. Ону кылгаппыттар. Кыыл Аабыт – ити кыстыга. Сайын буоллаына, бу лчйг сайылаабыттар. Кэлин.
Хара ийэтин ууа трт араспаанньа скээбит: Сиидэрэптэр, Хабырыллайаптар, Ородьуйуонаптар, Стручковтар. Трдлэринэн дьадаы дьоннор. Холобура, бу мин ээм Ииччит Мааркап диэн . йэтин тухары мас иити оорор.
Бииги трпптгэр Матаатай диэн кии ск сылдьыбыт. Аатырар охсооччу.
Мээ Хааласка, Дойдуунускайга Дойду Бахсыта диэн баар. Улуу Арыы диэн. Ол арыыны Мэээ биэрэн тураллар. К саана. Ол арыыны олохтоохтор, кырдьаас тт, Бахсы Арыыта дииллэр. Диэх тустаахтар.
Ити Бахсы, Танда Бахсы уонна бу Орто Бахсы барыта биир эбит.
Былыр биир р оустаах оонньор сири ааттаталаабыт , кэрийэ сылдьан, диэн кэпсииллэр этэ. Бииги оо эрдэхпитинэ. Баар, биигини албыннаан этэллэрэ буолуо.
Биир сир хас да ааттаах буолар. Аата суох сир олох суох. Ханнык да ддэ-хаада, рйэ-харыйа ааттаах.
Кыргыспыт диэн тблэх баар. Ити тблэх рдгэр с кии харыйа маы болуот оостон кэлэн баран, харгыга инибиттэр диэн аатырар. Нэилиэнньэ буолабыт диэн олохтоох хаптаайдары кытта кэпсэтэн крбттэр. Ону олохтоох хаптаайдар сблээбэтэхтэр, сэриилээбиттэр. Холдьоон.
Ону Хабыкый диэн киилэрэ, арыычча сытыы киилээхтэр эбит, куоракка сэ киирбит. Ол киирэн, кумаакы тааарбыт. Сурук. Онон олохтоох дьон нэилиэнньэ гыммыттар.
Торбос Харах, биир Куукуй диэн . Хайдах эрэ длэй киини Куукуй дииллэр дуу.
Торбос Хараы буоллаына Алаас диээ олохтообуттар. Куукуй диэни Огдорооо олохтообуттар, Хабыкый диэни – Харыйалаахха. Онон олохсуйан хаалбыттар. Ол дьон хантан да кэлбиттэрэ биллибэт. Сахатынан сахалар эбит.
Атыыр Тириитэ ааттаммыта – былыр айаннаан иэр дьахтар, суолга оолонон баран, кулун тириитигэр оотун суулаан баран, чабычахха уган, тиит мутугар ыйаан кэбиспит. Ону олохтоох кырдьаас оонньор, тбээ тэн, оо ытыырын истэн, дьиэтигэр кэлэн, оо оостубут. Ол ооттон Боппуоктар трттэрэ скээбит. Ити дьоруойдар трттэрэ. Кинилэр былыргы хос ааттара Масхалар диэн эбит. Маска ыйааммыттар, Масхалар, диэн.
Сайылыгы Атыыр Тириитэ диэн ааттаабыттар – сонтон.
Ампаардаах Алаас диэн улахан сир баар. Дири уулааынан, улахан соболооунан аатырбыт сир. Былыр-былыргыттан кии аймах тоуоруйан олорбут сирэ. Бу сир былыргы аата Муха Баалы диэн эбитэ . Илин бас, баын халдьыытыгар былыр сэриилэээри, кыргыс йэтигэр, ампаар туппуттара турар. Бу алаас олохтооо Поповтар трттэрэ мин оо эрдэхпинэ Блтккй Бтрс диэн оонньор баара. Кини кэпсээнинэн, бу ампаар тула кии ууоа уонна сылгы ууоа мээнэ ыылла сытара . Ону айыырааннар, хомуйтаран ылан, кмнрбттэрэ диэн буолар.
