Ньуккуу булка бааттаа?ын ту?унан кэпсээн алаас- алаас ыалларын тилийэ с??рб?тэ. Сотору буолаат эдьиийэ Боккуо кэргэнэ Куо?ас, баара эрэ уон орто доруобунньугунан иитиллэр дьоппуонускай сааны булан а?алан биэрбитэ. Ха?ан да ки?иттэн бэлэх диэ??э тиксибэтэх о?о барахсан ??рэн, саха тэ?э суох буолбута. Кирилэ да, Ньуккуута ??рб?т?н к?р?н, киниттэн итэ?э?э суох сирэйэ-хара?а сырдаата:
– Э?иннэ?инэ тыа?а б?ст??н тыа?ыттан ордуга суох, уо?унан иитиллэр, – Кирилэ кэпсии-кэпсии саатын имэрийэ-томоруйа турбута, сотору-сотору с?т?лл?н ылара.
– Аны у?уурум биллибэт. О?ом миигин ?йд??-са- ныы сылдьар буол… – б?т?н, куола?а титирэстээн са?атыттан маппыта.
К???н. Биир ха?ы?наах сарсыарда, Ньукулай (аны кини улахан, Ньукулайын эрэ билинэр) ар?аа тыа?а саатынан ытан к?р? та?ыста. К?рд???нэ, арай, куобах манан с??рэн аа?ар, итинэн бы?а к?т?н аа?ар. ?стэ ииттэ-ииттэ ытыалаан к?рд? да, биир да куобах табыллыбыт бы?ыыта к?ст?бэтэ. Ньуккуу улахан санаа?а т??эн, саатыгар ?й?н?н олордо. Абаланан да хайыай? Дьиэтигэр т?нн?р санаалаах туран и?эн, эмискэ ?й?гэр «до- руобунньугу тэрэпиискэ?э суулаан баран ыттахха, ордук ?л?р?мт?? буолар ???» диэн с?бэлээбиттэрэ ?й?гэр охсулунна. Оннук о?осто охсон ытыалаабыта, дьэ до- ?оор, куоба?а бу сырыыга тула холоруктуу сылдьар буолла, онтун соро?ун у?ун со?ус ма?ынан баска охсон эбиилэ?эн мадьыктаста. Оннук уончата ытан, биэс куоба?ы ?л?р?н, сэниэтэ эстэн, дьиэтигэр нэ?иилэ со?он а?албытын чугастаа?ы ыаллара к?р?н олус ымсыырдылар.
Онтон ыла т??лбэтин дьоно-сэргэтэ Ньукулайы тарбахха баттанар ?т?? булчуттары кытта тэ??э ааттыыр буолбуттара.
Куому – с?рдээх киэ? алаас. Кини киэ?, к?н? аларын ки?и эрэ таптыы к?р?р. Бааса уол а?атын кытта хас да к???нэн эргимтэлээх хаачча?ы к?р?р-бэрийэр ?лэлээхтэр. Куому эмиэ ол хааччах и?игэр баар. На?аар – бостуук. Кини уолун бэйэтин кытта илдьэ сылдьыбыта ???с сайыныгар барда. Кинилэр хас да алаа?ы, хас эмит д??дэни эргийэн икки с??с субан с????н? к?р?лл?р-истэллэр. А?ата уолун атыгар мэ?эстэн тэ?инэн илдьэ сылдьар. Бааса уол тугу барытын дэбигис ылынан и?эринэн дьонун ??рдэр. Со?отох о?о диэбэттэр, букатын кыратыттан улахан ки?илии кэпсэтэллэр-ипсэтэллэр. Хааччахтара алдьаммытын атынан к?н аайы кэрийэ сылдьан абырахтыыллар. Сорох сиринэн боотулу, сорох сиринэн то?о?о к?р??н? са?ардан биэрэллэр. Дьэ, уол к?р?? то?о?отун анньарга ийэ-хара к?л???нэ тохтор, олус ыарыр?атар ?лэтэ. А?ата инчэ?эй титириги бы?ан у?уктууругар илии-атах буолар, сири дь?л? ??тт??ргэ а?атыттан хаалбат буола сатаан тиритэр, к?л???нэ муннун т?б?т?гэр бытыгырыырын ырбаахытын сиэ?инэн соттон ньуххайданар. Аны ???эттэн с??рэр к?л???н хара?ын а?ытар уонна барыта силбэ?эн этэ биир кэлим уу буолар. А?ата уолун к?р?-к?р?, к?лэрин биллэримээри:
– Чэ эрэ, до?оор, хайдах буолуохтаа?ый, уол о?ото – б?т?с бэрдэ?
Киэ?э аайы арыылаах лэппиэскэни мэтийэ олорон, к?р??лэрин хаачча?а ханан алдьаммытын, ханан то?о к?т?? баарын, Ма?ааччыйа дуу, Ураанай дуу тахсыбыттарын т?тт?р? киллэрбиттэрин эбэтэр олус у?уннук ханнык с????н? к?рд??б?ттэрин ийэтигэр кэпсиир. Уутугар-хаарыгар киирэн хаалла?ына лэппиэскэтин да ту?унан умна бы?ыытыйара. Арай биирдэ Бааса уол та?ырдьаттан киирэн:
– Ийээ, то?о ити бала?аннар кураанах туралларый?
– Ээ, тоойуом, урут, НЭП са?ана к?ннээн олорбут кэмнэртэн хаалбыт. Урут манна ыанар ынах да элбэ?э, дьон да элбэ?э. Билигин би?иги эрэ бу субан с????н? к?р?б?т. Улааттаххына барытын билиэ?. Чэ, олоруо? дуо, абыр?аллаа. К???н о?ох отторго туттуохпут, – ийэтэ т?ргэнник дьа?айда.
Бааса уол аны ити ту?унан ыйытыа суохтаа?ын сэрэйдэ. Кини а?атын кытта оттуу барарыттан олус ??рэр. Уолчаан хаамта?ына долгулдьуйар от хайдах эрэ, тугу эрэ этэр курдук. Оттон а?ата от охсон ку?уйда?ына, «эн, эн, о?ус. Эн, эн, хомуй» диирдии хотуура к??скэ-к??скэ сур-сур тыа?ыыр. Бааса уол кырачаан хотуурун илиитигэр ылла?ына, улахан ки?илии сананар.
Бааса т??л?гэр бугул быы?ыгар т?к?н?йэ оонньуу сылдьан эмискэ у?укта биэрдэ, к?н уотуттан хара?а саатта. Бала?ан и?э ып-ыраас, атырдьах ыйын ортото сайы??ылыы сандаарбыт. А?ата кинини у?угуннарбакка эрэ отугар барбытыттан хомойдо.
– А?а? эйигин сынньаннын диэн хаалларда. ?ч?гэйдик а?аа уонна абыр?алла хомуйаар, – ийэтэ к??рчэхтээх лэппиэскэни иннигэр уурда.
Уол «ол абыр?алы хомуйар диэн ?лэ ??? дуо, окко да?аны мэниктии, оонньуу таарыйа курдук сылдьыам этэ, к?р?? тутардаа?ар бэтэрээнэн ээ» диэн саныы-саныы оргууй а?ыы олордо. Ол эрэн у?уннук утуйбута эмиэ да бэрт эбит. Хайдах эрэ улааппыкка, ?сс? эбии сэниэлэммиккэ дылы буолбут.
