V: c’est du vitriol, c’est du feu qui coule dans [les veines] des habitants du mont Atlas et des pays voisins.
L: en [la vejnoj] de la loĝantoj de la monto Atlas[o] kaj najbaraj landoj fluas vitriolo, fajro.
V:
L: la monon kaj la diamantojn de Kunegond ŝtelis
Tamen (ĉap. 18ª):
V:
L: Estis
G: Ihr Auszug und die erfindungsreiche Art, wie sie mit ihren Hämmeln empor gelüpft wurden, machte wirklich
Emfazo per inversio [ĉap. 19ª]:
V: c’était un très-bon homme que ce Cacambo
L: tiu Kakambo estis tre bona homo
A: This Cacambo was a very honest fellow
R: очень добрый человек был Какамбо
S: Tre bona homo estis tiu Kakambo.
(La determinilo ‹tiu› temigas ‹Kakambo›n, malimplice neprigante la remaecon de ‹tre bona homo›, kiu emfaziĝas pro la inversio.)
Estas evidenta fakto, ke la difinan artikolon Esperanto uzas pli ŝpareme ol la Franca lingvo, proksimume kiel la angla; tial mi ĝin forigis el la titolo: «Kandido, aŭ
En sia rutina funkcio la nedifina artikolo plej ofte ne bezonas leksikan tradukon, kvankam ofte ĝi postulas pozician remaigon de sia determinato, kiel «maljunulino» kaj «komercisto» en ĉi-supraj ekzemploj. Lanti’ tamen sporade ĝin tradukas per la superflua «iu», ekz‑e (ĉap. 19ª):
V: Il leur donna rendez-vous dans un cabaret.
L: Li difinis rendevuon al ili en iun drinkejon.
S: Li fiksis al ili rendevuon en drinkejon.
Voltero ofte defias la Esperantajn gramatikistojn, uzante nedifinan artikolon en situacioj, kie ili postulas la artikolon difinan. Iam la senconuancon ne eblas fidinde esprimi en Esperanto, kaj necesas ŝanĝo al la artikolo difina (ankaŭ en la angla traduko okazas tiel), iam eblas ĝin esprimi per malimplicitigo de nedifiniteco:
V: Il était au désespoir de se séparer d’
L: Li estis tre ĉagrena pro la penso disiĝi for de bona mastro, fariĝinta lia intima amiko
S: Lin tre ĉagrenis la neceso disiĝi for de
Kontraste, jen alia fremdigo esprimanta malŝaton (ĉap. 24ª):
V: Mes parents me forcèrent … d’endosser cette détestable robe, pour laisser plus de fortune
L: Miaj gepatroj devigis min … surmeti tiun ĉi malŝatindan robon, por lasi pli da riĉo
Jen kurioza malkohero en du egalaj situacioj el du paralelaj rakontoj en unu sama ĉap. 28ª:
V:
(L:
«Kadio» estas normala, kutima parto de la situacio, kaj mi atendus ĉi tie la difinan artikolon, samkiel en la dua (sendependa) rakonto:
