Уйбаан уола ыйбыт ту?аайыытын диэки к?рб?тэ, са?ахха со?отох сулус санньыйбыта к?ст?р. Атын сулустар к?ст??хтэрэ эрдэ. Чаас а?аара са?ахтан хара?ын араарбакка кэтиир. Сулу?а са?а?ы кытта ыпсы?ыах буолан и?эн, т?л?нн?рэр курдук ?р?тэ к?т??лээн барар. Хаар ?рд?нээ?и салгын хамсыыра кытарары барытын «уокка» кубулутар эбит. Араа?а, былыргы ?б?гэлэрбит итини к?р?-к?р? ол-бу ???йээни о?орон кэпсиир буоллахтара.
– Хайа? Уоккутун к?рд?г?т дуо? – Шура к????н хотороро буолбут, остуолугар и?ит тарда сылдьан ыйыта то?уйар.
– Ээ, дьэргэлгэн н???? сулус к?ст?р?н «уот» диир эбиппит.
– Онноо?ор тимир ылта?ыны ?рб?х курдук тэлимнэтэр этэ буолбат дуо?
– Ки?илээх чочумаастара ыраахтан кырдьык-хордьук хамсыыр курдук буолааччылар.
– Ол и?ин «Ки?илээх» дэммит дуо? – уоллара ыйытан чап гыннарар.
– Ба?ар, буолуо. ?р?? дьонноо?ун и?ин эмиэ ааттыахтарын син.
– Оччо?о «Дьонноох» диэ этилэр, – диэн уол иннин биэрбэт.
– То?о эрэ «Таастаах» диэбэтэхтэр.
– Ба?ар, «Иччилээх» диэбит дь???ннэрэ ини. Дьэ эрэ, эрэстэрээ??э да дэ??э к?ст?р аста боруобалыа?ы?. Сап са?аттан сал?анан тот олоххо ?ктэнэр дьон буоллубут. Дойдубут иччитин эрэ кэлэппэтэрбит.
– Би?иги иннибитинээ?илэр кэлэтэннэр, ма?най утаа аты?ырыы к?р?стэ дии санаабаккын дуо?
– Суох. Би?иги к???н эрдэ бу дойдуну булбуппут буоллар, муннубут тыбыырбакка кыстыахтаах этибит. Ки?илээхтэр ки?илии к?рс?бэккэлэр эрэйдээтилэр. Хара сиргэ этэ??э ?ктэннэхпитинэ, ким бу дойду дьи?нээх ха?аайына буоларын к?р??хп?т. Бачча киэ? дойдуттан к???н? оонньообуттарын к?рд?р?лл??. Дьону итирдэ-итирдэ хаартылыылларын ыраас мууска та?аартаан тэйиэм.
Сарсыарда, дьоно тура иликтэринэ, Уйбаан ыттарын к?л?йэн хотоол диэки к?т?тэн хаалар. Олохтоох таба ханна сир ?т??й, хотуттан со?уруу сы?аллан истэхтэрэ. Ону хотоол н??л отугар киллэрбэккэ кыйдаталыы сылдьыбыт бы?ыылаах. Сэрэйбит курдук, ?с таба ??рдэриттэн ыраах быстан мэччийбитэ буола сылдьар. Олору бы?а охсон ыллахха, ??рдэригэр холбо?о сатаан, саа тэбиитигэр киирии?иктэр.
Ыттарын ыраа?ынан салайан, санаабытын курдук, бы?а с??рдэн истэ?инэ, табалар ????н ыт иннин бы?аары батыччахта?ан субу а?ыла?ан саа?а утары кэлэн биэрэллэр.
Уйбаан ыскылааттах с?р?н «а?а» кэбэ?эстик бултанарын биллэ?э ити. ?сс? туох эрэ са?аны тобулуохха баара.
Сыар?атыгар ?с табаны адаарыччы тиэйэн и?эрин дьоно ыраахтан к?р?н утары сырсан кэлэллэр.
– Т?ргэнник и?иттэ та?аар!
– Туох и?ити?
– Хаан-хаан кутар!
– А?аа, паапаа, би?иги буолла?ына ?с куруппааскыны туттубут.
– Ону?
– Ону маамабыт бастарын тосту эрийтэлээтэ.
– Оо, бултуйбут дьон э?иги эбиккит. Билигин таба сылаас хаанын и?иэхпит.
– Бу?арбакка дуо?
– Таба сылаас хаанын и?эр, быарын-б??р?н сиикэйдии сиир ки?и доруобай буолар. Булчут оннук а?ыахтаах.
– Пыы.
Уйбаан табаны тиэрэ быра?ан и?ин хайытан эрдэ?инэ кэргэнэ:
– Хайа, бастаан хабар?атын быспат эбиккин дуу?
– Табаны астаа?ын арыый атыннаах. Сылгыны былыр тыыннаахтыы ??с тардаллара ???.
– С??скэ охсубакка дуо?
– Оччо?о этигэр хаана хаалбат диэччилэр.
И?ин ороон кэргэнигэр ???л?чч? анньар, онтон сис хорук тымырын бы?а сотор.
– Чэ, Шура, хомуоскунан ба?ан, бастаан бэйэ? ис, о?олор к?рд?хт?р?нэ, ба?ар, иси?иэхтэрэ. Бу б???йэ да илик быарда амсай. Субу курдук сибиэ?эй а?ылыктаах ки?и сынгаалааччыта суох.
– Оо, дьэ, сии ??рэммэтэххэ, хайдах эрэ ээ.
– То? балыгы кы?ыны бы?а сиэбити? буоллар, эн да ыалдьыа суох эти?. Бу табалары дьиэбититтэн чугас ?л?р?н эн ?сс? хааны амсайды?. Ыраах ?л?рд?хх?нэ, таах то?он кэби?э?ин.
– Хаарыан а?ы. О?о?оско кутан о?олорбор амсатыам. Ону ба?ас сирбэттэр ини.
– Бээрэ, Шура, миэхэ ?й киирдэ. Билигин а?аан эрэр астаннахпыт дии. Бу табаларбын саа тэбэр сиригэр туруортаан «мончуук» о?о?уннахпына хайда?ый?
– Миэхэ тириилэрэ наада эбиттэр. Таа? уутун кэ?эр анал та?ас тигэ охсубут ки?и.
– Кыыллаабатахха, ити табалар хотоолго сылдьымахтыахтара. Оччо?о «мончуукпутугар» биир эмэ сыстыа?а. Сарсын сииргэ туо?а да суох дьон буолбатахпыт. А?ыйах хонукка куруппааскыбытынан да сылдьымахтаа инибит.
Киэ?э а?ылыкка Шура таба и?иттэн чохочу курдук сыа-арыы быргыйа сылдьар суон о?о?остору бу?арбыт уутугар хааны ытыйан хос оргута т?сп?т?н о?олор ордук би?ирээтилэр. Бэл к?т?хх? сылдьар уоллара ону эрэ к?рд??н далла?ныыр ки?и буолла. Онон биэдэрэни толору баспыт хааннарын кыра-кыра и?иккэ то?орон о?о «??тэ» о?остор буоллулар.
Ити курдук миннэ?эн дьиэлэрин тула ?л?рб?т табаларын араас мо?уоннаан туруоран кэбиспиттэрэ тыыннаах табалар мэччийэ сылдьалларын курдук. Биир да таба бэйэ-бэйэлэрин хатыласпат гына к?р??? ылыналларыгар Шура ураты дьо?урдаа?а арыллар: кини кыптыыйынан хаартыска кумаа?ытыттан кырыйталыырын Уйбаан ??т-?кч? ?т?г?ннэрэ туруортуур.
Сарсыарда арыт к?н т??рт-биэс табаны охторор. Онон аны таба ты?ын, тириитин та?астыыртан соло булбаттар. Ки?и т????н тылыгар диэри дири?нээх таа? уутун Уйбаан хайа ба?арар кэ?эн туоруур кыахтанна. Аны кулгаах, иэдэс, моой, тобук, бэгэччэк, т??с, сис анал та?астара диэн баар буоллулар, ?т?л?к, кэтинчэ араа?а тигилиннэ.
