propra = собственный; pia = благочестивый, набожный; fiera = гордый, надменный; plata = плоский; laŭta = громкий; blonda = белокурый; sincera = искренний, чистосердечный; kaprica = капризный; verŝajna = вероятный; eleganta = элегантный, изящный; prava = правый, правильный; akra = острый, резкий; stranga = странный, чудной; lerta = умелый, искуссный, ловкий; seka = прям. перен. сухой; saĝa = умный, мудрый; subita = внезапный; fremda = чужой, иностранный; trankvila = тихий, спокойный; petola = шаловливый, игривый; antikva = древний, старинный; ordinara = обычный, обыкновенный; preta = готовый; simila = похожий; blinda = слепой; impertinenta = наглый, нахальный.
viziti (n) = посетить, навестить; semi (n) = прям. и перен. сеять; rakonti (n, pri) = рассказать; luli (n) = укачивать, баюкать; amuzi (n) = забавлять, развлекать; voki (n) = звать; klopodi (por, pro) = хлопотать, заботиться; koleri (je) = сердитья, гневаться, злиться. В современном языке – (kontraux iu); taŭgi (por) = годиться, быть пригодным; progresi = прогрессировать, развиваться; kaŝi (n) = скрыть, утаить, спрятать; cerbumi (pri) = ломать голову над чем-л., мозговать, вынашивать мысль; mensogi = лгать, врать; karesi (n) = ласкать; puni (n) = наказать, покарать; fuŝi (n) = сделать наспех, схалтурить; rimarki (n) = заметить; vojaĝi = путешествовать; ofendi (n) = обидеть; ŝajni = казаться, представляться; konsisti (el) = состоять (из); korekti (n) = исправить, корректировать; admiri (n) = любоваться, восхищаться, восторгаться; miri (pri) = удивиться; konduti = вести себя; honti (pri) = стыдиться (возможно управление: pro io, pri io, je io = ion); manki = недоставать, не хватать, отсутствовать; beni (n) = благословить; deci (al) = подобать, надлежать, приличествовать (ne dec·as kanti cxi tie); armi (n) = вооружить, снарядить; krei (n) = создать, творить; esprimi (n) = выразить; eksperimenti = экспериментировать; ĉeni (n) = посадить на цепь; перен. сковать; imiti (n) = подражать, имитировать; vundi (n) = ранить; decidi (pri, n) = решиться, принять решение; akompani (n) = провожать, сопровождать; pasi = пройти; konduki (n) = вести; logi (n) = манить; перен. искушать, соблазнять; ordoni (n) = приказать, велеть; okazi = случиться, произойти; konfesi (n) = признать, сознаться, признаться; dependi (de) = зависеть; tiri (n) = тянуть, вытаскивать, тащить; konstati = констатировать; brili = блестеть, сиять, сверкать; aliĝi (al) = присоединиться, примкнуть; cedi (al) = уступить, поддаться; balanci (n) = качать, раскачивать, трясти (головой); paŝi = шагать, ступать, ходить; obei (al) = повиноваться, слушаться; defendi (n) = защищать, оборонять, отстаивать; elekti (el, n) = выбрать, избрать; nutri (n) = кормить, питать; pentri (n) = рисовать (красками), заниматься живописью.
kvazaŭ = союз будто, как бы, якобы; kontraŭe = напротив; tamen = союз однако; tro = наречие слишком, черезчур; tuj = наречие тотчас, сразу, сейчас же, немедленно, тут же (о времени), 2. как раз, тут же (о месте).
Ĉapitro 9: El la taglibro de Marja
Kristnaska vespero, 1919
Blanka, blanka, ĉio estas blanka: la tuta naturo, la domoj, stratoj, vojoj, kaj ankaŭ en la homaj koroj estas blanka paca sento. Nur en mia koro estas fajroruĝa ribelo kaj ploro. Hieraŭ ĉio estis paca kaj trankvila ankaŭ en mi. Hodiaŭ mi jam ribelas kontraŭ la Vivo, kontraŭ la sorto kaj pro la morgaŭa tago la larmoj turmentas mian koron. Egale, kiam venos tiu morgaŭa tago, ĉu vere morgaŭ aŭ post unu monato, post unu jaro! Egale! Mi sentas, ke ĝi staras antaŭ mia pordo.
Hieraŭ ... Ho, la hieraŭa tago estis bela kaj la vespero eĉ pli bela. Hieraŭ li vizitis nin. Tial mi diras "nin", ĉar li venis ankaŭ al mia malsana patrino. Li alvenis kun sia amiko, la plej bona kuracisto en la militkaptitejo. La kuracisto longe restis en la ĉambro. Kormalsano kaj la nervoj laciĝis, li diris. Kormalsano! Kompreneble. Kian alian malsanon povus havi patrino de kvin infanoj? Nur kor- kaj nervmalsanojn. Dio mia, helpu nin! La kuracisto skribis recepton kaj konsilis, ke mia patrino ripozu, multe dormu, ne havu zorgojn ... Ne havu zorgojn!? Malriĉa patrino kun kvin infanoj ne havu zorgojn! La patro estas for. En tiu ĉi jaro li ne povis veni hejmen. Li sendis monon, leteron. Jen ĉio! Dio helpu nin! Kion fari? Kion fari?!
