Ҳанӯз даҳ ҳоҷӣ ба шаҳр надаромада, боз чор сарбози таҳамтан дар назди дарвоза намудор гардид. Айнан дар ҳамин лаҳза яке аз ҳоҷиёни миёнасол, ки аз ҳама ақиб меистод, ноором шуду «Роҳ диҳед!» гӯён саросема ба пеш ҳаракат кард ва лаҷоми шутурашро сахт кашид. Лекин ҳайвони якрав аз ҷой наҷунбид ва гӯшхарош ҳурунгид. Андарзамон аз дохили аморӣ — тахти равони соябондоре, ки дар пушти уштур баста буданд, нолаи зане баланд гашту диққати ҳамаро ба худ ҷалб кард. Яке аз сипоҳиёни турксимо чанд қадам пештар омада, бо лафзи дурушт пурсид:
— Ин занак ким?
— Хоҳарам! — ҷавоб гардонд ҳоҷӣ. — Вай бемор. Роҳ кушоед, тезтар гузарем.
— Йуқ, тухтанг! — амр дод сипоҳӣ ва ба сорбон нидо кард. — Эй бошлиқ! Уштур хобон!
— Чаро?
— Ман бинам, вай занак ким?!
— Хоҳарам вай. Касал! — бетоқат шуд ҳоҷии миёнасол ва бо китф сипоҳиро саҳл ба қафо тела дод. — Роҳа кушо! Аҳволаш вазнин…
— Йӯқ! — баланд дод зад сипоҳӣ ва ҳамроҳонашро ба кӯмак хонд. — Мо бинем, вай ким?
— Номаҳрам шумоҳо! Набинед! Роҳ диҳед!
Ба сари моҷаро баробари сипоҳиёни турк он чор сарбози таҳамтан ва марду занҳои хушлибоси истиқболгиранда низ ҳозир шуданд. Сорбон ва дарвозабон ҳам ҳоҷиёни сафбастаро ба ҳоли худ гузошта, барои хомӯш кардани ғалмағал шитофтанд. Яке аз таҳамтанҳои ҷомасиёҳ камарбанди худро нишон дода, сарвари язакҳои58 шоҳзода Ҷалолиддини Манкбурнӣ будани худро маълум карду киву чикора будани сипоҳиёнро пурсид.
— Мо ятоқҳои59 шоҳзодаи валиаҳд Узлоғшоҳ! — гуфт боифтихор сипоҳии назди амора. — Бо дастури Худованди ҷаҳон Турконхотун омадаем. Ина хати маншур…
Язак аз дасти ятоқ коғазро гирифта, бо овози баланд қироат намуд. Ҳама фаҳмиданд, ки ин сипоҳиён бо амри Турконхотун муаззаф шудаанд, раққосаи дарбори шоҳаншоҳӣ Нигина бинти Абдулсайид ва ҳамроҳи ӯро дар назди дарвозаи Самарқанд нигоҳ дошта, билфавр бозпас ба Ғӯрганҷ баргардонанд.
— Худоё, ин чӣ гап?! — дасти ҳайрат ба гиребон бурд яке аз мардҳои хушлибос. — Мо вазифадор шудаем, ки Нигина бинти Абдулсайидро бо иззату икроми зиёд пешвоз гирем. Ана амри подшоҳи олам…
Язак ин дастурро низ бо овози баланд хонд. Султон Муҳаммади Хоразмшоҳ ҳокими Самарқандро фармуда буд, ки мақдами Нигинаро гиромӣ доранд ва дар таъзими иҷлоли вай кӯшида, ба кушки ҳар чӣ некӯтар фуруд оранд…
— Гапи фарзанд дар пеши амри модар ягон зарра қадру қимат надорад! — ба мубоҳиса ҳамроҳ шуд сарвари ятоқҳо. — Аз қадим ҳамин хел буду то абад чунин мемонад. Яъне агар дар ин амора Нигина пинҳон хобида бошад, мо вайро ҳамроҳи соҳиби шутур аз шамол тезтар ба Ғӯрганҷ мерасонем.
— Нигина чӣ гуноҳ дорад?
— Инашро Худованди олам медонад. Вазифаи мо…
– Ҳамааш фаҳмо! — сухани ятоқро қайчӣ зад язак. — Агар Нигинаро ёфтанӣ бошед, ин ҷо беҳуда истодаед. Мегӯянд, ки вай ба Нишопур равона аст.
— Чаро?
— Мегӯянд, ки дар ин диёр лолазоре бисёр хуш шукуфтаасту шоҳаншоҳи олам маҳфили шодӣ ороста, нишот дорад ва аҳли ҳараму ҳашам пеши худ хондааст, то ҳамроҳ биёроманд.
Дар ҳамин асно зани маҳмилсавор «Об!» гӯён сар баланд карду садри ятоқҳо сӯйи кампир бо кароҳат нигариста, ҳамроҳонашро фармуд, ки зуд ба аспҳо савор шаванд.
— Зиндагонии шоҳаншоҳи олам дароз бод! — гуфт вақти ба зин нишастан. — Гӯши ман ҳам аз бод хабар ёфта буд, ки ҳолат ҳамчунон аст тавре ту гуфтӣ, эй язак. Хайр, мо сӯйи Нишопур мепарем…
Фиристодаҳои Турконхотун рафтанду намояндаҳои Хоразмшоҳ бо нигоҳи пурсиш ба сарвари язакҳои шоҳзода Ҷалолиддин нигаристанд.
— Мо чӣ кор кунем?
– Ҳамроҳи мо аз дарвоза дарун дароед. Он ҷо маслиҳат мекунем.
Дар шафати ҳоҷибхона сорбони ҳоҷиён ва ду ҳоҷибону, ки айни талотӯб ба шаҳр даромада буданд, болои палоспорае нишаста, обу нон мехӯрданд. Сарязак бо ишораи ангушт яке аз занҳои хушлибоси ба пешвозгирӣ омадаро пештар хонд ва пурсид:
— Нигинаро мешиносӣ?
— Албатта! Ду бор дар базми подшоҳӣ рақсашро дидаам. Байни абрувонаш холи базеб дорад!
— Дуруст мегӯйӣ, эй некӯкор! — лаб ба табассум кушод сарязак ва ҳоҷибонуҳоро нишон доду гуфт: — Пеши он хотунҳо бирав, эй некӯкор ва аз ҳоли Нигина шав хабардор!
Хонуми хушлибос китф дарҳам кашида, ҳайрон-ҳайрон он сӯ шитофт ва бо як дидан Нигинаро шинохту аз ҳаяҷон баланд нидо кард:
— Шукри Яздон, Нигинаро сиҳату саломат мебинам!
Шакархонуми оҳистагуфтор низ бо тамоми ҳастӣ изҳори шукру шодӣ кард:
— Расида буд балое ба домони мо, интухин, шукри Худо, ки ба хайр гузашт! Зинда бошед, эй ҷавонмардҳо!
Бо шунидани ин суханҳо дар рухсораи сап-сафеди Нигина андаке сурхӣ пайдо шуд ва беҷуръатона пурсид:
– Ҳангомаи Ғӯрганҷ тамом шуд? Мавҷи ҳодисахез беосеб гузашт?!
— Осуда шав, духтарам, дасти бало кӯтоҳ шуд, — гуфт саробони ҳоҷиёни Самарқандӣ. —Ба шаҳри мо дасти дарози Турконхотун намерасад. Самарқанд аст ин ҷо! Хоразму Хуросону Мозандарон, ки мулки Хотуни ҷаҳон аст, он тарафи Ҷайҳун монд…
