Шоҳзода Ҷалолиддини Манкбурнӣ, ки шояд дар умраш бори аввал бо хотири осуда ба чунин боғи биҳиштӣ қадам мениҳод, байни растаҳои зардолузори тиллоранг оҳиста-оҳиста гом ниҳода, баъзе шохаҳои пурмеваро бо эҳтиёт хам мекарду аз ҳар навбовае беҳтарин донае ба даҳон меандохт. Табиист, ки сипаҳбудҳо сарвари худро пайравӣ менамуданду ниҳоли пурмева дар они воҳид бемева мемонд. Аммо Ғиёсиддини боғбон аз чунин талаю тороҷ дар рӯзи равшан дилгир нею баръакс, мамнун гашта, боғ-боғ мешукуфт ва пайваста «Бемалол даҳон ширин кунед, ош шавад!» мегуфт. Шоҳзодаю ҳамроҳонаш низ пайваста боғбону ҳамкоронашро таърифу тавсиф мекарданд.
Дар мобайни боғ сайргарони мӯҳтарамро навгонии нишотбахше ба ҳайрат овард: чор гулписари наврас аз чор тараф дар чор табақи гулнақши сафолӣ аз зардолую шафтолую харбузаю бодиринги наврасида чор навъи хубтарин — мирсанҷилии нимбӯр, калвандаи тиллоранг, шамимаи хушбӯй ва толонаи тийиб махсус барои Шоҳзода ширинкома оварданду пеши пояш дузону нишаста, табақҳои пурмева болои сар ниҳоданд. Маҳз дар ҳамин асно аз ҷониби Исфараруд боди мулойим вазида, гесӯи ҳазорранги дарахтони боғи биҳиштиро маҳин шона зад ва бӯйи муаттари насрину қаранфул ва хайрию пудинаро ба машоми ҳозирин расонд. Шоҳзода Ҷалолиддин аз омезиши хушбӯйиҳо ва хушгӯйиҳо сармаст шуд. Ангушти хитоб боло бардошт ва бо лафзи поки тоҷикӣ гуфт:
– Ҳаббазо! Эй мардуми пок, ҳаббазо! Қаблан шунида будам, ки Исфара дили Фарғона асту беҳтарин макон дар ин бӯстон! Алҳол бовар кардам, ки дар ҳақиқат Исфара ҷаннатмакон, беҳин сарзамин дар Мовароуннаҳр будааст! Ҳаббазо!!
Атрофиён — ҳокиму қозию сӯфию ҳама уламо ва деҳхудоёну сарварону бузургмардони Исфара баробар таъзим намуда, сухани хуши Шоҳписари Султон Муҳаммади Хоразмшоҳро сипосгузорӣ карданд.
— Биҳамдуллоҳ, дуруст гуфтед, эй Шоҳзодаи азимулқадр! — яке аз таъзимгарон, марди миёнақаде, ки ҷуббаи гулнақши ҷойдорӣ дар бар дошт, қадаме пеш гузошта, дубора таъзим намуд. — Каломи мубораки шумо боиси сарбаландии мост:
Ҷалолиддин боз ангушти хитоб боло бардошт:
— Эй мардуми пок! Дар чунин макони биҳиштӣ зиста, аз чунин ҳавои муаттар нафас кашида, аз чунин меваҷоти шаҳдрез ком ширин карда, аз чунин манзараҳои зебо баҳра бардошта, шеъри ноб мебояд гуфт! Хушилҳоме ҳаст?
Аз мобайни издиҳом ҷавонмарде бо тавозӯъ пештари Шоҳзода омаду одоби таъзим пурра баҷо овард:
— Бадоҳатан шеър бофтан ҳунари ҳар кас не, ҳаббазо! — шоири ҷавонро рӯҳбаланд кард Шоҳзода Ҷалолиддин. — Пайваста машқ кардан ва маҳоратро сайқал додан ҳар довталабро ба мақсад мерасонад. Боз ягон заҳрадоре хушсухан ҳаст?
Бо ҳидоят ва роҳандозии ҳамдеҳагон шоири шинохтаи ворухӣ Абдулмаҷид аз хиҷолат мисли зардолуи маҳтобӣ сурх шуда, беҷуръатона назди Шоҳзода омаду баъди таъзим ҳолати дигар гирифт ва шеъри тозаэҷод бо лаҳни форам қироат кард:
– Ҳаббазо! — лаб ба таҳсин кушод Ҷалолиддин. — Шеъраки хуб аст, аммо олӣ не. Наход дар Исфара ягон шоири сара набошад?! Ҳайфи манзара…
— Шоири сара ҳаст…
— Кист ӯ?
— Сайфуддини Исфарангӣ!
— Сайфуддин… оё вай самарқандӣ нест? Аҳли адаби Самарқанд дар маҳфиле вайро ҳамшаҳрии худ хонда буданд…
Мирмалик хомӯш истоданро салоҳ надониста, бо ишораи даст аз сипаҳсолор Ҷалолиддин иҷозати сухан пурсид.
— Сайфуддин фарзанди ҳамин диёр, эй соҳибқирон! Мо ҳамсабақем. Як сол дар Хуҷанду ду сол дар Самарқанд якҷоя илм омӯхтем. Ман ба Хуҷанд баргаштаму вай чор соли дигар самарқандӣ шуд… Шоири хуб аст, каломи хуш, табъи баланд, фикри амиқ дорад…
– Ҳоло Сайфуддин куҷост?
Мирмалик китф дарҳам кашиду Абдулмаҷид дарҳол ба кӯмак шитофт.
— Сайфуддин ҳамин ҷост, лекин… ҳавсалаи шеъру шоирӣ надорад.
— Чаро??
— Мусибати гароне ба сараш омадааст… Бародараш ҷувонмарг шуду вай гӯшанишин…
— Дар кулли олам аз шоири гӯшанишин бадтар наёфтаам! Фирдавсию Низомию Хайёму Рӯдакӣ ва Унсурию Ҳоқонӣ магар гӯшанишин буданд? Ҳар рӯзи Худо барои онҳо рӯзи набарду имтиҳон буд. Лиҳозо номи ин бузургони рафта имрӯз баланд аст! Азеро зинда ба шеър аст номи шоир!!
Атрофиён, тибқи таомул, дастҳо пеши бар «Алҳақ!» гуфтанду ҷавонмарди лоғарандоме ҷомаи сиёҳ дар бар ва тоқии кабуд дар сар саҳле лангида, рӯ ба рӯйи Шоҳзода Ҷалолиддин омад. Сару китф андак поён хамонда, таъзими муносиб ба мақоми шоирӣ намуд ва самимона лаб ба гуфтор кушод:
— Ассалому алайкум, эй Ҷаҳонсолори ҷавон, Ҷалоли дин ва Ҷамоли нурофарин, марҳабо ба Исфараи нозанин!
