— Мы такіх гасцей не запрашаем, значыць вы не яны, — лагічна заявіў дзівак у акулярах.
«Красун! Я так і буду яго зваць — Логік».
— І што ў вас робяць з такімі гасцямі як мы? — пацікавіўся я ўслых.
— Уварванцаў, — адказаў Логік, — мы садзім у турму, а потым адводзім да нашага канцлера, які жыве вунь у тым доме на возеры. Канцлер вырашае іх лёс.
«Можа быць Пастэга ўжо вырве нас з гэтага дзіўнага месца, калі пратрымацца яшчэ гадзінку» — падумаў я.
— І як выглядае ваша турма? — упершыню ўступіла ў размову Аля, якую я засланяў сабой ад Логіка і кампаніі.
— Гэта вунь той дом на вадзе, — Логік махнуў рукой у бок возера. — Калі зняволеныя бунтуюць, мы проста апускаем дом пад ваду і так анулюем важнасць пытання.
«Хм, сапраўды, эфектыўна».
Я прыгледзеўся. У аднаго з берагоў вадаёма тырчала яшчэ адна плывучая будынiна, без упрыгожванняў на даху, але даволі прасторная.
— Вы жывяце вось у тых невялікіх вігвамах ля краю кар'ера, а турма ў вас цэлая прасторная, драўляная хацiна, нейкая водная цытадэль, амаль такі ж цудоўны, плывучы катэдж, як у вашага правадыра, вашага канцлера? — спытаў я.
— Звычайна туды набіваецца шмат народа, але зараз у нас вайна, турма пустуе. Усе былыя зняволеныя адпраўлены ваяваць. Вам пашанцавала, будзеце сядзець з камфортам, — адказаў мне Логік.
— З кім жа ў вас вайна? — спытала Аля трохі дрыготкім галаском.
— З праклятымі ўлайгонамі, якія хацелі адправіць да нас баявых мышэй, каб яны загрызлі нас усіх падчас сну.
Неўзабаве мы ўжо плылі на доўгай, вузкай, упрыгожанай мудрагелістымі ўзорамі лодцы ў бок так званай турмы.
Мутнаватая вада прыемна плёскалася за бортам, нараджаючы сотні маленькіх сонечных блікаў. Выйшаўшы з чоўна, мы зайшлі ў плывучую-каталажку. Бярвеністыя, пакрытыя нейкім цёмным растворам, сцены, невялікія акенцы з металічнымі рашоткамі. Асаблiвага камфорту не было, але, у цэлым, усё выглядала прымальным для жыцця. Былі нават грубыя падушкі з дзіўнай, бэжавай тканіны і фіялетавыя коўдры з незвычайнымі знакамі, магчыма лічбамі.
За намі зачыніліся дзверы, якія трымала магутная, бліскучая засаўка, чорнага колеру.
— М-м-м, нядрэнна, — заявіў я. — Як казаў адзін аднаногі пірат: «Аповесць дашкандыбала да цікавага».
Ёсць невялікая гайданка гэтай хаты-карабля, калі спрабаваць яго разгайдаць скачкамі, а наогул ён стабільны, як быццам убіты ў глебу…
Самае пацешнае — карціны. Сцены бярвеністага, воднага астрога, знявечаныя нейкімі каравымі партрэтамі, нейкага мужыка ў аб'ёмным, скураным касцюме і з жоўтым бабачкай-зашмаргай пад горлам. Відаць, гэта нехта важны…
— Як думаеш, Аля, гэта і ёсць іх канцлер?
— Не ведаю, — сумным голасам адказала мая мілая сукамерніца.
— Давай пагутарым аб мастацтве, ну вось аб гэтых партрэтах, да прыкладу. Дарэчы, большасць так званых спецыялістаў па мастацтве нічога ў мастацтве не разумеюць, а толькі паслужліва клеяць ярлычкі, атрыманыя ад мінулых пакаленняў.
Аля прамаўчала, я працягнуў:
— Элітарнае мастацтва - друзлая матэрыя. Усякія там сімфоніі, пленэры скульптараў і карцінныя галерэі Шагала павінны існаваць, хоць сярэдняму грамадзяніну яны, па вялікім рахунку, не патрэбныя. Элітарнае мастацтва спажывае эліта, і яна ж рухае цывілізацыю наперад. Наўрад цi геніяльны інжынер натхніцца выглядам п'янага зборшчыка смецця, які заснуў на працоўным месцы. Верагоднее, што інжынера натхніць музыка, як спадара Эйнштэйна. А натхнёныя інжынеры вынаходзяць усякае, у тым ліку карыснае п'яным зборшчыкам смецця. Выходзіць, што і сімфоніі з карціннымі галерэямі патрэбныя зборшчыкам смецця, хоць яны пра гэта і не здагадваюцца. Людзей здзіўляе, што палатно з нейкімі плямамі каштуе мільён долараў, але чамусьці не здзіўляе, што за пару пачкаў нарэзаных паперак можна купіць асабнячок, частку ляснога масіву ці нават цэлую жонку. Якая каштоўнасць не ўмоўная ў свеце, дзе паміраюць нават блакітныя кіты, не кажучы ўжо пра людзей і прусакоў.
Дзяўчына зноў нічога не сказала, хоць звычайна радавалася бліскаўкам маіх маляўнічых, мудрагелістых, манерных спічаў.
— Кінь, Аля! — пазначыў я сваю пазіцыю. — Не варта паддавацца засмучэнню!
— Гэта ты вінаваты, — панадлівая палонніца водных чалавечкаў усё ж зрабiла мне ласку.
— Ого, вось так, — я рагатнуў. — А хто папярэджваў цябе, што лепш не карыстацца Пастэга часта.
— Не! Ты сказаў: «Я ніколі не карыстаўся ёй так часта», гэта не папярэджанне аб тым, што нас можа закінуць да дзіўных, агрэсіўных істот.
«Мутабельны лобстар, яна мае рацыю».
— Я яшчэ ніколі не трапляў у іншыя рэальнасці, — сказаў я ўслых. — Але ты выкладаеш ісціну, Алюша! Аднак, для роспачы прычын няма, павер мне.
Дзяўчына маўчала. Я падышоў да яе і ўзяў яе за рукі. Яна не адхапіла далоні, але вельмі сумна паглядзела на мяне сваімі прыгожымі, пяшчотнымі вачыма.
— Гэта наша кніга, Алюша, мы тут рулім! — я стараўся гаварыць вельмі ўпэўнена. — Усё хутка стане цудоўна, будзе проста найкруцейшым хараством.
Пасля гэтых слоў я нахіліўся да Алюшы і прашаптаў ёй нешта на вуха. Ад гэтага яе твар прасвятлеў, але вам, дарагія чытачы, я гэтага пакуль не скажу, вядома ж, дзеля большай інтрыгі.