Уйул?ан
Туо?ахта уонна Лэкиэс
Сэ?эн
Аан тыл
Василий Гоголев-Уйул?ан – били??и саха литературатын биир талааннаах эдэр суруйааччыта. Кини «Хо?уун таас», «К???р?лл??» сэ?эннэрин аа?ааччы сэргээбитэ.
Уйул?ан бу са?а «Туо?ахта уонна Лэкиэс» сэ?энигэр сэрии тиэмэтин ойуулуур. Манна норуот сэрии иннинээ?и оло?о уонна сэрии дьалхааннаах сыллара к?ст?лл?р. Сэ?эн с?р?н геройа Лэкиэс уол сылгы?ыт а?атын кытта о?о эрдэ?иттэн к?р?н-билэн, сыстан, кини ?лэтин салгыыр санаалаах. Уол кулунчук са?аттан к?рб?т-харайбыт Туо?ахтатын у?улуччу таптыыр, ки?и уонна ат бэйэ-бэйэлэрин уратытык ?йд???р турукка тиийэллэр.
18 саастаах эдэркээн уол бастакы хомуурга т?бэ?эн, уоттаах сэрии хонуутугар тиийэр. Бу 1941 сыл к???нэ, кы?ына. Москва аттынаа?ы суостаах кыргы?ыыга саха дьоно бэйэ-бэйэлэрин туту?ан, ?й???н сылдьа сатыыллар. Кинилэр т??ээн да к?рб?т?х бы?ыыларыгар-майгыларыгар т?бэ?эллэр. Лэкиэс бэйэтиттэн а?а саастаах, отуччалаах, убай курдук саныыр дьонун – Ньурбаттан сылдьар Уйбааны, ???ээ Б?л?? ураты к??стээ?ин Буучугура?ы кытта сылдьарыттан и?игэр ??рэ-долгуйа саныыр, махтанар да?аны. Кинилэр уолу харыстыыллар, с?бэлииллэр-амалыыллар, ?л??ттэн да быы?ыыллар. Бу хааннаах хапсы?ыыга сахалар бэйэлэрин бэргэн ытааччыларынан, к??стээх кыргы?ааччыларынан, сатабыллаах байыастарынан к?рд?р?н с?хт?р?лл?р. Ураты айылгылаах ?нд?р??с кинилэр инникилэрин курдаттыы к?р?р курдук с?бэлиир-амалыыр, уолга бы?ыччатын бэлэхтээн ?л??ттэн быы?ыыр.
Уйул?ан оччотоо?у бы?ыыны-майгыны дири?ник чинчийэн ??рэппитэ, си?илии билэрэ с?хт?р?р, ону барытын аа?ааччы хара?ар илэ-бааччы к?ст?н кэлэрдии ойуулаан та?аарар, ааспыт олох уонна дьоно би?иги харахпытыгар тиллэн кэлэллэр.
Ааптар саха уолаттара сэриигэ айанныыр суолларын дойдуларыттан са?алаан си?илии ымпыктаан-чымпыктаан ойуулуур. Борохуокка олорсон, ?р??? ?кс?й?н, т?р??б?т дойдуларыттан арахсан, араас ??йбэтэх сирдэринэн сылдьаллар. Москва, дойду ту?угар охсу?уу ыарахан хартыыналарын, уоттаах кыргы?ыыны ааптар бэрт кыра?ытык ойуулуур.