Самалёт у Сімферопаль адлятаў у шаснаццаць трыццаць, часу яшчэ было багата, і Алачка Чмялёва, загадчыца машынапіснага бюро выдавецтва «Прамень», спакаваўшы чамадан, пайшла на работу, каб развітацца з дзяўчатамі і закончыць сякія-такія справы. Справа, урэшце, была адна: сустрэцца з Кузьменкам і Лаўрыновічам, аддаць ім таўшчэразны рукапіс, які Алачка толькі сёння раніцаЙ закончыла перадрукоўваць, і атрымаць за работу грошы. Там, у Ялце, куды яна ляцела «дзікуном», гэтыя сто дваццаць рублёў былі б вельмі дарэчы: жахліва дорага стала ўсё на поўдні, асабліва кватэры. За асобны пакойчык, трошкі прастарнейшы за сабачую будку, лупілі тры скуры, а Алачка заўсёды здымала толькі асобны: набедавалася за сваё юнацтва ў інтэрнатах, хопіць. I яшчэ ёй трэба было перадаць сваёй прыяцельцы Ірыне Мікалаеўне Чумаковай запасныя ключы ад кватэры — ужо даўно дамовіліся, што Ірына будзе час ад часу заходзіць да Алачкі паліваць кветкі. Жыла Алачка на вуліцы Дзімітрава, недалёка ад Дома кнігі, дзе знаходзілася выдавецтва, Ірыне якраз па дарозе да свайго тралейбуса, так што лішніх турботаў гэта ёй не прынясе. Наадварот, Алачка мела некаторыя падставы думаць, што ключы ад яе аднапакаёўкі для Ірыны — нечаканае шчасце, найлепшы падарунак, пра які тая магла толькі марыць, але думкі свае да часу трымала пры сабе.

Дзень быў ясны, блакітны і зялёны. Недзе над Камсамольскім возерам плавалі мяккія белыя аблокі. У кветніках уздоўж Паркавай магістралі цвілі цюльпаны і нарцысы, пукаціліся вострымі шышачкамі ружы, над пунсова-белым разлівам кветак — і адкуль толькі прыляцелі ў самы цэнтр горада! — заклапочана гулі пчолы. Ад асфальту, шчодра палітага вадой, дыхала прахалодай і свежасцю. Шырокі тратуар ад Дома мадэляў і аж да гасцініцы «Юбілейная» быў запоўнены людзьмі. Пярэстая, стракатая рака цякла ў абодва бакі, плыні яе сутыкаліся, перамешваліся, віравалі каля аўтобусных і тралейбусных прыпынкаў, каля магазінаў «Алеся», «Рамонак», кнігарні «Светач», кінатэатра «Масква». 3 адчыненых вокнаў студэнцкага інтэрната, заціснутага з абодвух бакоў высокімі гмахамі, вадаспадам лілася музыка — добры дзесятак магнітафонаў і прыёмнікаў, уключаных на ўсю моц, роў, як эскадрылля рэактыўных знішчальнікаў на ўзлёце, але гэта, відаць, зусім не перашкаджала будучым фізікам і лірыкам грызці граніт навукі: дзяўчаты ў рознакаляровых купальніках і хлопцы ў плаўках сядзелі на падаконніках, падставіўшы сонцу і разявакам спіны, і гарталі падручнікі — умела спалучалі прыемнае з карысным. Над фантанам каля Палаца спорту зіхацела вясёлка — як гасцінна адчыненыя вароты ў лёгкае і бяздумнае, казачна прывабнае жыццё.

Алачка ішла ў натоўпе, пагойдваючы важкай папкай з рукапісам, і на душы ў яе было светла і радасна. Ёй хораша было вось так ісці і нікуды не спяшацца, адчуваць сябе здаровай і бадзёрай, з густам апранутай і прычэсанай, лавіць на сабе цікаўныя позіркі мужчын і прыкідвацца, што яны цябе ніколечкі не цікавяць і не хвалююць — а што, звычайная справа! Блакітная джынсавая сукенка з вялікімі металічнымі гузікамі — «фірма», дзве з паловай сотні на таўкучцы ў Вільнюсе! — ёмка абцягвала яе невысокую постаць, выразна падкрэсліваючы поўныя грудзі, танклявы стан, шырокія клубы. Белыя фарбаваныя валасы спадалі на твар, россыпам ляжалі на плячах, з той свабодай і натуральнасцю, што патрабуюць ад жанчыны так многа часу і намаганняў. Басаножкі на тоўстай поліурэтанавай падэшве гучна ляскалі па бетонных плітках тратуара, і рытмічнае паляскванне гэтае гучала для Алачкі салодкай музыкай.

Знешне, не прыглядаючыся, ёй можна было даць гадоў дваццаць пяць — дваццаць сем, не болей: маладая, прыгожая і шчаслівая жанчына. На самай справе Алачцы ўжо было трыццаць чатыры, і шчаслівай яна адчувала сябе даволі рэдка, хіба ў такі дзень, як гэты.

Гавораць: маленькі сабачка да старасці шчанюк. Яе сябровак ужо даўно — прынамсі, на рабоце, у абставінах службовых, афіцыйных, называлі па імені і па бацьку, яна ж для ўсіх — і супрацоўнікаў і аўтараў, з якімі, мела справу, заставалася Алачкай і не крыўдавала на гэта: называйце хоць гаршком, толькі ў печ не стаўце.

Скончыўшы ў свой час філалагічны факультэт універсітэта, Алачка тры законныя гады адпрацавала ў вясковай школе пад Мінскам, а затым пераехала ў сталіцу. Без прапіскі на работу не бралі, а без работы немагчыма было прапісацца. 3 гэтага зачараванага кола яна вырвалася, калі згадзілася выйсці замуж за мастака Грыцэвіча, якога трохі ведала яшчэ са студэнцкіх гадоў. Так яна адразу вырашыла ўсе свае праблемы: Грыцэвіч меў вялікі пакой у драўляным доме на Старажоўцы, Алачка прапісалася там і ўладкавалася карэктарам у маладзёжную газету, дзе працаваў і муж.

Замужжа аказалася няўдалае. Грыцэвіч быў старэйшы за яе гадоў на дзесяць, жанаты ці не трэці раз, ён больш піў, чым працаваў, а п’яны вечары навылёт сядзеў у крэсле, прыкрыўшы алавяныя вочы набрынялымі цяжкімі павекамі, іграў на гітары і спяваў песню. Заўсёды адну і тую ж:

А чыё там жыта?

Чые там пракосы?

А чыя-а-а там дзеўка

Расплятае косы…

Перейти на страницу:

Похожие книги