Жонку ён застаў дома. Нахіліўшыся над тазам з вадой, Алена мыла бялізну.
— Кідай гэты абрыдлы занятак,— яшчэ з дзвярэй крыкнуў Ахрэм.— Пойдзем на танцы. А то пасівеем хутка: ты — у хаце, я — на моры.
Паправіўшы на скронях валасы, Алена паглядзела на яго недаверліва.
— Прызнавайся, завітаў у шынок?
Ахрэм гулліва перахрысціўся, падышоў да жонкі, датыкнуўся тварам да шчакі.
— За добрую работу білетамі прэміравалі. Дык пойдзем?
— Пойдзем, Ахрэмка, абавязкова пойдзем,— Алена ўспыхнула ў шчаслівай усмешцы.
3 такога незвычайнага выпадку Ахрэм апрануў новы кіцель, а Алена — блакітную сукенку, якую пашыла, пакуль ён бадзяўся па моры. Міжволі Ахрэм залюбаваўся жонкай, і гэтае замілаванне не пакідала яго і тады, калі яны поруч ішлі ў клуб маракоў, і пазней, калі апынуліся ў шумным, быццам веснавы грай, клубе.
Танцор з Ахрэма быў не дужа. Калі пачынала гучаць музыка, яму здавалася, што яго нехта сілком штурхае на лёд. I толькі шчаслівыя Аленіны вочы, яе затоеная радасць, якую яна, адчувалася, ледзь-ледзь стрымлівае ў сабе, прымушалі Ахрэма раз-пораз выходзіць у круг.
Калі аб’явілі перапынак, Ахрэм павёў жонку ў буфет. Як на тое ліха, усе столікі былі занятыя. Толькі ў самым куце, дзе звычайна адпачываюць афіцыянткі, за службовым столікам сядзеў хударлявы, з тонкай нітачкай вусоў на бледным, як зняможаным, твары мужчына. Убачыўшы Ахрэма, ён запрашальна памахаў рукой.
— Хто гэта? — шэптам спытала Алена.
— Кіраўнік ансамбля…
Ён не мог назваць гэтага хударлявага мужчыну ў добра пашытым касцюме сваім знаёмым. Неяк разам ляжалі ў бальніцы. Ахрэм — на абследаванні, а Валянцін, так звалі гэтага мужчыну, залечваў язву. Тады і пазнаёміліся. Кожны раз, калі ў палату заходзіў урач, Валянцін сустракаў яго арыяй: «0, дайте, дайте мне свободу. Я свой позор сумею искупить…» Але, відаць, ягоныя заклінанні не знайшлі водгуку, бо Ахрэма выпісалі раней. 3 таго часу ён больш не сустракаў Валянціна. Але цяпер, убачыўшы яго, узрадаваўся: усё ж такі не чужы чалавек.
Ахрэм адразу пазнаёміў Валянціна з жонкай.
— Завідкі аж бяруць,— прыязна ўсміхнуўся той.— Маракі, пэўна, замест рыбы русалак у акіяне ловяць. Калі муж гэтага не заўважае, дык паверце мне: вы, Алена, дзіва дзіўнае. Хоць маліся, як на ікону.— Ён з жартаўлівай вінаватасцю нахіліў галаву: — А цяпер вырашайце: пакараць мяне ці памілаваць?
У Алены ўспыхнуў, паружавеў твар, і Ахрэму стала прыемна, што Валянціну спадабалася яго жонка. Прыўзняўшыся з крэсла, Валянцін шчоўкнуў пальцамі, і да століка не падышла — падбегла немаладая ўжо афіцыянтка.
— Як справы, боцман? — калі адышлася афіцыянтка, спытаў Валянцін.— Усё ходзіш у мора? Не надакучыла яшчэ?
— Ад такой хваробы цяжка знайсці лекі,— ухіліўся ад адказу Ахрэм.
— Ведаю я вашы лекі,— прыжмурыў вочы Валянцін.— Што і казаць, беднавата пасля вайны жывём. Вось і вы ідзяце ў мора па грошы. А спасылкі на звычку — няўдалая спроба апраўдаць сваю жыццёвую канцэпцыю. Я ж не сцвярджаю, што жыву дзеля чыстага мастацтва. Каб існаваць, трэба мець кавалак хлеба.
— Дык і я не сказаў, што мне не трэба грошы,— спахмурнеў Ахрэм.
— Ведама, не сказаў, але ж мора не кідаеш…
Ён забарабаніў пальцамі па стале, з цікавасцю паглядаючы на Алену.
Пакуль Ахрэм разважаў над тым, што адказаць Валянціну, зноў зайграла музыка. Валянцін заспяшаўся.
— Цяпер мой выхад. Гэтую песню я дару вам, Алена…
Голас у Валянціна быў чысты і мяккі. Песня была пра маракоў, якія не заўсёды дасягаюць жаданага берага, пра любімых жанчын, што кожную раніцу глядзяць на мора,— і Ахрэму яна спадабалася. Па жончыных трохі засмучаных вачах ён здагадаўся, што і яе захапіла гэтая песня. Ахрэм з удзячнасцю паклаў сваю руку на Аленіну цёплую далонь. Даўно ўжо на душы не было так спакойна і хораша. Забалотны быў удзячны капітану за білеты, у душы злаваў на сябе, што сам ніколі не дадумаўся б прывесці Алену на танцы.
«Лепей бы я ніколі не прыводзіў туды Алену…» — уздрыгнуў Ахрэм. Яму стала холадна і няўтульна ў марознай халоднай ночы, дзе кожны чалавек — разумее ён гэта ці не — толькі нябачная пясчынка ў бясконцым акіяне цемры.
Выкінуўшы недакурак, Ахрэм падаўся ў хату. Балюча пырснула ў вочы яркае святло. Жанчыны сядзелі ўжо за сталом.
— Можна звяртацца на «ты»? — адразу спытала Зінаіда.
— Па-другому і не прывучаны.
Размова за сталом не клеілася. Ахрэм моўчкі торкаў відэльцам у талерку. Яго трохі бянтэжылі гэтыя такія розныя жанчыны, якіх ён яшчэ нядаўна не ведаў,— мяккая, памяркоўная Васіліна і фанабэрыстая, парывістая Зінаіда. Ды і горкі ўспамін пра Алену не пакідаў яго. Ахрэм тужліва падумаў, што ў той час, калі ён узяў Алену, у іхнім пакойчыку, які здаваўся вельмі ўтульным, не было ні дарагога посуду, ні багатай мэблі.
Невядома якім чынам Васіліна адгадала ягоныя думкі.
— Гэта ўсё мой сын,— абвёўшы вачыма залу, растлумачыла яна.— Калі пачалася навігацыя, кантэйнерам мэблю па моры прыслаў. Я ўжо ў пісьме на яго сварылася і пераконвала, што самому хутка спатрэбіцца. Упарты, увесь у бацьку.