Многа гадоў мінула з таго часу, але і ў моры, і беразе Ахрэма не пакідалі думкі пра Алену. Іншым разам ён адчуваў сябе вінаватым: за работай не разумеў жончыных клопатаў. 3 другога боку ўзнімалася крыўда: ці ж не для таго ён марнеў на рыбалоўных траўлерах, каб Алена жыла заможна? Цяжкім каменем ціснула на сэрца і тое, што ў іх не было дзіцяці. Сябры незласліва пасмейваліся, жартавалі, што ён баіцца сапсаваць жончыну фігуру, а Ахрэм толькі адмахваўся: «Нічога, браточкі, яшчэ колькі рэйсаў зраблю, збяру які-ніякі капітал, і завядзём мы дзетачак на ўсю боцманскую каманду…» Каб ён ведаў тады, якім бокам павернецца да яго гэтая мужчынская бестурботнасць.
Калі яны разышліся з Аленай, ён адразу падаўся далей ад дому — з Мурманска аж на Курылы. Доўгі час не ведаў нічога пра сваю былую жонку і толькі неяк гадоў праз пяць ці шэсць сустрэў знаёмага матарыста, з якім некалі разам плаваў. За чаркай успомнілі сяброў, сумесныя рэйсы, а потым той з п’янаватай шчырасцю сказаў: «Во, што яшчэ… Бачыў тваю Алену. Зух-баба: не паспеў ты з’ехаць, як яна выскачыла за музыканціка. Дачка ў іх нарадзілася. Калі не памыляюся, назвалі Вольгай…» .
Адчуваючы, як па-здрадніцку задрыжалі рукі, Ахрэм таропка засунуў іх у кішэні, прыхінуўся спіной да сцяны.
— Даруй, калі чым устрывожыла,— як вінаватая, сказала Васіліна.— А будзе час, заходзь. Я тутака непадалёку жыву. Кожны пакажа, дзе жыве Васіліна Соблік…
Ноч зноў прыціснула клопатамі. Вецер з берага толькі абнадзеіў, нібы паздзекаваўся. Як нечакана наляцеў, так незаўважна і сціх. Затое пачалі дрэйфаваць лядовыя палі.
Ахрэм ужо драмаў, калі яго выклікалі на хадавы мосцік. Уставаць не хацелася. Ламала цела, і балела галава, быццам прычапілася нейкая хвароба.
«Памерці спакойна не дадуць,— апранаючыся, думаў Ахрэм.— Здавалася, ужо неяк уладкаваўся ў жыцці, перахварэў мінулым, і на табе: зноў перакруціла-панесла няведама куды…»
Ён ужо меўся выходзіць з каюты, калі ўспомніў, што забыў цыгарэты. Выцягнуў са століка шуфлядку. У кутку ляжаў белы квадрацік — пісьмо ад Алены. «Калі можаш, прашу, вяртайся…» — адразу кінулася ў вочы.
Хоць і быў позні час, на мосціку хапала начальства. Капітан «Хуткага» Бокач — сярэдняга росту, шыракаплечы, з ранняй лысінай мужчына — павітаўся з Ахрэмам.
— Вось што, боцман. I ў бухце льды да нас дабраліся. Таму трымай у гатоўнасці падрыўную каманду. Хоць ледаколы і недалёка, але ж ніхто не ведае, што будзе далей…
— А сіноптыкі?
Бокач пабарабаніў пальцамі па шкле ілюмінатара.
— Южака́ чакаць не прыходзіцца… Эх, наша мужыцкая неарганізаванасць. Колькі часу дарэмна прастаялі ў порце пад пагрузкай. Цяпер вось таросы за горла хапаюць…
Пра таросы можна было і не напамінаць, бо Ахрэм чуў, як жаласліва скуголіць корпус выратавальніка і ўздрыгвае ад яшчэ нямоцных штуршкоў.
Раздзел другі
Тэлеграму прынеслі ўвечары. Алена Канстанцінаўна толькі вярнулася з работы, як у дзверы пазванілі. Яна падумала, што гэта зноў нехта да Вольгі і таму не вельмі ахвотна адчыніла дзверы. На парозе стаяла паштальёнка. I хоць не часта яна заходзіла, Алена Канстанцінаўна паштальёнку ведала, бо жыла тая ў суседнім доме.
— А я з радасцю да цябе, кабета,— яшчэ з лесвічнай пляцоўкі выгукнула яна.— Вяртаецца твой бадзяга. Бач, адумаўся на старасці, лысы чорт. Вось так швэндаюцца па свеце, пакуль хвароба ці яшчэ якая трасца не прычэпіцца, а тады зноў па жончыны лекі…
Алена Канстанцінаўна памкнулася спыніць паштальёнку, сказаць, што Ахрэм не вінаваты, але ж у час спахапілася: «Што гэта я? Сама, калі пераехала на новую кватэру, гаварыла, што Ахрэм кінуў мяне. Божа, якое глупства. Навошта?»
Ад хвалявання яна ніяк не магла разабраць тэкст: «Иду скорым Ахрем».
«Божа мой,— успыхнула яна,— дык гэта ён, мабыць, прыязджае поездам».
Думка, што вось зараз можа зайсці ў кватэру Ахрэм, яе напалохала: перад вачыма захісталіся сцены, мэбля. У знямозе Алена Канстанцінаўна абаперлася аб маленькі столік.
— Ты ж спалатнела ўся, гаротная,— успляснула рукамі паштальёнка.— Каб так за мужыка перажываць, дык хай у яго лепш вочы павылазяць…
«А хто ж мяне зрабіў гэткай гаротнай? — раптам падумала Алена Канстанцінаўна.— Ці ж не ўласнае глупства?..»
У зале Алена Канстанцінаўна не стала запальваць святло. Абхапіўшы галаву рукамі, доўга і бяздумна сядзела на тахце, потым схамянулася: трэба было нешта рабіць. Апрануўшы паліто, яна выйшла на вуліцу.
Памяць вярнула яе ў маладосць, у той спалены вайной горад, дзе палахліва ціснуліся да мора старыя пахілыя хаткі; у стары порт з ягонай абшарпанай прахадной, за якой яна хавалася, каб падпільнаваць Ахрэма… А вось як усё павярнулася. Толькі тэлеграма ў сумачцы ад незабытага, але вельмі далёкага чалавека, які, мабыць, ніколі не даруе…
«Хай будзе так. Сама вінаватая… Ніхто больш… Сама…»
Алене Канстанцінаўне раптам захацелася зрабіць сабе балюча, закрычаць ад пакуты і роспачы, заплакаць проста на вуліцы. Закрычаць ад таго, што не зберагла свайго шчасця з Ахрэмам, кінулася ў абдымкі прыгожага, але нікчэмнага мужчыны.