Тэлэбиисэр экрана сырдаабытыгар, иккиэн саата суох ону одууластылар – сонуннары биэрэ тураллар эбит, Горбачев хайа эрэ омук сиригэр уулуссаа хааман нэлэлдьийэ-хотолдьуйа сылдьан, дьоо тугу эрэ кэпсиир, кэргэнэ Раиса аттыгар туран, кини хас биирдии тылын бэркэ болойон истэр. Онтон атын сирдэртэн кадрдар элэнэстилэр – баыйар ксэ армяннар олорор Нагорнай Карабаы Азербайджантан таааран, Арменияа киллэрии туунан олохтоох армяннар туруорсууларыттан сылтаан иирээн, миитиннэр, эбиитин Арменияа сир хамсаан, урусхал ортотугар сытар дьиэлэр, ону Азербайджаа сэтэрээччилэр баар буолуулара…
– Ээ, абааыны сабан кэбис, – диэтэ Бэргэн, – туох аанньа сонуну кэпсиэхтэрин, хата халбаыыга тиксбиккин, маладьыас, аны сымыыт ылларбыт…
– Ыарахан да кэмнэр кэлэн эрэллэр быыылаах, тыаа сопхуос суох буоллаына дьон хайдах олорор? – диэтэ Ксенья тарбаын рдгэр кураанах блэтин эргичитэ-эргичитэ, ол ойуутун кыастаа олорон, – рэхпитин бтэрдэхпитинэ, куораттан нааа ырааппатарбыт бэрт буолуох этэ…
– Чэ, бастаан рэхпитин бтэриэххэ, уоннааыта бэйэтэ кстн ииэ этэ буоллаа…
Ити курдук уку-сакы чэйдээн баран, мааыыннарыгар бардылар, лаарга диэри хаста да эргийэн тиийэр ууннаахай уочарат субуллубут, Ксенья тиийэн, ким кэнниттэн ханна турбутун булла, иккиэн уун синньигэс уочаракка кн быа турардыы дьиппиэн крнэрин ылыннылар.
Бэргэн биир киээ дьиэтин аанын ааат да, Ксеньята оох иннигэр олорорун кр тстэ. Бгн кэргэнэ эрдэлээбит, остуолга аын-лн тардыбытыттан сылыктаатахха, син балача р кппт быыылаах. Кэргэнэ эрдэ кэлбититтэн уол рдэ, ксгэр дьууурустубата эин буолан, хайдах эрэ мэлдьи кини хойутуур буолара, онон тугу эмэ буаран тоуйуу ксн Бэргээ тиксэрэ.
– Хайа, бгн дьууурустуба суох дуу? – диэтэ Бэргэн эгэ-дьаа уонна тааын уларытта туран Ксенья хайдах эрэ сэниэтэ суох «ыык» диэбитигэр соуйан, болойон крбтэ – кэргэнин сирэйэ-хараа хайдах эрэ салбаырбыт, ытаабыт быыылаах.
– Тыый, бу хайдах буоллу, ким атаастаата? – дии оуста.
– Суох, ким да атаастаабата эрээри… – кыыс срдээх туруору хайаны дабайан тахсыбыт киилии эмискэ кскэ тл биэрдэ уонна: – Биир млтх сонуннаахпын, бгн баран дьахталлар консультацияларыгар сырыттым, ону чинчийэн крн баран, миигин оото суох буолаын диэн быаардылар, – Ксенья эмискэ куолаа титирэстээн, ытаан барда.
Бэргэн кэргэнин аынан, тбтн тгэр ыга тардан баран, бокуойа суох баттаын имэрийэ-имэрийэ сыллаата-уураата:
– Дооччуок, уоскуй даа уоскуй, ол алдьархай буолбатах, нааа ыксаамыах, билигин эмп кстээх, баар, эмтиэхтэрэ.
Кыыс хараыттан ып-ыраас таммахтар тохтоло суох тобурастылар:
– Мин оо мааткалаах бн, онон туох да быыаабат…
Бэргэн ыксаата уонна:
– Оону ылан иитиэхпитин да сп буоллаа, – диэтэ, – Чыычааым, ытаама эрэ, эн айманнаххына, миэхэ нааа ыарахан буолар.
Ксенья аыннаран, сс сэтэрэн, уйа-хайа суох ытаата уонна ытыырын быыыгар бокуойа суох сипсийдэ:
– Айбыппыт тоо миигин маннык хабырдык атаастаабыта буолла? Итинник ыарыылаах бэрт сэдэх, тыыынчаа биир эмэ баар буолар дииллэр, онно мин тбээн хаалбыппын. Лотереяа массыына сйэр курдук, биир эмэ кииэхэ тиксэр чгэй эбитэ буоллар, миэхэ тбээн да бэрт, оттон куаантан Айбыт матарбат, ким хайа иннинэ мин тииинэ охсубуппун… Хайа дьоллоохторго санаатылар да оо скрэ эбитэ буолла? Били эигини кытта уопсайга ыаллыы олорбут Динаыт кылгас кэмэ билсибит уолуттан ыарахан буолан, онтон кыбыста ахан сылдьар, хайдах эмэ гынан улаата илигинэ тэртэрэн кэбиспит кии диир. Оттон бииэхэ бу… Ким эрэ кыраабытын курдук…
– Чэ, кэбис, аньыыны саарыма, ама ким кыраатаай, – онтон Бэргэн эмискэ хонос гынан, кэргэнин р тардан, уу-хаар баспыт хараын утары крд, – Дина хата ол оотун тэртэрбэтин-хайаабатын, бииги да ылан иитиэхпит, бэйи эрэ, оттон аата биллэр дуо?
– Биллэр, хоту дойдуттан сылдьар саха уола.
– Чэ, оччоо оонньуута суох дьгэин кытта кэпсэт, киниэхэ оо наадата суох буоллаына, бииги ылыахпыт.
Ксенья кытархай сибэкки ойуулаах былатыагынан хараын соттуммахтаата уонна хаттаан ыйытта:
– Кырдьык дуо?
– Кырдьык буолумуна, рэхпитин бтэрэн, атын сиргэ лэлии барарбытыгар кыыл оону ктн тиийиэхпит уонна бэйэбит ообут диэхпит, оччоо ким да бу иитиэх оо диэн уорбалыа суоа.
– Бэргэнчигим, арааа, спк этти ээ, – кыыс биллэ сэргэхсийдэ, ойон турда, – бэйи, оччоо сибилигин уопсайга баран, мин Динаны крс охсобун, бэркэ ыксыыр этэ, аны сарсыарда тураат, тэртэрэ баран хаалыа, чэ, тргэнник аыы охсуохха.
Кэмчи астаах остуолларыгар утарыта крсн олорон чэйдииллэригэр Бэргэн:
– Мин эйигин кытта уопсайга барсабын, – диэбитигэр кэргэнэ кллэ:
– Дооччуок, туох диэн эттэххиний? Ол бииги, дьахталлар, кэпсэтиибитигэр эр кии кыттара наадата суох уонна куттаныма, Сэргэлээх бу икки ардыгар аыйахта ктээн тиийиэм, наадабын быаарсаат, тннм буоллаа, – дии-дии Ксенья урукумуонньугу талыратан сирэйин суунна, лаампа сырдыгар пуудараланан, бааталаах маан тарбахтара элэнэстилэр.
– Уопсайга тиийэн мин уолаттарбар олоруом, соотохтуу ыыппаппын, аны клгээттэргэ тбэиэ.
– Чэ, баар, буоллун.
