nacion-o: nation; -ala: national; -ano: a
native, national; member of a nation; -al-igar: to
nationalize (an industry, etc.); -an-igar: to naturalize
(cf. civit-an-igar); -al-ismo: devotion to or
advocacy of a nation; national interest or unity; -eso:
nationality (of a nation as a whole); -al-eso, -an-eso:
nationality (of an individual); -al-ista, -isto:
nationalist(ic). — DEFIRS
nadir-o:(astron.) nadir. — DEFIRS
naft-o: naptha. — DEFIRS
naftalino: napthaline. — DEFIRS
naiv-a: naïve: unaffectedly simple: ingenuous; artless; -ajo:
act of native simplicity; -acha: silly. — DEFR
nakarat-a, -o: nacarat: orange-red colo(u)r. — DeFS
naktigal-o:(orni.) nightingale (genus: Luscinia).
— DE
nam:(conj.) for (= because, but in a less
immediate and explicit way than pro ke. Introduces a
sentence or subordinate clause which adduces reason, proof or
justification). Esas matino, nam la uceli kantas: it is
morning for (not because: pro ke) the birds are
singing. Ex.: Vu ne trovos il en la domo, nam me jus vidis il en
la strado. Vu ne povas vidar il, nam il esas departinta de longe.
Lavez vua manui, nam li esas sordida. Me ne povas amar ilu, nam
il odias me. Ni irez lente adheme, nam balde esos nokto. V. exp.:
Nam, pro ke: Pro ke introduktas dependanta propoziciono,
qua kontenas motivo o pruvo por la chefa propoziciono
prieranta o sequanta: nam introduktas chefa frazo, qua
kontenas anke motivo o pruvo, ma nur por preiranta frazo, o
tacita penso. Ex.: Pro ke pluvas, me ne ekiros. Me ne ekiros nam
pluvas; III-223; cf. or. Ta du konjuncioni
interdistingesas precize quale Angla for e because.
La Angla linguisto Sweet skribas pri li tale: «La du precipua
konjuncioni kauzala esas pro ke, qua konstatas nemediata e
direte aganta kauzo, e nam, qua ajuntas expliko o motivo,
ofte kom quaza posa penso; ex.: ni kunprenis nia parapluvi, pro
ke ni timas ke pluvos; nam la barametro falis de kelka tempo.
Konseque, nam uzesas libere pos pauzo ed esas do nur
mi-konjunciono (konjunciono koordinanta); IV-524; kp.
Talmey’s Text Book, p. 113. — L
nan-o: dwarf. — FIS
nankin-o:(fabric) nankeen, nankin. — DEFIR
nap-o: turnip (Brassica Napus esculenta). — FIS
narac-ar:(tr.) to narrate, relate, tell (something
that happened, a true incident); -ar sua historio: to tell
one’s history; -o pri batalio*: narrative of (or,
about) a battle. V. exp.: Naracar ne esas samsenca kam rakontar;
naraco esas prefere historiala, do vera; rakonto
esas prefere imaginala, do desvera o fingita; ex.: «il naracis
lua historio, qua semblas feala rakonto»; II-485-6. — EFIS
narcis-o:(bot.) narcissus, daffodil; (genus:
Narcissus); (cf. jonquilo). — DEFIRS
nard-o:(bot.) spikenard (East Indian: Nardostachys
Jatamansi); -o-unguento: nard (ointment). — DEFIS
narkot-ar:(intr.) to be in a state of narcosis; -o:
narcosis; -igar: to narcotize; -ig-iva, -ivo:
narcotic. — DEFIS
narval-o: narwhal (Monodon monoceros). — DEFIS
nas-o: bownet, eel-trap (for fish); hoopnet (for birds).
— FS
nask-ar:(intr.) to be born; -o, -epoko:
birth, nativity; -ala: natal; -igar: to give birth
to (cf. genitar); -e blinda: blind from birth; -anta:
nascent; -ala yuro (od, naskoyuro): birthright; -inta
nove: new-born (child, etc.); -into un-esma:
first-born child; (cf. seniora); -e poeto: a poet
by birth, a born poet; -o-lando: land of birth, fatherland
(cf. patrio); -o-loko: birthplace; -en-nask-into:
a native; kun-nask-into: congenital. — IS
nat-ar:(intr.) to swim (of living beings); -erio:
natatorium. — eFIS
natr-o:(chem.) sodium; -o-kloro: chloride
of sodium.
natur-o:(all senses) nature; -ala: (also
mus.) natural; -ale: naturally; -ala lego:
natural law; -al-ismo: (philos., art) naturalism; -al-isto:
(philos., art) naturalist; -cienc-isto: naturalist:
one versed in natural history; -kolora: (of wood, etc.)
not colored, of natural colo(u)r. — DEFIRS
naufraj-ar:(intr.) to be shipwrecked; -o:
(ship)wreck; -anto, -into: shipwrecked person, castaway.
— FIS
nautil-o:(zool.) nautilus. — DEFIS
nauze-ar:(intr.) to feel nauseated, be sick to the
stomach, be qualmish; -(ad)o: nausea, qualm, retching; -igar:
to nauseate (cf. insipid-igar, repugnar, vomar); -ig-anta:
nauseous; (fig.) loathsome, disgusting. — EFIS