Галя каллех шӑпланчӗ. Вӑрӑммӑн сывларӗ те, умӗнче ларакан сумкӑна уҫса, хутпа чӗркенӗ темле хытӑ япала туртса кӑларчӗ, пукан ҫине хучӗ.
— Вадима хупакансене чӗркуҫленсе тархасларӑм. «Лартма ан васкӑр-ха, Вадим айӑплӑ мар, ― терӗм. Участок инспекторӗ Кулагин кӑшкӑрса кӑна тӑкрӗ: «Ан сӗпӗлтет пустуй. Ҫын упӑшкипе пурӑнатӑн, намӑссӑр! Вадим айӑпланине ӗнентерекен витӗмлӗ ӗнентерӗсем пур пирӗн. Вӗсене нимпе те, ниепле те сирсе яраймастӑн», ― терӗ. Вӑйлӑраххи яланах ҫӗнтерет, теҫҫӗ. Эсир те эп каланине ӗненес ҫук. Ҫапах тӑнлӑр кӑштах. Шкулта Вадимӑн сумкине тупнӑ. Патронсене хӑех чикнӗ тейӗпӗр. Анчах, шутлӑр-ха, мӗн тума кирлӗ ӑна апат-ҫимӗҫ? Килте ҫитермеҫҫӗ-им ӑна? Нимӗнле вӑрӑ-хурах та ирсӗр ӗҫ тума апат-ҫимӗҫ тултарса каймасть.
Телефон шӑнкӑртатрӗ. Эпӗ вырӑнтан та хускалмарӑм. Галя малалла мӗн каласса кӗтрӗм.
Галя ман ҫинчен куҫ илмест, шӑтарасла пӑхать. Хирӗҫлеменнине, хӑйне тимлӗн тӑнланине туйсан, каллех Вадим ҫинчен сӑмах хускатрӗ:
— Айӑпа йышӑннӑ вӑл. Вожатӑя эп петӗм тенӗ. Ирӗксӗрех ҫапла калама тивнӗ — Кулагин йӑлӑхтарса ҫитернӗ ӑна, сумкине, патронӗсене, пушмак йӗрӗсене кӑларса кӑтартнӑ та… Ӗненӗр, Вадим шкулта пулман ҫав каҫ. Амӑрту вӗҫленсен, тӗрех ман пата пычӗ. Ман патӑмра, мунчара, ҫӗр каҫрӗ. Кун ҫинчен Униҫҫе кинемей те ҫирӗплетме пултарать. Эпир мунчара ларнине Униҫҫе кинемей пырса пӑхрӗ. Тул ҫутӑлсан, Вадим хыпӑнса ӗкрӗ: мунча пӑлтӑрӗнчен патронсем тултарнӑ сумка, пӗчӗк калибрлӑ винтовка тата пушмак ҫухалнӑ. Униҫҫе кинемей ӗҫӗ ӗнтӗ ку терӗ те мана ун патне хӑваларӗ. Кинемей патӗнчен эпӗ пушӑ алӑпа таврӑнтӑм. Вӑйпитти ҫынна урам хушшипе ҫарран утни килӗшмест, унӑн тата трактор паркӗнче тӗрмешмелле. Вадима эпӗ аттен кирза аттине тӑхӑнтартрӑм. Трактор паркӗнче ӑна Кулагин ярса тытнӑ…
Галя пуҫне усрӗ. Питҫӑмарти тӑрӑх куҫҫуль тумламӗсем йӑрлатса анчӗҫ. Йепеннӗ куҫӗсене шӑлса типӗтрӗ те, ют ҫын илтесрен хӑранӑ евӗр, хуллен калаҫрӗ:
— Кулагин патӗнчен таврӑнсан, кӑштах лӑпланас тесе, анкартине тухрӑм, ҫӗрулми кӑпкалатма шут тытрӑм. Сасартӑк касӑсем хушшинче ют йӗр асӑрхарӑм. Ҫав йӗрсем ҫинчен Кулагина пӗлтертӗм те — ӗненмерӗ. «Тата мӗн шухӑшласа кӑларма пултаратӑн?» — терӗ кӑна. Йӑрансем кӑпкалатнӑ чух та ҫав йӗрсене тӗкӗнмерӗм, темле кӗнекере вуланӑ тӑрӑх, ҫав йӗрсене хӑма татӑкӗпе витсе-хупласа лартрӑм. Ҫав кунах хамӑр ҫырмара ҫак пушмака тупрӑм, ― чӗркенӗ хута ҫурса, сӗтел ҫине колони ҫыннисем тӑхӑнса ҫӗрекен мӑшӑр пушмак кӑларса хучӗ Галя, ― Кун ҫинчен ӗнер республика прокурорне каласа патӑм, пушмакӗсене те кӑтартрӑм. Вӑл сирӗнпе курнӑҫма хушрӗ.
Ҫак самантра пӗлӗме совхоз диспетчерӗ кӗрсе тӑчӗ.
— Шӑнкӑравларӑм-шӑнкӑравларӑм — никам та сас памарӗ. Халь ак хам чупса килтӗм. Юрий Ивановнч, сире прокурор чӗнет. Района совхоз директорӗпе пӗрле кайма пултаратӑр. Вӑл сире кантур умӗнче кӗтет.
Допрос протоколӗ ҫине алӑ пустартӑм та Гальӑпа сывпуллашрӑм.
Кантур тӗлӗнче, чӑнах та, ҫӑмӑл машина тӑрать. Ун умӗнче — совхоз директорӗ. Васкать пулмалла вӑл, аллинчи сехечӗ ҫине пӑха-пӑха илет.
Тепӗр минутран эпӗ те машина ҫине вырнаҫса лартӑм.
Пӗлӗмре иккӗн лараҫҫӗ: район прокурорӗпе участок инспекторӗ Кулагин. Владимир Владимирович прокурор самай вӗчӗрхеннӗ курӑнать. Сывлӑх сунсан, иккӗшӗ те ман еннелле ҫаврӑнчӗҫ. Прокурора темле хыпар пӗлтернӗ пулмалла Кулагин. Лайӑх мар хыпар. Ҫавӑнпа мана Уйкасранах чӗнсе илнӗ.
— Ну, мӗнле, Юрий Иванович? — сӑмах хушрӗ Владимир Владимирович, аллинчи хута папкӑна хурса. ― Тимлесех тӗпчетпӗр-и?
— Тимлесех вӑл следствие пӑтраштарать, ― персе ячӗ Кулагин.
— Кӑмӑл-туйӑм хыҫҫӑн каймастӑп эпӗ. Кашни кӑтартӑвах шухӑшласа хаклатӑп, Кулагин юлташ, ― терӗм эпӗ.
Кулагин лӑпланмарӗ, ура ҫине тӑрсах хӑлаҫланма пуҫларӗ:
— Кур-ха, епле ҫаптарать вӑл! «Шухӑшласа хаклатӑп…» Пӗр кӑтартӑва та хакламастӑн эсӗ. Следствие ху майлӑ ҫавӑрса ятӑн.
— Чӑнлӑх шыратӑп, ― парӑнмарӑм эпӗ. ― Тӗрӗслӗхшӗн кӗрешетӗп. Саккуна кӑна пӑхӑнатӑп.
— Саккун тет тата. Чӑнлӑх тет. Ирсӗр ӗҫ тӑвакана хӗтӗлетӗн эс, ― тулхӑрчӗ Кулагин.
— Йӑнӑшатӑр, лейтенант юлташ, ― пӗлтӗм эп ӑна. ― Айӑпсӑр пӗр ҫын та суд умне ан тӑтӑр, суд тенкелӗ ҫине ан лартӑр, айӑпли вара нихҫан та чӑнлӑхран ан пӑрӑнтӑр, тивӗҫлӗ явап тыттӑр тесе тӑрӑшатӑп эпӗ.
— Эс епле тӑрӑшнине пӗлетпӗр эпир, ― хирӗҫлерӗ Кулагин. ― Ма килрен киле йӑркканине те тавҫӑратпӑр: Ухватова ҫӑлса хӑварасшӑн эс. Ухватов арӑмӗ, Инна, сан варли пулнӑ. Ҫӗркаҫ та Инна патне кӗтӗн. Хам куртӑм ыттисем те… Алтатти аппана шаплаттаракана та хупса лартмастӑн…
— Халь кайма пултаратӑн, Кулагин юлташ, ― пат татса каларӗ Владимир Владимирович.
Кулагин ман ҫине сиввӗн пӑхрӗ, тӑн-тан пускаласа, пӗлӗмрен тухса утрӗ.
Прокурор патне ҫӑхавпа килнӗ иккен Кулагин. Мана хурланӑ, следстви ӗҫӗнчен хӑтарма ыйтнӑ.
Республика прокурорӗ патӗнчен те хут килнӗ: Галя, Вадим савнийӗ, ӗҫе тӗплӗнрех тишкерме тархаслать.
Эпӗ пухнӑ материалсемпе прокурор тӗплӗн паллашрӗ, шухӑша путрӗ. Унтан, сӗтел хушшинчен тухса, каллӗ-маллӗ уткалама тапратрӗ..
