Василий Гоголев-Уйул?ан
К???р?лл??
К?нд? аа?ааччы!
Эн Василий Гоголев-Уйул?ан «К???р?лл??» диэн ааттаах айымньытын илиигэр тутан олоро?ун.
А?а дойду Улуу сэриитэ а?албыт алдьархайдарыттан биирдэстэрэ, чопчу сахаларга эрэ, Чурапчы улуу?ун дьонугар аа?наабыта. Урукку кэмнэргэ бу ту?унан а?а?астык кэпсэтэр да бобуллар буолара, кэлин уларыта тутуу сылларыгар чурапчылары к???р?? ту?унан суруйуу элбээбитэ, ахтыылар бэчээттэммиттэрэ, Саха Республикатын Правительствота к???р?лл?? кыттыылаахтарыгар чэпчэтиилэри к?рб?тэ. Бэтэрээннэр теплоходунан, анаан-минээн, сэрии са?ана олорбут, ?лэлээбит э?ээрдэринэн, эрэйи тэлбит сирдэригэр хаста да баран кэллилэр.
Кэм-кэрдии аа?ан истэ?ин аайы бу т?рд?ттэн ал?ас дьа?ал содула дьи?нээхтик к?ст?н и?эр. Ону кытта к???р?лл??гэ т?бэспит чурапчылар тулуурдара, кытаанахтара, ?лэ?иттэрэ, хорсун санаалаахтара эмиэ ыраа?ыран тахсан кэлэр. Онно эбии бу к???р?? дьон дьыл?атыгар дьайыыта, хоту олохсуйуу, аймахта?ыы эмиэ ситимнэнэр. Ол аата история бу чахчытын уус-уран айымньыга киллэрэн б?л????кт?? анаарар кэм кэллэ. Бу уустук со?ус сыалы-соругу бэйэтин иннигэр Василий Гоголев-Уйул?ан туруорунна. Кини – саха литературатыгар са?а биллэн эрэр сонун аат.
«К???р?лл??» жанрынан сэ?э??э тарды?ар. С?р?н геройа Ньукуус олох ыарахаттарын санныгар с?гэн, эдэр саа?ыгар дьиэ кэргэн туллар тутаа?а буолар. Кини олорор кэмин уустук тургутууларын ?йд??-ситэ сатыыр, сэ?эн са?аланыытыгар о?отук бэйэтэ, т?м?гэр сиппит-хоппут, ?й?н туппут, олох а?ыытын-ньулуунун билбит ки?иэхэ кубулуйар… Бу барыта олус итэ?этиилээхтик, ки?ини долгутар гына ойууламмыт.
«К???р?лл??» ?сс? биир ураты суолтата – бу айымньыны эдэр, ол кэмнэр тустарынан истэн, аа?ан эрэ билэр ки?и суруйбута буолар. Ол, мин санаабар, к?л??нэлэр ситимнэрин, саха дьонун бэйэтин историятыгар бол?омтотун туо?улуур.
Мин «К???р?лл??» сэ?эн чурапчылар эрэ ис туттууларыгар сылдьыбакка, саха литературатын эйгэтигэр бэлиэ, сонун к?ст?? бы?ыытынан сыаналанарыгар ба?арабын. Оннук да буолуо диэн эрэнэбин!
Наталья Харлампьева,
саха народнай поэта
?л?р ?л??н? кыайбыттарга
Уйул?ан
Сир дойду иинэ хатан,
Уот кураантан умайан,
Хайыта баран харааран,
Ардах мэ?э уутун с?тэрэн,
К?л?кэлэрим, к??ллэрим
Биир таммах сиик ба?алаах
Харааччы уолан хаппыттара.
Сара?ын ??нэ саранча
Сирдьигинии сириэдийэн,
Тимир тиистээх тэ?сигэ
Алаастарым халдьаайытын
Хайа салаан, хараардан,
?т?хт?р?м ???н ?лб??рд?н,
Уолбаларым уйгутун
Уора?астаан, уо?уннаран,
Ол сыллар уот сэрии,
Уот кураан «кугас кунана»
Хара буору ха?ыйбахтаан,
Хааннаа?ынан дь?л? к?р?н,
Хаарыан дьоммун хаараан,
Улуу сирдьитинэн сирэйдэнэн,
К??с ?тт?нэн к??эйэн,
Оччотоо?у салалта сала?
Ынчык ындыылаах ыйаа?ынан,
Хаан олбохтоох дьа?алынан
Сор-му? субалаах уураа?ынан
Холоруктаах хара дьуо?ар
Хомуйа тардан, к????лээн,
Кы?ыл о?отуттан са?алаан,
Иннилэрэ кылгаабыт аарымалары,
Иннилэрин сирдэтинэрдэрэ суох
Аар-архах буолбут кырдьа?астары,
Кыанардыын, кыамматтыын
??рбэ с????т?н курдук ??рэн,
??с-батааска биэрбэккэ
Иитэ сиэх иэдээ??э,
Аана суох алдьархайга,
К??э?эй б??? к??элэ?инэн