Инньэ гынан, оччотоо?у бэрээдэк бы?ыытынан миниистир бэчээт н???? эппиэттииргэ к??эллибитэ. Онуоха маннык эридьиэстээх т?гэн баара. Биир дойдулаа?ым, обком лектора, наука дуоктара, профессор Валентин Степанович Луковцев т?л?п??н?нэн: «До?оор, миниистир миэхэ эрийэн “эйиэхэ эппиэт суруйа олоробун” диэтэ. Онон эн би?икки бу курдук кэпсэтэн кэби?иэх. Эн, аны буккуур тахсыбатын курдук Валерий Луковцев диэн ааккын толору суруйар буол», – диэн сиэрдээхтик эппитэ. Онтон ыла «Дэли» э?ин дэнэ сылдьыбыттаа?ым.
«Кыым?а» ?лэлиир Уйбаан Сэмиэнэбис мин бастакы публикацияларбын аа?ан уонна араа?а Доосоттон истэн, миигин бэлиэтии к?р?р, кэпсэтэр буолбута. Онтон ыла экология боппуруостарынан алты?ан са?алаан, ордук ыкса И.И. Шамаев, Н.Д. Кириллин тэрийбит «Ил» гражданскай сомо?оло?уу партиятыгар (1998 сылтан), 2002 с. кэлин Саха уопсастыбаннай Киин диэн ааттаммыт уопсастыба тэрилтэтигэр бииргэ кыттан чуга?аспыппыт. Ити т?мс??гэ геолог Николай Дмитрьевич баарынан биир идэлээхтэрэ Уйбаан Бурцев, Тумарча, Аркадий Андреев, Руслан Протопопов, горняк Владимир Титов уопсастыбаннай туруула?ар ?лэ?э к??скэ кыттыбыттара. 2001–2002 сыллартан са?аламмыт пикеттэргэ, миитиннэргэ оччолорго да?аны саа?ырбыт дьон, кинилэр уонна М.С. Иванов-Багдарыын С?лбэ, А.И. Эверстов, И.А. Егоров-О?уохай Уйбаан, кэлин сорох т?гэ??э учуонайдар Дария Антипина, Михаил Слепцов, о.д.а. а?ыйах ки?и с?рдээх б??? тирэх, ?й?б?л буолбуттарыгар махталбыт ааспат. Ол са?ана салалта?а нэ?илиэнньэттэн илии баттаа?ыннаах суруктары киллэриилээх, уулусса?а миити??э, пикеккэ тахсыылаах хамсаа?ы??а адьас а?ыйах ки?и кыттара. Бэрээдэги к?р?р аатыран, бэлииссийэ ?тт?ттэн соруйан, дьону дьулатаары, на?аалыыр к?к?т эмиэ элбэ?э. Оннук к?ч?мэ?эй т?гэннэргэ а?а к?л??нэ басты? дьоммут би?иэхэ дурда-хахха, с?р?н тирэх буолбуттара.
Дьухха, а?ыйах са?алаах, элбэх дьайыылаах И.С. Бурцевы кытары биир улуустан, Л?г?й нэ?илиэгиттэн т?р?ттээх Владимир Борисов ытыктаан, киниэхэ Хоро Хо?уун диэн таптал аат кэриэтэ и?эрбитэ. Ириэнэхтэн и?нибэт, то?тон толлубат Уйбаа??а онто олус с?п т?бэ?эрэ.
Оччолорго даачата э?ин суох эдэрчи дьон, би?иги, Уйбааммыт сайылыгар, Тумарча ?кт?м?? баар дьиэтигэр саас, сайын аайы тахса сылдьарбыт, аны санаатахха, хатыламмат ?т?? да кэмнэр эбит! Биирдэ к???н муус ылса тахсыбыппыт. Халы?аан эрэр к??л муу?угар кыра?алаабыт чараас хаарга 70 саастаах Уйбаан Сэмиэнэбис чэпчэки ба?айытык кылыйбахтаан ылбытыгар амыдайа Уйбаан Шамаев олус с?хп?тэ, ??рб?тэ бу баарга дылы. Атын т?гэ??э эмиэ кини даачатыгар к???н Майаттан кыраайы ??рэтээччи Ылдьаа Куола?ап киирбитигэр тахса сырыттыбыт. Баар бала?ыанньа, бэлиитикэ боппуруостарыгар санаа атаста?аары, с?бэлэ?ээри, Борисов Володябыт этиитинэн кырдьык-хордьук т?л?п??мм?т?н былыргы ыскаап т????н тардарыгар уктубут. Сатаатар, дьиэлээх ки?ибит кэккэлэ?э у?аайба н???? уорга??а ?лэлээбит ыаллаах этэ. Онтукатын кытары Уйбаан атастыы а?аардаах. Онтон сонно кэпсэтии, м?кк???? са?аламмытыгар, ууга-хаарга киирэн омуннуран, онуоха эбии Ылдьаабыт т?р?к? улахан са?атыттан ?т?кт?сп?тт??, бары са?абыт лаппа улаатан маргыар б??? буолан бардыбыт. Онно хайа эрэ дьээбэлээх: «Ыскаапка сытар т?л?п??нтэн «мойуор» и?иттин диэн ордоотуу-ордоотуу кэпсэтэр бы?ыыбыт дуо, бу?!» – диэбититтэн к?лэн быара суох бардыбыт. «Мойуор, кассета?ын уларыт эрэ!» – э?ин диэн, эбии туустаан-тумалаан, к?лс?? б???. Уйбааммыт: «И?иттиннэр ээ, туохтаах ???н?й?! Дьон-норуот, судаарыстыба интэриэ?игэр ?лэлиибит буолбатах дуо?!» – диэн к?бдь??рб?т?гэр, бары биир тыла суох с?б?лэстибит. Дьэ итинник к?рд??х да?аны, ыгым да т?гэннэргэ Хоро Хо?уун ымыттыбат дьиппиэнэ, хорсуна барыбытыгар холобур буолааччы. Сэрии о?олоро, сорохторо тулаайахтара саха саарыннарын, убайдарбыт барахсаттары кытары «эн-мин» дэ?эн уопсастыбаннай дьыала?а бииргэ ?лэлээбиппитинэн, к?н б?г?н?гэр диэри Буурсап Уйбаанныын, Тумарчалыын чугастык алты?а турарбытынан чахчы да?аны дьоллоох эбиппит.
Мантан салгыы ытыктыыр, саха барыта тумус туттар ки?итэ а?а до?орум Иван Семенович оло?ун, ?лэтин ту?унан кылгастык били?иннэрэ, эбии сырдата т?????? ба?арыллар.
Айыы бухатыырыгар холоонноох