— Эй падари меҳрубон, шумо хуб медонед, ки ман аз ҷанг бо лашкари муғул ҳаргиз наметарсам ва то ҷон дорам, шамшер мезанам. Сипоҳиёни фидокори ман ҳам бо тамоми ҳастӣ ҷонфишонӣ мекунанд. Вале… мо барои чӣ меҷангем? Лашкари муғул, ки барои хунбаҳо меҷангад, бо дарду алам меҷангад, барои интиқом ситондан бо нерӯи дучанд ҷон меканад ва агар сар аз танаш афтад, бо нохуни дасту пояш меҷангад! Ҷанге, ки мову шумо аз сар гузарондем, дар муқоиса бо ин муҳорибаи қарибулвуқӯъ бозии бачагона аст, падарҷон…
Ғайр аз ин… мо набояд Носирхалифаро аз мадди назар дур андозем. Дар бораи ба Чингиз мактуб аз пайи мактуб навиштани ӯ олам пур аз қола-қола аст. Ишораи Чингиз бебало нест: дилам гувоҳӣ медиҳад, ки агар мо ҳамин шабу рӯз, дар гармогармии фоҷиаи Утрор бо лашкари муғул ҷангро шурӯъ кунем, халифаи ниқорталаб аз дасти Ғойирхон кушта шудани панҷсад тоҷирони мусулмонро ба чор атроф ҷор андохта, дӯсту душманро бар зидди мо мешӯронад…
Мо бояд сари ин масъала гаштаю баргашта андеша кунем…
– Ҳазор бор андеша кунем ҳам, додари онакалонатро ба Чингиз дода наметавонем! Ними сипоҳдорону амирон хешу ақрабои Ғойирхон!! Агар онҳо сар бардоранд, медонӣ чӣ мешавад? Теша бар решаи худ задан оё хирадмандист?
— Гапатон дуруст, падарҷон, душмани хонагӣ садчанд бадтар аст аз душмани берунӣ! Адоват миёни хешованд ҳамчу теғи бурро хунафшон аст…
— Ана акнун фаҳмидӣ, ки дар ин замона подшоҳӣ чист ва подшоҳ кист?! Тақдир маро дар байни се дарё тахтабанд кардаасту боз мегӯяд, ки «ҳушёр бош, доман тар накун!» Аз фикру андешаи зиёд майнаи сарам ба ҷӯш омадааст, писарам! Лекин ин қофила то ба ҳашр ланг аст, яъне андеша бисёр шавад, саволу мушкилоти нав ба нав пайдо мешавад… Вой ҷони ман!!
— Ором шавед, падарҷон! Биёед, муҳокимаро сода мегардонем: агар Ғойирхон ба Чингиз диҳем, аждаҳо ором мегираду миёни мо ҷангу ҷидол намешавад. Он гоҳ халифа худ аз худ аз миён мебарояд. Яъне дар арса фақат хешу ақрабои Инал мемонад. Агар рухсат диҳед, безарар кардани онҳоро ман ба зимма мегирам.
— Зӯрат мерасад?
— Агар имрӯз қосиде чун боди сабо сабукрав равона кунам, баъди даҳ рӯз дар Гӯрганҷ пашшаи заҳрноке ғинг-ғинг накунад!
— Намешавад! Агар мо имрӯз Ғойири Инал ба Чингиз супорем, баъди се рӯз дар Ғӯрганҷ инқилоб мехезад! Аз даму нафаси оташини онакалонат болу пари мо месӯзад…
— Эй падарҷон, кӣ гуфт, ки мо Иналро имрӯз ба Чингиз месупорем? Элчиро муддате бо эъзозу икром ва чарбзабонӣ нигоҳ медорем, барояш асбоби истироҳат ва фароғат муҳайё сохта, ҳамроҳонашро бо чанд мӯътамади хеш барои овардани Ғойирхон ба Утрор мефиристем. Ба элчӣ имкон медиҳем, ки ба қоонаш паёми қаноатбахш фиристад. Дар ин муддат ҳазор язаки махуфкори ман бо тездастӣ падари азизи маро аз зиёни каждумҳои таги бурё безарар мегардонанд!
— Ту ҳам аз шарри Узлоғу онакалонаш халос мешавӣ, писарам, ки ин ба манфиати салтанати мост. Вале боз мегӯям, ки риштаи ҷони волии Утрор ба дасти қоони муғул супурдан хатои хатост! Ман ҷияни тағокуш шудан намехоҳам!!
— Баръакс, эй падари меҳрубон, шумо тағои худро аз таънаю маломати мардум халос мекунед. Ҳоло бар вай забонҳо дароз гашта, хурду калон Ғойирхонро қосит мегӯянд…
– Қосит ё қосид?
– Қосит, эй падари азиз. Касе, ки аз ҳаққу адолат рӯй гардонда, бар ҳамқавмони худ ситамгарӣ кунаду золими хунхор бошад, ин лақаби манфур ба номаш мечаспад. Баъд аз куштори бераҳмонаи тоҷирони мусулмон Ғойири Инал қосит гашту шумо, ки ба қавли шоирон Ало-уд-дин-ал-ислом ҳастед, волии паймоншикан — қотили мусулмонҳоро маъзул карда, ҳақ бар ҳақдор расонда, дар пеши чашми мардум шоҳи одил будани худро бори дигар исбот мекунед! Агар Ғойир ба муғул диҳем, шуморо ҳеҷ зиёне нарасад, билъакс забони халифа ва дигар бадгӯён кӯтаҳ шавад…
— Пирам Нурӣ, ҷумлаи туро айнан ба забон оварда, маро аз тахаллуф86 барҳазар карда буданд. Вақте наздиктарин наздикони мӯътабари ман ҳамфикру ҳамзабонанд, нохалаф бошам ман, агар бархилофи гапи онҳо амал кунам!
Элчиро фарёд кунед!!
То омадани сафири Чингиз ва ҳоҷибу муншию надимон ва муҳофизони подшоҳ падарро меҳр бар фарзанд биҷӯшад магар, ки андаруни парда аз пешонааш бӯсид ва гуфт:
— Эҳсос мекунам, ки маро қироне дар толеъ ҳаст, аммо намедонам саъд аст ё наҳс?
Ҷалолиддин бо табассуми лабрез гуфт:
— Кавкаби бахти шоҳи одил саъди абад аст!
Чун ҳама ҳозир шуданд, Хоразмшоҳ бо табъи болида бар тахт нишасту гуфтор ба лутф оғоз кард:
— Эй сафири мӯҳтарам, обу таоми Хуҷанд маъқул шуд?
— Бале, шоҳаншоҳи муаззам. Чунин таоми хушлаззат дар ҷойи дигар нест.
— Чӣ хӯрок хӯрдед, эй Бағро?
— Сурхпалави муаттари хуҷандӣ! — гуфт бо ҳавас Бағро ибни Кафраҷ.
— Хуб аст. Вале ман дигар таом меписандам.
— Чӣ таом?
— Таомест пухта аз орд, нахуди кӯфта, равғани зағир ва гӯшту кашк. Эдун хӯрокро хӯрдаед, эй Бағро?
— Не. Ин таоми ғалатиро чӣ ном аст?
— Ин таоми ғалатиро ном бағро аст, эй Бағро!
Суханбозии шоҳона ҳамаро ба ваҷд оварду баробар мубарро гаштанд ва аз табъи кушодаи Хоразмшоҳ рамуз бардоштанд, ки гуфтори нек аломати рафтори нек хоҳад шуд.
