Суханҳои табибро ғайри Ҷалолиддин дигар шунаванда набуд ва Хоразмшоҳ карахту ношунаво мехобид. Аммо чун ба худ омад, бо овози канда-канда, чанд ҳарфи калимаҳоро талаффуз накарда, ба валиаҳди хеш гуфт:
— Чинг… ман ҷо…ду. Аз Хуҷ… тез… рав… Хок… Хуҷ… ваз-н! Ҷо… су…с… қу-ян… г…фт. Со…қӣ… қу…ян дод… Ман тез рав…! Ар…ба! Хез… дав!
Султон Ҷалолиддин аз ҳарфҳои пароканда ҳамин қадар фаҳмид, ки Чингиз падарашро ҷоду кардаасту аз Хуҷанд ҳар чӣ зудтар берун бояд рафт. Гапро дигар кашол надода, зуд ҳамаро ба по хезонд. Аробаи подшоҳӣ назди саропарда оварда, султони оламро бо иззату эҳтиёти тамом ба тахти равон шинонданд.
Корвони шоҳаншоҳӣ ҳамон замон аз Хуҷанд ҷониби Самарқанд равона шуд…
Қофилаи подшоҳӣ ба роҳ набаромада, Нигина сӯи Хуҷанд роҳ пеш гирифт. Вай дар як нафас мисли ҷунуни сабукбол ҷониби подшоҳ паридани Мирмаликро дида, он шаб бедорхобӣ кашидаю жарф андешаронӣ карда, охиру охирон ба хулосае омад, ки ҳимоятгари тавоно, додрасу додхоҳ ва роҳнамою маслиҳатгари асили ӯ Бобокалони Бузургаш Ҳазрати Бадеуддини Нурӣ асту бояд ҳар чӣ зудтар худро ба ҳузури эшон расонад… Аммо чӣ тавр? Худро чӣ хел аз таҳона берун барорад? Чӣ гуна худро ба Хуҷанд расонад?
Аз фикру андешаи зиёд сараш ба дард даромад. Вале роҳи наҷот ба назараш намоён нашуд. Аз хонаи торик худро берун овард. Муддате гашту гузори язаки нигаҳбон, моҳи тобон ва ахтарони рахшонро тамошо карда, аз насими серун лаззат бурда, як каф аз оби мусаффои чашма нӯшид. Аз қудрати оби шифо якбора хирадаш равшан гашт ва дар равшании маҳтоб роҳи халосиро баръало дид!
Бо тамоми ҳастӣ оҳи сабук кашид ва байте хуфя хонд:
Пас аз адои намози бомдод боз ба сари чашма омад. Язаки навбатдорро ҳамоно бедор ва ҳушёр дид. Бо лаҳни латифу мавзун салом гуфту ҳолпурсӣ кард:
— Эй бародар, тамоми шаб нахобида, чашмаро посбонӣ кардед?
— Чашмаро не, нури чашми шоҳаншоҳро!
— Офарин бар шумо! Баъди ношто ба Хуҷанд меравем ё дертар?
— Саҳеҳ намедонам. Шояд имрӯз ба ҳеҷ куҷо наравем…
— Ин хел бошад, ман то нимарӯзӣ бемалоли хотир хоб меравам. Худатон дидед-ку, шаб нороҳатӣ кашидам, хобам набурд…
— Баъзеҳо дар ҷойи нав шаби аввал бедорхобӣ мекашанд. Хайр, хоби хуш бинед!
— Ташаккур, эй бародар! Ҳозир канизакҳоро барои овардани меваю ангур роҳӣ мекунаму баъд супориши шуморо иҷро карда, хобҳои нағз мебинам. Ба ҳамроҳонатон гӯед, маро нороҳат накунанд.
— Ба чашм, бонуҷон!
— Саломат бошед, бародари азиз!
Язак, ки аз муомилаи хуши кабутари ҳарам дар субҳи содиқ шоду хуррам гашта буд, пеши роҳи ду канизаки чодирпеч ва сабад бар сарро надошту бе кунҷковию хӯрдагирӣ дарвозаи қалъачаро кушод ва таъкид кард, ки барои бонуҷони ширинзабон меваҷоти ширинтарин биёранд. Ҳар ду каниздухтар баробар сари таъзим хам карданду яке бари чодирро саҳл боло бардошта, бо табассуми малеҳ сӯи язак чашмак заду гуфт:
— Ба чашм, акоҷони ширин!
Канизаки дуюм ҳарфе нагуфту даст ба сандуқи сина ниҳод ва чобук ба роҳ даромад. Вай Нигина буд, ки дар ҷустуҷӯйи бахти хеш ба сӯҳбати Пири муродбахш мешитофт. Дар ҷойи хобаш канизаки дигар бо либосҳои фохираи ӯ мехобид ва ба чашми язакҳо кабутари ҳарам метофт…
Нигина ҳангоми омадан аз Самарқанд мушоҳида карда буд, ки ароба аз роҳи Фарғона тарафи чап гашту як фарсах бештар пайроҳаи морпечро тай намуда, ба қалъачаи Деҳмой расид. Имрӯз, ки ароба набуду канизаки ҳамроҳаш роҳи Хуҷандро намедонист, вай таваккал ба Худо намуда, аз байни ҳойитҳову боғҳои сабзу хуррам бо ҳамон пайроҳаи шинос қафо баргашту ба роҳи Фарғона баромад. Аллакай офтоб аз сари кӯҳ ба осмон баланд шуда, насими саҳро накҳати тару тоза надошт ва Нигина ҳини нафас рост кардан оҳиста ба қафо нигаристу ягон язак ё посбонро надида, бовар кард, ки аз таҳонаи монанд ба ҳабсхона раҳо шудааст. «Агар тарафи рост тоб хӯрем, ба Истаравшан бармегардем, — худ ба худ гуфт Нигина. — Агар ба тарафи чап гардем, роҳ то Фарғона мебарад. Пас, роҳи Хуҷанд куҷост?»
Сарҳисоби рафтанро гум кардаю гоҳ ба чапу гоҳ ба рост нигариста, мисли оҳуи ланг саргаранг меистод, ки яке сухани амакбобояш Аҳмадсайид ба хотираш омад: «Дар иҷрои коре дудила шавӣ, он тараф ихтиёр кун, ки бароят безарару осон намояд». Албатта, роҳи сипаришуда, ки росту ҳамвору бехатар буд, Нигинаро тарафи худ кашид ва хост ҳамон сӯ гом ниҳад. Ин асно аз байни зардолузор боғбони ришсафеде намудор гашт чун себи дукафон ба Бобокалони хуҷандиаш Шайх Маслиҳатдин монанд. Пештари духтарон омаду ҳол пурсид ва гуфт:
— Тарафи рост равед, ба шоҳроҳи Истаравшан — Хуҷанд мерасед, ки пуродам асту раҳгум намезанед. Ба чап гардед, баъди ягон фарсах пайроҳае мебарояд, ки аз теппакӯҳи Рухак гузашта, ба Хуҷанд мебарад. Ду баробар наздик аст, аммо хилвату камодам.
— Шумо чӣ маслиҳат медиҳед?
