Нигина ва Мирмалик полностью

Аҳсант туро, эй шаҳриёр, ки се рукни асосии маҷлиси шоирону ошиқон — рубоб, кабоб ва шаробро фароҳам овардӣ. Дар вилоят дигар касе қудрат ва ҳиммат надорад, чунин базм биёрояд! Мо ҳама меҳмони туем ва икроми мусофир воҷиб аст. Мо имшаб ҳақ дорем, ки Даҷла-Даҷла бинӯшем…

— Як Сайҳун кифоя нест магар?

— Фақат барои сарсабзии ту оби як Сайҳун басанда асту ба дигарон чӣ мерасад?

З-андоза берун ташнаам, соқӣ, биёр он обро,

Аввал маро сероб кун в-он гаҳ бидеҳ асҳобро!

Байти шаробӣ барои хонсолору соқӣ, обдорон ва пешхидматон ишораи саҳеҳ гардид ва ҳама ба ҷунбуҷул даромаданд. Мири тараб бо нидои «Аз навои чангу барбат базми мо холӣ мабод!» Зиёуддини Форсиро ба шеърхонӣ водор карду Абдуҷалилро ба танбӯрнавозӣ. Собирхон оҳанги дилхурӯш навохту Насиба чангро ба наво овард ва Қутбия ба ҷилва омад. Хонсолор лаҳза ба лаҳза такаллуфи дигар мефармуду моида108 аз нозу неъмат пур мегардонд.

Майдеҳ ва майдасолорҳо дар байни давранишастаҳо мокувор ҳаракат карда, дар навбати аввал мо — йуҳтоҷи Нигинаву ҳамроҳонашро муҳайё менамуданд, ки ҷойгоҳи алоҳида доштанду шаш нафар буданд: дар тарафи чапи Нигина ду шоираи соҳибҷамоли хуҷандӣ — Зебою Раъно чеҳра меафрӯхтанду аз тарафи чап Шакархонум ва Соҷидаю Обида — ду канизаки аз хидматгорӣ озодшуда боғ-боғ мешукуфтанд. Аммо нишемангоҳи ду баробар бузургу музайян ба шоирон тааллуқ дошту тахти садри Хуҷанд ва авранги садри маҳфил дар мобайни гулбоғ мисли ҷуфти ахтари тобон ба назар мерасид.

Мирмалик ва Саъдӣ аз табақи булӯрин чанд дона зардолуи қандак хӯрданду чеҳраи шоир мусаффо гашт:

— Мебинам, ки малики арҷманд фармудааст он чӣ мақбули мост, муҳайё доранд, то ба дилхушӣ вақт гузаронем…

— Бале, имшаб ба сад меҳр меҳмонпарастӣ кардан матлаби мост. Сад ҷони мо фидои шоири некуниҳод бод, ки ӯро Худованд ба хуҷандиён расонд! Мардуми дилташна ҳар чӣ бештар аз давлати сӯҳбати пурфайз баҳра бурдан мехоҳанд.

— Ман чӣ? Шоири хушдили беёр, ки марди сафар аст, дар ин ҷаннатмакон аз киву аз чӣ баҳра бардорад? «Шунидан чу дидан набошад дуруст» гуфтаанду агар имкон ва иҷозат бошад, кабутари ҳарам чашму дили маро лоақал бо ҳунари волояш мунаввар созад …

— Агар илҳомаш ояд, албатта ба хиром меояд. Аммо илҳоми Зебои Хуҷандӣ аллакай ба хурӯш омада, ки шоираи некусухан асту паричеҳраи покдоман…

— Ба дурустии сухани шаҳриёр шак надорам. Зеро аз покдоманон ҳусн ҳаргиз парҳез накунад. Дил гувоҳӣ медиҳад, ки ба истиқболи ман аз соҳили Сайҳун бахти шабафрӯз меояд:

Имшаб, ки ҳузури ёри ҷонафрӯз аст,

Бахтам ба хилофи душманон пирӯз аст.

Гӯ, шамъ бимиру маҳ фурӯ шав, ки маро

Гар Зебо дар канорам аст, рӯз аст!

Мирмалик бо ишораи ангушт шоираро пеш хонд. Бонуи нозукхиром бо ҷилваи ҳарифафкан мавзун ба миён омаду бо чашмони махмур Саъдиро нигариста, табассуми маҳтобӣ ҳадя кард. Ба шоири гулназар илҳом аз мағзи ҷигар омад:

То кай, эй Зебо, дили ман бори танҳоӣ кашад?

Тарсам, аз танҳоӣ аҳволам ба расвоӣ кашад!

Сарвболои мано, гар чун гул оӣ дар чаман,

Хоки поят наргис андар чашми биноӣ кашад.

Рӯи тоҷиконаат бинмой, то боғи ҳабаш

Осмон бар чеҳраи туркони яғмоӣ кашад.

Шаҳд резӣ, чун даҳонат дам ба ширинӣ занад,

Фитна ангезӣ, чу зулфат сар ба раъноӣ кашад.

Саъдиё, дам даркаш, ар девона хонандат, ки ишқ

Гарчӣ аз соҳибдиле хезад, ба шайдоӣ кашад!

— Дар ин маҳфил ягона шердил шумо будаед, эй ҷавонмарди асил, хаста набошед! — гуфт бо лутф Зебои лаззатёфта ва қадаҳи гулфом аз дасти Саъдӣ гирифта, ба канори хонтахта ниҳоду бо овози ширадор шеъри ҷавобӣ хонд:

Эй ҳусни юсуфӣ зи ҷамоли ту як асар,

Ҳастӣ зи ҷумла сарвқадон сарфарозтар!

Тубову сарву ар-ару шамшоду исток

Бар гил зи ҳасрати ту фурӯ рафта то камар.

Бар хубиву назокату рафтору хулқу ҳусн

Мислат назода модари гетӣ дигар писар!

Зебо зи килки хомаи мушкин рақам кашид,

Бинвишт васфи қомати Саъдӣ ба мушки тар…

— Офарин бар забони ширинат, эй гули Зебо! Пештар биё, эй зебопарӣ! Дили ман ҳар чӣ хост бар ту, ту ҳамон баҳри ман хостӣ. Ишваи чашмони ту маро ид болои ид аст. Пештар биё, эй ҷон! Биё!! Эй ҷон, биё!!!