Суруйааччы саа айымньыларын геройдара – бг кэм дьоно. Ким эрэ табыллыбатах тапталтан эрэйдэнэр, ким эрэ чугас киитин алаын кннр сатыыр, оттон сорохтор арыгы ыар содулуттан тэмтэрийэн иэн кнр суолга ктэнэллэр. Кинилэри биир дьулуур ситимниир – инникигэ эрэл, олоххо тардыыы.
Сарсыарда халлаан саа сууктуйа сырдаан эрдэинэ, дк-бадык харааа, Нарыйа т да эрдэтин биллэр, суоранын хаыйа анньан ойон турда. Дьиэтэ сркээбит аай. Бээээ киээ утуйарыгар киллэрбит хардаастарын саллыбыттыы крн ылла. Инчээй маы уматар саа ыарахан суох быыылаах. Т да салыннар, ооун отторугар тиийэр. Ити тбтн эринэн баран улаа хайыан сытар киитэ бгн туран ооу отторо биллибэт. Кн ортото туран, абыраатаына, ооххо эбии мас быраан биэриэ уонна халлаан хараарыар диэри трппттэринэн, табаарыстарынан сылдьан кэрэдэхтиэ, эбиитин иэ уйарынан пиибэлиэ. Тнн хоно эрэ кэлиэ. Сокуоннайынан холбоуон баарбат. «Билигин кии барыта гражданскайынан олорор» диэн тыллаах. Нарыйа маннык олоххо олоруом диэн хаан санаабыта баарай? Тыа улууун сис ыалын оото этэ буоллаа. Ийэлээх аата иккиэн орто оскуола учууталлара, билигин да оскуолаларыгар лэлииллэр. Куруутун чиэскэ-бочуокка сылдьаллар, иккиэн Саха Республикатын рэириитин туйгуннара. Оттон соотох мааны кыыстара атын улууска кэлэн бу билбэт дьонун-сэргэтин ортотугар ньыдьыраан олордоо. Былырыын пединституту бтэрэн, алын сх кылаас учууталын идэтин ылбыта. Трппттэрэ куоракка хааллара сатаабыттара да, атын сири, дьону-сэргэни крх баата баыйан, бу улууска анатан кэлбитэ. Дьиинэн, куораттан чугас илин эээр улуус эрээри, саамай тгэх нэилиэккэ тбээн, куоракка киириэх диэтэххэ, ыраах дойду. Бастаан кн быа айаннаан улуус киинигэр киириэххэ, онтон иккис кн куораттыахха наада. Куоракка хонон баран, с кн бэйэ улуускар айаннаан дьиээр дьэ тиийэин, ону да, хата, улуус киинигэр олорор буолан. Кыыы каникулга бара сылдьан, дьонуттан, ордук убайдарыттан ргэнэн, аны кэлимиэх буолан кэлбитэ эрээри, ханна барыай, барарыгар тиийэр. Саатар биир нэдиэлэ оох оттортон сынньанан, ийэтин аын-лн ааан кэлиэ этэ. Ити итириксити кэтээн олоруо дуо? Убайдара: «Киилээх гн, тоо аалбаты? Эйиэхэ иитиллэн олорор рээ-лэтэ суох кии дииллэрэ кырдьык дуо?» – диэн сирэй-харах аспыттарыгар ргэнэн ууоун лт тэ сыспыта, кыыыран тт-татаа б буолбута.
Ийэтэ соуйбуттуу, эмиэ да хомойбуттуу крн турара бу баарга дылы. Трппттэрэ каникул бтр диэри киниттэн тугу эмэ быаарыа диэн быа-хоту саарбакка, кэтээн крхтбттэрэ быыылааа да, кыыстара дьонугар эппиэт биэрбэккэ кэлбитэ. Билигин истэригэр тутан т эрэ санаараан эрэллэрэ буолуой? Онтон убайдара обургулар сири-сибиири барытын сиксийэн, хайыы-йэ барытын истэн-билэн эрдэхтэрэ буолуо. «Бу кннэргэ т кыалларынан ити киилиин быаарыстахха табыллар. Эр оостон олордум да, сокуоннайынан холбоон, иитэн-рэтэн кии оорорбор тиийэбин. Хайдах эмэ гынан, тылга киллэрэн, дойдубар илдьибит кии, убайдарым кии-хара оорон кр этилэр. Саатар лээ ылыахтара. Билигин да сааскы каникул ыраах, киитин тылыгар киллэрэн кр. Онтон барсыбатаына, дьыалата хаахтыйар. Дьон туох диэй? Кылааска рэнээччилэригэр хайа сирэйинэн киирэн иитэр-рэтэр лэни ыытар. Кырдьаас трппттэрэ т эрэ хомойоллор. Оттон убайдара ити киини ир суолун ирдээн, хайаан да булан, аахсан тэйиэхтэрэ. Ол баар – саамай куттала. Дьон тылын-н истибэтэх аньыыбар кэр-дьэбэр киилиин олорон, олохпун бэйэм алдьатан эрэбин дуо? Айыыналыын сбэлэспит кии. Айыына ити тиэмээ кэпсэтиэн олох баарбат. «Бэйэ илэ йгнэн оорбут дьыала, ким да кэйбэтээ. Кии этэрин истибэтэи» диэн тыллаах».
Нарыйа ууну-киэи эргитэ саныырын быыыгар сып-сап хомунан, дьиэттэн тахсан барда. Хара нуорка соно тэлээрэн, рдк хобулуктаах сапожкатыгар дугунан хааман чочоуйда. Алын сх кылаас оолоро икки ттттэн «дорообо», «дыраастый» тэрэ-тэрэ сырсан туораахтаан ситэн аааллар. Бу оскуолаа быйыл кн лэлии кэлбитэ. Дьиинэн, лэлиир оскуолатыгар срдээин табыллыбыта эрээри, кэлээт сыыстарбыта. Сап-саархайынан унаарыччы крбт уун курбуу кн ууохтаах кыыы дэриэбинэ уолаттара сбл крбттэрэ, хас хардыытын кэтээбиттэрэ-манаабыттара. Кэтиир-маныыр уолаттартан ити кииэхэ хараа хатаммыта, уун, кбс-кнтк туттубут дараар сарыннаах ис киирбэх уол срэин иинэн киирбитэ. «Студенныы сылдьан кэргэн тахсыбатым, онон тргэтиэххэ, саас да ыраатан эрэр» диэн санааттан эбитэ дуу, ууну-киэи саныы барбакка, уол оууругар киирбитэ. Кыргыттара сблээбэттэрин биллэрбиттэрин рднэн, уоллуун мээнэ «табаарыстаспыт» эрэ аатырбыта. «рээ суох, трппттэрэ иэр-аыыр дьон» дииллэрин истибэтээ. «Таптаатым – тайахтаахха тахсыам, сблээтим – сгээрдээххэ сктм» диэн тылламмыта. Срдээх ыраастык-чэбэрдик туттубут, маанытык таныбыт, аыйах саалаах Григорий кини срэин иинэн киирбитэ. Ким да тылын истиэн баарбатаа.
Айыына, уопсайга бииргэ олорор кыыа, алтынньы ыйга улуус киинигэр нуучча тылын уонна литературатын учууталларыгар аналлаах икки кннээх семинарга барбытын туанан уол олох арахсыбатаа. Тн быа буолары-буолбаты кэпсэтэ сатыы олорбуттара. Кэлин тиээр уол хоно хаалбыта. Айыыната саата суох истэн эрэ кэбиспитэ. Уол хас кн ахсын арахсыбакка кэлэриттэн мээйдэтэн, биир кн тааын-сабын, кинигэлэрин хомунан, с буолан бэйэлэрэ да кыараастык олорор эдэр специалист кыргыттарга ксптэ.
