Онон Григорийдыын ыал аатын ылан олорбуттара син трт ыйа буолла да, киитэ дьонугар илдьэн билииннэрэ илик. «Ол мин дьоммунуун билсэр туох наадалааый, т ууннук чэчирээн олох олороору», – диэн аанньа ахтыбатахтыы этэр. «Оччоо тоо бииргэ олоробутуй?» – диэтэинэ, ыгдах гынан кэбиэр. Киээтин куруутун арыгы, пиибэ сыттаах кэлэр. Саамай кыыйара-абарара: эргэ баайы тирии куурканы, нэк буолбут нуорка бэргээни ханньаччы кэтэ сылдьар. «Миигинниин билсэргэр мааны баайы эти дии, ол таастары ханна бардылар?» – диэн ыйыппытыгар: «Таастаах дьон ыллахтара дии…» – диэн баран клэн эрэ кэбиспитэ. Кыыс кл-элэк курдук сыыантан олус кыыйбытын, бэйэтин акаарытыттан кэлэммитин иин, бтэр бпптн кэннэ, сиргэ тимириэин сир кытаанах, халлааа ктн халлаан ыраах. Дьыла хаан бэлэмнээбит дуу, бэйэтэ дубук ктээбит дуу олоор рэ-харата кстр диэри тулуктаарыгар тиийэр. Бастаан киитин таптыыр курдуга, оттон билигин барар сирэ баана тэ, кэлэр сирэ кэлии тэ эрэ буолан олорор курдук.
Нарыйа кирилиэи р дабайан, оскуола ыарахан аанын аарын кытта итии салгын ил гынна. Крдрнэн учительскайга ааан иэн, мэхтээн турар рдк кылаас кыргыттара сэтэрээбиттии крллрн биллэ. Хайыай, т кыалларынан кыаллыбатахтыы туттан, эбиитин соруйан хаамыытын бытаардан биэрдэ. Учительскайга киирээт, нуучча тылын уонна литературатын учуутала Наталья Григорьевна дьээбэлээх баайытык крн олорорун крдр да, кыамматахтыы туттан, дьгэтигэр Маринаа чугааата.
– Дорообо, Марина, – диэн дорооболоорун быыыгар кыыа ууламмыт хараын соуйбуттуу крн ылла.
– Дорообо, – диэт, дьгэтэ кыыы бэйэтиттэн сэрэнэ соус тутан халбарыччы анньаат, остуолтан кылаас сурунаалын ылан тахсан барда.
– ы, дьэ, кр буолар буолла быыылаах, – Наталья Григорьевна сыыбыраата.
Маныаха кини хос моонньоо Алла Борисовна р чакынаан, ытаа буола тстэ:
– Бииги да баарбыт. Крн ииэхпит буоллаа.
– Звонок буолбутун истибэккит дуо?
Завучтара Анна Акимовна кытаанах саатын истэн, учууталлар уруок буолбутун дьэ йдбтт, сурунаалларын ыла-ыла, утуу-субуу тахсан бардылар.
Нарыйа учительскайга буолбут бг быыыны-майгыны т да йдбтр, бу барыта кинини утары ооуу буоларын срэинэн сэрэйдэ. Кн бэээээ диэри рэ-кт крср дьгэтэ ити икки ардыгар туох буола охсубутун бг кн ааспакка быаарсарга сананан, учительскайтан тахсан барда.
рэтэр бэис кылааыгар ааспыт уруокка биэрбит хооонун нойосуус ыйыта олорон, санаата дьгэтигэр Маринаа иэиллэн кэлэ олордо. Ити туох буоллаай? Марина аны сайын Сергей Николаевичтыын, маннааы физкультура учууталыныын, дойдутугар баран сыбаайбалыахтаах. Марина Сергейин олус сблр, кэпсээнэ барыта кини эрэ туунан буолар. Николаевич учуутал быыытынан рэнээччилэригэр сблэтэр, срдээх лэит, спортзалтан тахсыбатын кэриэтэ, бириэмэтин аахсыбакка лэлиир. Кини лэлиэиттэн оскуола улууска комплекснай крэхтэиигэ бириистээх манайгы миэстэттэн икки сыл тухары тэ илик. Онон оскуола дириэктэрэ Иван Семенович ытыс рдгэр илдьэ сылдьар.
Ол курдук оскуола микроавтобуа, ханна да айаннаабакка, бастакынан спортивнай крэхтэиигэ барарын учууталлар бэркэ диэн билэллэр. Учууталлар сблээбэттэрин биллэрэн, дириэктэр истибэтигэр муннукка-ханныкка ботугурааллар эрэ, педсовекка, планеркаа тоо эрэ саарбаттар. Сергей Николаевич мээнэ сылдьыбатын, хайаан да кыайыы-хотуу аргыстанан кэлэрин билэллэр. Оттон Марина оскуолаа эмиэ тарбахха баттанар омук тылын учуутала, улууска ыытыллар предметнэй олимпиадаларга с ииттэн тспэт.
Ама, эмиэ кн буолуо дуо? Ааспыт саас улаханнык кнлээн турар. Улууска оскуолалар икки ардыларынааы профсоюзнай тэрилтэлэр крэхтэиилэригэр баскетболга кыргыттар хамаандаларын эрчийэ сылдьан: «Нарыйа, арыый биир сыл эрдэ кэлбити буоллар, эйигин таптыа эбиппин», – диэн тыл быктаран кэбиэн нэилиэккэ кэпсэээ киирбиттэрэ. Марина кн быа кнлээн, ытаан-сооон баран, хата, кини Григорийдыын булсан, тохтообута. Дьиинэн, Сергейдиин кинилэр ханнык да сыыаннара суох. Онно дааны Сергей Николаевич оонньуу былаастаан эппитин Марина олус кркэтэн турар.
– Нарыйа Васильевна, урууйдаан бттбт, – кылаас старостата Лира чааарбытыгар соуйбуттуу р кр тстэ. Бэис кылаас – кини саамай сблр кылааа. 10–11 саастаах кыргыттар, уолаттар оо-оо курдук билэ-кр сатыыллара срдээх элбэх. Бэйэлэрэ да бэрээдэктээх, рэхтэригэр дьаныардаах, бары нэилиэк кыахтаах ыалларын оолоро.
– Лира, тэтэрээттэри хомуй, – диэн электрическэй чуораан тыаын кытта тээ учуутал уруок бпптн биллэрдэ.
Нарыйа уруоктара бтэн, оскуола кирилиэиттэн тоугураан тэн истэинэ, кэнниттэн Айыына Алексеевна ситэн ылан тооноуттан ылла.
– Нарыйа, бииэхэ киирэн чэйдээн ааспаккын дуо?
Кэпсэтэ т этибит, – Айыына тгрк маан иэдэстэрэ тэтэрэ кыыспыттар, клэн мичилийбитигэр р тиистэрэ кэчигирэстилэр.
Айыына срдээх холку, сымнаас, боломтолоох, дьгэлэригэр барыларыгар ийэлии амарах сыыаннаах, куруутун клэн мытырыйа сылдьар, ордук рэнээччилэр сблллэр. Сыллата ыытыллар Учуутал кнгэр «Мин сблр учууталым» диэн анкета толоруллуутун тмгнэн иккис сылын «рэнээччилэр сблр учууталлара» ааты ыла сылдьар. «Эиил испииэккэ киирбэппин, рэнээччилэрим олус атаахтатан кэбиэннэр, кыайтардахпына, хомойон лр буоллаым», – диэн клэр.
