– Нарыйа, хайдах буоллу? Сымыйаны этэргэ дылы олус кыыырыма эрэ, дьон этэрин этэбин. Тыала суохха мас хамсаабат, – Айыына дьгэтэ аатын билбэт буола кыыырбытын крдр да, иннин биэрэр санаата суох.
– Маринаа эт, кыыырбыта, кнлээбитэ буолан, учууталларга киини утары туруоран, оскуолаа мээнэ ытаабатын-соооботун эрэ. Ынах кэйбит ынаын кэйэр. Киини дьон айаар олус уган эрэит, – диэт, эргичис гынан тахсан иэн Маринаа муннунан кэтиллэ тстэ.
Кыргыттар иккиэн утарыта крсн туран, чугурунаа тээт, тыал курдук силир гынан хардары-таары ааыстылар. Марина киирээт, сонун да уулбакка, хоугар тилир гынна.
– Хайа, туох буоллу? – Айыына хоско батыан киирбитэ, кыыа оронугар умса тэн ытаан санна дьигинии сытар. – Марина, этиий, туох буоллугут, Сергей ханнаный? – Айыына эппиэт ктэн балачча турбахтаан баран, хоруй ылбакка, хостон тахсан, плиткаа уу сылыта уурда.
Уута сылыйарын ктэ таарыйа, тннгнэн уулуссанан ааар дьону кр туран арааы эргитэ санаата. «Ити дьон табыллымаары гыннылар. Марина, уаппакка-кээппэккэ, былырыын кэргэн тахсан хаалбыта буоллар, хата, оо сыта биллибит буолуо этэ. Дьиинэн, Сергей кыыы иннин-кэннин биллэрбэт буолуор дылы эккирэтиэн, тапталга билинэн аай биэрбитэ. «Холбоуоххун, мчч тутан кэбиээйэххиний. Кыыс кыыкынайдааар элбэх», – диэтэинэ, «Ханна барыай», – диэн клэн кэбиээччи. Онтуката ити буолла. Хайдах гынан чугасаыннарабын. Арай бу субуотаа Сергейи илдьэ клэйдии кэли диэн Симанан ыыртаран кррм дуу? Онтон атын ханнык да сылтаым суох. Сима аны бэйэбэр иээнээн киирэн барар дуу? Чэ, мин киниэхэ табаарыстыы сыыаннаахпын билэр, онон йдр ини. Нарыйа хомойон бараахтаата. Тас крнэн, кии быыытынан, лэитинэн дэгиттэр чгэй кыыы Сергей таба крд. «Салалтаа тахсыан сптх специалист, олох тутуохха баар этэ», – диэн оскуола дириэктэрэ профком мунньаар хайаан эрэрэ. «Кэм кини кулгааа блэнэн биэрэр», – дьахталлар кистии-саба клсэн эрэллэрэ… Иккиэн чгэйдэр, хайаларын да кии мыыммат кыргыттара».
Кыыа оронуттан турар тыаын истэн саата суох кэтээн олордо. Марина ытаан сирэйэ-хараа салбаырбыт, ыыллыбыт кылгас баттаын кннрн ртэ аспахтыыр, остуол аттыгар турар олоппоско ыараханнык олордо. Айыына дьгэтин диэки ыйытардыы крн олордо.
– Сергей секциялаахпын диэн спортзалтан тахса да соруммата. «Барыахха» диэн этэн баран учительскайга кэтээн олордум. Оолор сэрэйдилэр быыылаах. Хаааа диэри олоруохпунуй, с чаастан учууталлар да кэлитэлээн бардылар, – Марина титирэстээбит куолаынан кэпсиир. – Бары мин сирэйбин-харахпын крллр. Кинилэргэ сип гыммыты ситиигэ тиэр, сап гыммыты сапка тиэр дэриэбинэ сонуна буоллаа. Крр харах, истэр кулгаах, этэр тыл оостон эрдэхтэрэ.
– Бииргэ лэлиир дьоун тоо итинник куааннык саныыгыный? Сергейдиин биир тылы булбатаххытыгар ким да буруйа суох. Нарыйаны дааны сыыа буруйдуугун, – Айыына, иигэр т да дьгэтин аыннар, кытаанахтык саарарга быаарынна. Бу тбэлтээ аыммыта буола оонньоотоуна, кыргыттарын эриирдээх-бутуурдаах боппуруостарын эбии кркэтэн, дириэтиэн эрэ сбн чуолкай йдт. Кннээи кыала эрэ курдук сыыаннастаына табыллыыы.
– Нарыйа атаастаммыт-баттаммыт буолан барда дуу? Хоойго сытар холоонноох доордоох эрээри, тоо сокуоннайынан холбоспотуй? Сблээн хоонньосто ини, – Марина хараын уутун сотторун быыыгар бииргэ лэлиир лээннээин быа-хото саарарын тохтоппото.
– Чэ, бэйэит быаарсы. Мин дьон тус олоор орооуо суохпун дии санаатым. Нарыйа билигин кыыыран, хомолтотун этэн барда. Этэр эттэинэ эмиэ да сп курдук. Оскуолаа н сылынан быысаан кэлбиппит. Дьиинэн, лээ, рэххэ, олоххо, кэлин тиээр тапталга, бэйэ-бэйэбитигэр тирэх буолуохтаах этибит. Онтон бииги кмлсхтэээр утарыта турдубут. Блэккэ наар бииги кэпсээммит буолла. Дьон киэээи аылыктарыгар кээ сылдьар кэпсээннэрэ, соо сылдьар сонуннара буоллубут. Бары «хайдах буолаллар» диэбиттии, сирэйбитин-харахпытын кэтииллэр, – Айыына кыыыран-абаран саарарын быыыгар дьгэтин эмиэ да аыммыттыы крр.
– Онон туох диэри гынаын? Бары миэхэ хараххытын аалбыт буоллаххытына, мин барыам, кн сарсын дириэктэргэ сайабылыанньа суруйуом. Сергейи итинник ктмэх буолуо дии санаабатаым буруйум дуо?
Эриэн ыт элэгэ, крт ыт клтэ оордо, – дии-дии, кыыс тохтоло суох срэр хараын уутун соттор.
– Ытаама, хайаыт да буруйа суох. Тапталтан кии харалан буолар дииллэрэ кырдьык быыылаах. Дьыла хаан бэйэтэ билэн эрдээ. «Холбоуоххун» диэн былырыын этэ сатаан кэбиспиппин истибэтэин. Киинээ кстр, кинигээ суруллар тапталтан дьинээх олох таптала олох атын, уустуктардаах буоллаа, – саарарын быыыгар Айыына дьгэтин санныттан кууспутугар Марина ыга сыстан, саа тааарбакка ытаан киирэн барда.
Саас. Кырыыаттан таммахтар тэн, оскуола кирилиээ уунан халыйбыт. Киээ дьыбар тстэр эрэ, срдээх халтараан буолар. Оскуолаттан киирэр-тахсар лэиттэр рэнээччилэрдиин бары кирилиэс йнрттэн тутуан, сэрэнэн ктэнэллэр. Арай уол аймах, тирэхтээх дьон быыытынан, эрэллээхтик дабайаллар.
Спортзалтан итииргээн баттахтара буруолуу сылдьар уолаттар футболканан эрэ ойуоккалаан тахсан, кирилиэс йнргэр кэккэлээ олордулар.