Папараць-кветка полностью

Яніна. Ну яму ж, мусіць, не карова і не свіння, а жонка патрэбна!

Міхась. Але, не ўсе ж на пасаг квапяцца. Вось я таксама з батрачкай жанюся.

Альжбета. А што ж ты хацеў яшчэ? Якія самі, такія і сані. Я люблю праўду ў вочы сказаць.

Лявон. Няма чым вельмі і Адасю вашаму казырыцца — дзесяць дзесяцін з братам на дваіх.

Альжбета. Але ён сам сабе гаспадар, і якая-небудзь голая костка не пара яму, не-е!

Міхась. А што вы зробіце, калі ён прывядзе яе ў хату вам?

Альжбета (трасучы кіем). Я на ёй увесь качарэжнік пераламаю… І на ім разам. Так і перадайце ёй, няхай яна і не мастыгуецца.

Лявон. Хутка станем усе роўныя і зямлёй будзем агульна карыстацца, як і ў Расеі.

Альжбета. Пакуль сонца ўзыдзе, раса вочы выесць. (Адыходзіць.)

Яніна. Ну і перчык!

Люба. Гром баба.

Міхась. І вочы — маланка…

Усе садзяцца вакол агню, і дзяўчаты запяваюць:

З’яўляецца Адась.

Яніна (да Адася). А дзе Надзя?

Адась. Не ведаю, нідзе не бачыў. Не інакш, як лесам пайшла. Ох! Ну і гора мне з маткай сваёй: такая незгаворлівая старая — не дай бог. (Садзіцца і ўглыбляецца ў свае думкі.)

Люба. Родная матка — не мачыха: пазлуе і адпусціцца… Што яшчэ, дзяўчаткі, спяём? Можа, «Ой, бела, бела бярозка» ці «Зыбнула мора, зыбнула».

Яніна. Не, давайце лепш «Ой, былі, былі на рынку».

З’яўляюцца дзед Струкач і Максім.

Дзед Струкач. Гэтыя песні, дзяўчаткі, мы чуем з году ў год. Вы што-небудзь навейшае б спелі.

Максім. А праўду дзядуля кажа.

Люба. Я не супраць — давайце. (Запявае.)

Песню дружна падхопліваюць іншыя.

Дзед Струкач. Во, зусім іншая рэч.

Адась (ачнуўшыся пасля гэтай песні ад сваіх думак). Цудоўная песня! Брава, Любка, брава! (Пляскае ў далоні.)

Люба. А што цяпер будзем рабіць?

Яніна. Пойдзем кветку папараці шукаць: сёння ж купальская ноч, і ўжо хутка поўнач будзе.

Люба. Дзе яна ёсць, тая папараць-кветка! Гэта ўсё байкі людскія.

Дзед Струкач. Правільна, я шукаў яе ў маладосці — і дарэмна. Значыць, няма яе.

Міхась. Чаму няма? Ёсць папараць-кветка. Толькі яна пакуль што ў нас для адных паноў цвіце… Але хутка яна і для нас расквітнее.

Люба. Не ведаю, ці прыйдзе гэта свята.

Лявон (дэкламуе):

Дзед Струкач. Дай жа божа!

Адась. На бога няма чаго спадзявацца, трэба самім дабівацца.

Дзед Струкач. Але як дабівацца?

Міхась. Трэба рабіць тое, што ў лістоўках пішуць.

Яніна. Ціхаце, ведзьма ідзе… Ляснічыха.

Люба. Чаго ж яе нялёгкая гоне сюды?

Міхась. Заробку лёгкага шукае.

Адась. І дурняў легкаверных.

Яніна. Не гаварыце: яна шмат што і ведае.

Лявон. Яна толькі хітрая вельмі.

Максім. І шкодная.

Люба. Што шкодная, то праўда. Гэта ж малако ад каровы адбярэ, і крапіва не памагае, што на Купалле над хлевам павесіш.

З’яўляецца Ляснічыха.

Ляснічыха (складаючы накрыж рукі). Літасць боская на ўсіх веруючых і гнеў божы на ўсіх недаверкаў…