– Спадары, – вымавіў Хамму выразным голасам, нібы на мітынгу. – Спадары, праблема рымскай экспансіі заўсёды хвалявала Егіпет. Мы назіралі за нарастаючым кантролем халдзеяў над народамі, мы першымі прапанавалі стварыць арганізацыю мірнага супрацоўніцтва на планеце, але мы прагледзелі, як з ніадкуль падняўся Рым. Тысячагоддзямі егіпецкае царства нараўне з халдзейскім пакарала Галактос. Мы ніколі не перашкаджалі адзін аднаму, засяляючы Месяц, Марс, найбліжэйшыя планеты. Мы марылі аб грандыёзнай касмічнай будучыні, але цалкам пазабываліся пра справы на Зямлі. У выніку нашай няўвагі і адсутнасці кантролю ракавай пухлінай імкліва вырас Рым. Ён заваяваў усе зямныя царствы, распаўсюдзіўся па ўсіх берагах Міжземнага мора, нібы зараза, несучы з сабою распусту, гвалт, бескультур'е, знішчаючы памяць нашых продкаў. Па просьбе халдзейскіх цароў мы рушылі ўслед прыкладу Ура і перанеслі нашы сталіцы і магутнасць на прасторы Галактоса, дазволіўшы рымлянам захапіць даліну Ніла. Цяпер жа Рыму становіцца мала Зямлі, і імператар усё часцей зіркае на неба. Ці не здарыцца, што аднойчы мы страцім уладанні ў Галактосе? Карацей, я прапаноўваю сцерці Рым з твару Зямлі.
Скончыўшы прамову, Хамму заўважыў незадаволеную міну Вялікага Пасланца. Генералы ціха загулі. Халдзейскі войт глыбока ўздыхнуў і вымавіў:
– Вы кажаце цалкам слушна, Хамму. Ніхто не задаволены пазіцыяй Рыма. Але… У знішчэнні дзікунскай імперыі існуе невялікі нюанс.
Ён кінуў погляд на Вялікага Пасланца. Хамму зразумеў, што прапанова знішчыць Рым будзе наўрад ці падтрымана. Вялікі Пасланец уяўляў сабою народ, які даў некалі Егіпту і халдзеям першую трыеру, здольную лётаць у Галактос. З меркаваннем Госця прыйдзецца лічыцца. Хамму нахмурыўся і пацікавіўся наконт альтэрнатывы.
– Што вы думаеце пра будучыню, Хамму? – нечакана спытаў Вялікі Пасланец. Егіпцянін трохі падумаў і адказаў:
– Лічу, яно ў руках тых, хто валодае сучаснасцю.
– Маеце рацыю, – чамусьці ўсміхнуўся Госць. – Пачну з першапрычыны. Справа ў тым, што свет, з якога я прыбыў, узнік і сфарміраваўся дзякуючы існаванню Рыма.
Хамму і халдзей здзіўлена пераглянуліся. Вялікі Пасланец працягваў.
– Настаў час, калі я раскрыю вам таямніцу. Я прыбыў з далёкай будучыні. Мой свет наперадзе вашага ў пяці тысячах гадоў па рацэ часу.
Госць гаварыў павольна, даючы магчымасць прысутным успрыняць інфармацыю.
– Ці добра вядома вам, Хамму, паняцце раскрадальніка магіл?
– У Егіпце жорстка караюць такіх людзей.
– Ведаю. Я распавяду, навошта мне патрэбен Рым. Мой народ высока шануе прадметы побыту старажытных цывілізацый. Вы будуеце піраміды на Марсе, гарады ў кратэрах Месяца, станцыю ў раёне Юпітэра. Праз тысячы гадоў усё гэта набудзе вялікі кошт, з'явіцца шмат далакопаў, скарбашукальнікаў, назавіце іх на свой густ; яны будуць расшукваць каштоўнасці ў вашых селішчах, лазіць па пірамідах, раскопваць забытыя гарады, корпацца ў мінулым. Паверце, простая гліняная статуэтка егіпецкага вяльможы, знойдзеная на Марсе, вартая ў нас цэлай трыеры, а піраміды паказваюць турыстам за немалыя грошы. Мы проста зацікаўленыя, каб вы зараз стварылі ў Галактосе як мага больш калоній. У будучыні яны вельмі шануюцца і з'яўляюцца крыніцай узбагачэння надзвычайнага мноства людзей. Умела створаная легенда аб кантакце вашага антычнага свету з прышэльцамі, сляды вашай дзейнасці ў Галактосе, – для мяне гэта залатая жыла. Вы разумееце?
Войты ўзрушана маўчалі. Халдзей абурана вылупіў вочы ў бок Госця. Хамму не знаходзіўся з адказам.
– Спытаеце, у чым сэнс існавання Рыма? Імперыя дала нам культуру. Усё тлумачыць доўга і складана, але галоўнае: Рым у пэўным сэнсе стаў падмуркам развіцця майго народа. Запал людзей да прадметаў старажытных цывілізацый, які забяспечвае мне высокія прыбыткі, таксама прыйшоў з Рыма. Таму Рым неабходна захаваць.
Не чакаючы адказу, Вялікі Пасланец працягваў:
– Але разам з тым я згодзен з бояззю Хамму. Для таго, каб мой свет захаваўся такім, як ёсць зараз, Рым нельга выпускаць у Галактос. У долю імперыі дастанецца толькі Зямля.
– Выходзіць, вы нас выкарыстаеце ў сваіх мэтах? – нарэшце ўскіпеў Хамму. – Вы нікчэмныя далакопы! Халдзей успыхнуў услед за егіпцянінам, але раптам супакоіўся, аддаючыся толькі яму вядомым роздумам.
– Не спяшайцеся з высновамі, Хамму, – запярэчыў Госць. – Мы супрацоўнічаем на ўзаемавыгадных умовах.
– Узаемавыгадных? У чым тут карысць Егіпту? Вялікі Пасланец усміхнуўся:
– А вы сваё ўжо атрымалі. Дарога да зорак, Галактос, новыя светы, росквіт і магутнасць новых міжзоркавых царстваў. Не жадаеце стаць фараонам Марса, Хамму? Падумайце, навошта вам Зямля? Тыя, каго мы завем індзейцамі, адразу пагадзіліся пакінуць планету. Дапамажыце Рыму заваяваць тройчы непатрэбны Карфаген, забярыце за гэта міжзоркавы партал атлантаў, аддайце імперыі Зямлю, а Галактос забірайце сабе. Вам мала?
Хамму маўчаў.
– Добра, – сказаў халдзейскі войт, – але як мы прымусім Рым забыць Галактос?
– Гэта ўжо мая праблема, – запэўніў Госць. – А зараз я жадаю паказаць мой падарунак Егіпту да сённяшняга свята, я абяцаў шыкоўную ілюмінацыю.
