la Kordilieri, ye mi-voyo inter la «sierra» e la «selva», ma lago ne esas
videbla.
Koncerne la konjektata Andi-choseo olqua supozesas interjuntar la
imperiala civiti, ico reprezentas plu kam 5.000 kilometri de la nordo til la
sudo kun artoverki transiranta riveri, glacieri e ravini, malgre ilua esforci
por surirar ol, ol esas nur hachita streko. Fakte, esas krulaji hike, falinta
stoni e sulo ibe, invado dal vejetantaro altraloke...Bingham fine renuncas,
per saciesar dal extraordinara famo atribuata a lu per la deskovro di
Machu Pichu. La rideskovro di Tiahuanako agesos da Franco.
PACIENTESO E DIVERSESO DIL INFORMO-FONTI
La Franca jurnalisto, Roger Delorme vizitabis Cuzco, olqua esas urbo
perchanta ye 3.400 metri de altitudo havanta ciklopatra rempari
konstitucita ek poligonala petro-bloki perfekte ajustita ed, inter iti, uli pezas
til cent tuni. Ica jurnalisto informesis pri la tradiciono dil granda subtera
loko, nome ita «neposibla» tunelo ye 2 km de longeso juntanta la templo
di Korichanca a la fortreso di Sacsahuaman, deskovrita en 2003 da
Anselm Rambla.
Delorme anke vidabis l'anciena sant urbo Pachacamac e lua kanali, lua
baseni, lua fonteni same kam lua palaci konstruktita sur plura niveli de qui
le maxim basa esas tre antea al unigo dil «Inka» imperio.
192
Ma la Amerikana Indiani dicis : «
asertis ke ita urbo esabis
la cielo e de la steli, e ke la
ita fora tempo le «Indios» sempre
askoltabis respektoze, pozabis la justa questioni, e ganabis la fido di lua
konversanti. Fore de la mokemeso karakterizanta la homi havanta simpla
mento kande li konfrontesas a lo neversimila, lu dechifrabis la alegorii e la
simboli por extraktar de oli la konkreta elementi quin
Ibe ube la versiono oficala konsideris ke esis nur fabli e ruinaji quin onu
ne trovis pro ke onu konfundas oli kun altra similaji, il interpretabis la miti
pri la dei e la giganti, e la detali di lia vagadi, por revelar tra li la realaji quin
li trancendis. Ed en 1958, il fine exploris e deskovris sucesoze, kontre ke
ante lu, mult altri faliabis.
KONFUZIGANTA GEOGRAFIO ED URBO-KONCEPTO
Tiahuanako jacas ye duadek kilometri de la lago Titikaka, e ye cirkum
triadek metri plu alte kam lua nuna rivi. Konstruktita sur sabloza alta
planajo sterila ye 4.000 metri de altitudo, ol esas mortinta civito, di qua la
senordina restaji semblas apartenar a mondo qua ne plus havas irgo
komuna kun to quon ni konocas. La disperseso di la monumenti lasas
imaginar tre vasta civito.
Inter la restaji di Tiahuanako, ni atencigez pri «l'Akapana», olqua esas
piramido ek petro e tero, longa ye 180 metri e larja ye 140 metri, sur dek-
e-kino de metri ye alteso. Opoze a la «Puerta del sol», t.e. la Pordo dil
suno, jacas la ruinaji di grandega edifico, nome la «kalasasaya», olqua
esas konstrukturo di qua la utileso restas ankore misterioza.
Enorma pilastri ek laborita petri, de qui certeni ankore erektesas, limitizas
lua spaco. Cirkume, monolital personi ek greso, havanta granda oreli, e di
qui la quar-fingra manui pozesas sur lia genui, en hieratika posturo,
semblas surveyar, quaze la testi di altra mondo, ita civito porsempre
desaparinta.
Segun dokumenti evanta de la yarcento XVI, aparte olti emananta de ula
Catari, interpretisto di le
enigmatal linguo, on darfas supozar ke la originala nomo di Tiahuanako
esis Chucara. Parto de ca urbo esis subtera. Plura enireyi posibligis trairar
galerii qui abutis ad ita subteraji ube la temperaturo esis plu milda.
Legendo raportas ke la unesma sinioro di Chucara, vorto signifikanta «la
domo dil suno», nomesis Huyustus. Il dividabis la tero a diversa rejii. Raso
extera a la Andi, blanka e barboza, vivis en la insuli di la lago Titikaka,
nefore...
Tradiciono asertas ke dum la tre anciena Antiqua Epoko, olqua preirabis
193
la regno di le «Inka», superiora kasto de blanka homi establisabis su en
ita regiono. On povas questionar su pro quo homi selektis tante poke
atraktiva regiono ube la aero esas preske nerespirebla por entraprezar la
konstrukto di giganta civito kontre ke plu proxim la litoro, li povabus trovar
fertila planaji ? Cakaze la teorio dal Germano Hörbiger semblas esar tre
versimila.
Segun il, fantastika modifiko di la nivelo dil mari efektigesis dum la sucedo
dil epoki, konseque di pokopa krulado dil submara vulto, produktante anke
la plualtigo dil kontinenti. Tiahuanako cakaze esabus...marala portuo. Du
argumenti plufortigas ica tezo : marala fosili deskovresis ye la somito di la
