longeso de 269 metri, pezo de 66.000 tuni e kapaceso de 55.000 kavali-
povo, iranta ye rapideso de 23 nodi ye horo, havanta quar tubi e tri skrubi,
entraprezis voyajo tra l'Atlantika Oceano. Segun la libro, esis triamil
pasajeri e 24 salvo-kanoti sur la «Titan», dum ke la Titanic havis 2.207
pasajeri e 20 salvo-kanoti.
Eminenta personi havanta intelektala kapableso super la komuna nivelo
selektis explikar la misterioza koincidi. La Germana filozofo Arthur
Schopenhauer negis la existo di koincidi ed opinionis ke oli esas konsequo
dil universala harmonio qua duktas a la renkontro dil homala destini. Du
Suisiana civitani – un de li esis inter la fonderi dil moderna fiziko, nome la
Nobel-premiizito Wolfgang Pauli, e la psikologiisto Carl Gustav Jung –
197
anke kontributis studiar ica problemo. Ante ke le du komencez kunlaborar,
singla de li ja provabis lua valoro per laborar nedependante. Pauli enuncis
la klefa principo dil quantika fiziko per deklarar ke du partikuli ne povas
esar en la sama kondiciono. Jung konocesis kom l'autoro dil teorio di la
kolektiva nekoncio e dil primtipi. Kune Pauli e Jung publikigis libro
«Sinkronaleso*, o la principo dil kauzala konekto».
La teorio di Pauli e Jung interpretis la koincido kom la manifesto di
nekonocata universala principo qua kunligas omna fizikala legi. La
misterioza koincidi povas esar reflekto di komuna fizikala legi en la destino
di singla individuo.
(Ek Kuriero Internaciona n° 4/2010)
LITERATURO-PECO
JAPONIANINO DI OLIM
La modelo komencabis posturar, e restis tale kun la Aziana senmoveso.
Elua genui sustenesis da velura kuseno, lua expansita robo desklozesis
cirkum elua gambi olqui esis faldita plane, ed, exter la maniko larja quaze
jupo, nuda manuo, armizita per la ivora unglo, tushis la kordi dil
«Ka vu ne esas fatigita ? demandabis Felze pos longatempe duranta
mihoro.
– No. Olim ni kustumis tale genupozar senfine...»
Il pluduris piktar, e lua unesma ardoro ne kalmigesis. Dum ita mihoro
naskabis esbosuro, tre bela.
«Vu devus, lu dicis subite, plear reale, e nule simular. Yes, me bezonas
ke vu pleas, por vidar e vidigar l'expresuro di vua vizajo...»
Elu tresayis :
«Me ne savas
198
Ma il regardis el : «Envere, kande onu tante bone genupozas sur kuseno
di Osaka(2), me ne kredas ke onu povas ne savar
Lua vangi redeskis ed el abasis sua okuli. Pose cedante a la magnetala
povo di ilua volo quan elu subisis, el pinchis dolce la sonora kordi di ta
muzikinstrumento. Bizara harmonio audesis.
Felze, havante lore lua brovo kontraktita, lua labii sika, shovis per
ulaspeca violento lua pinselo sur la ja lumoza tabelo. E la skisuro semblis
viveskar sub ica magiista pinselo. Nun, la
audaceskinta manuo abandonis su a l'ardoro di ca misterioza ritmo, tre
diferanta de omna ritmi qui konocesas en Europa. E lua inklinita vizajo
vestizis su pokope per la desquietiganta rideto dil kontemplema idoli quan
anciena Japonia skultis en la ivoro o la jado.
«Kantez !» imperis bruske la piktisto. Kun obediemeso, elua streta e
fardizita boko kanteskis. Lo esis kanto preske nedistingebla, speco de
melopeo qua komencis e parfinis en murmuro. La
amortisita noti, kelkafoye substrekizante, per plu akuta traito,
nekomprenebla silabi. Dum plura minuti duris la stranja muziko. Pose la
muziko tacis, e semblis ke lu exhaustesis.
Felze, sen levar la kapo, questionis preske nelaute :
«Ube vu lernis ico ?»
La respondo venis quaze de la fundo di sonjo :
«Ibe, kande me esis mikra, mikra...en la anciena kastelo di Hôki, ube me
naskis...Dum singla matino vintre, ante l'auroro , quik kande la servistini
apertabis le
me de mea dormo ed ekpulsabis me de la mikra matraco tre dina olqua
esis mea lito, on adportis a me la
esis genupozinta, til pos la sunlevo. E lore, me decensis nudapede en la
granda korto ofte blanka pro la nivuro, e me regardis mea fratuli exercar
