І згубіў, нечакана-неспадзявана згубіў спакой лейтэнант Васіль Гарноська. Ды што спакой — здаецца, галаву, розум згубіў. Пераадольваючы нейкае страхавітае хваляванне, штодня бадзяўся па чужым участку, ірваў гузікі ў перапоўненых аўтобусах, што ішлі ў бок тэлестудыі. О, як хацелася пабачыць яе не тэлеэкранную, а жывую! Ну, вядома, калі ўдасца, і пазнаёміцца. Ды, мусіць, праўда: лягчэй знайсці іголку ў стозе саломы, чым напаткаць жаданага чалавека ў вялікім горадзе. Канечне, праз міліцыю, бюро даведак гэта эрабіць проста. Але тут не тая нагода. Тут мала дапаможа міліцыя, бюро. У такой сітуацыі трэба, каб неяк выпадкова сышліся сцежкі… Але чамусьці заўсёды так: чаго надта жадаеш — ніколі не збудзецца. I наадварот: можна прыехаць, скажам, у Маскву — і дзе-небудзь на вуліцы Горкага нос у нос сутыкнуцца з суседам па лесвічнай пляцоўцы.
Ішлі дні, міналі тыдні, і Васіль ужо амаль перастаў верыць, што добры лёс звядзе яго з Надзеяй. Усе яго пошукі, спадзяванні на выпадковую сустрэчу былі марныя. Праўда, заўважыў, што гэтыя пошукі не прайшлі для яго без карысці — прызвычаіўся назіраць людзей. Па знешняму выгляду, паходцы, іншых непрыкметных дробязях мог амаль беспамылкова адгадаць прафесію чалавека, нешта пэўнае сказаць пра яго характар, звычкі і шмат яшчэ што…
Праходзілі маладыя, пажылыя, вясёлыя, засмучоныя. Кожны нёс свае клопаты, свае радасці, свае беды. I яшчэ адно адкрыццё зрабіў Васіль Гарноська: калі іншымі вачыма глянуць на гэты на першы погляд звычайны, тлумны, стракаты вулічны натоўп, навучышся чытаць вуліцу, яна можа расказаць шмат чаго цікавага, патрэбнага для яго міліцэйскай прафесіі.
Быў пасляабедзенны час. Нічога цікавага не траплялася, ды і трапіцца не магло. Выпівохі пахмяляюцца зранку, а выспяваюць для выцвярэзніка недзе к вечару. Ішоў сабе, абыякава паглядаючы па баках. I раптам! Раптам аж заморгаў ад нечаканасці: проста на яго ішла вядучая Надзея Хадасевіч! Ён адразу ж пазнаў яе, хоць зусім мала была падобная на тую, тэлеэкранную., Ён чакаў, што яна вышэй ростам, валасы чарнявыя, а не амаль белыя…
Настрой, адчувалася, у яе быў вясёлы. Бесклапотна лавіла то адной, то другой рукою белы пух, што ціхутка падаў з таполяў, ажыўлена гаманіла з нейкім барадатым тыпам, які, па ўсім відна, падлабуньваўся да яе.
Васіль застыў на месцы як укопаны. Разгублены, збянтэжаны, ён не ведаў, што рабіць, і пакуль ачомаўся — яны зніклі ў натоўпе. Ірвануўся за імі, але тут жа схамянуўся: а раптам падумаюць, што даганяе нейкага прайдзісвета! Прайшоў шпаркім крокам амаль тры кварталы — Надзея са сваім спадарожнікам бы скрозь зямлю праваліліся. Эх, правароніў!..
Васіль не мог дараваць сабе, не мог супакоіцца, што даў такую прамашку. А што б, зрэшты, ён зрабіў? Ну, хоць бы разгледзеў як след…
3 тыдзень пільнаваў у той жа час, на тым жа месцы. Надзея больш не з’яўлялася…
I люта ўзненавідзеў лейтэнант Гарноська ўсіх барадатых. У кожным з іх мроіўся той нахабны тып. Мучыла балючае: хто ён? Кім даводзіцца Надзеі Хадасевіч? Было вельмі крыўдна: як гэта можа яна, прыгожая, разумная, паяўляцца на людзях з такім страшыдлам?!
Усе на свеце барадатыя сталі яго кроўнымі ворагамі, Васіль гатовы быў затрымліваць кожнага з іх і, не раздумваючы, адпраўляць у цырульню альбо адразу ў камеру папярэдняга зняволення ці выцвярэзнік. Каб толькі была каманда лавіць іх — о-о-о, з якой ахвотай і ўвішнасцю рабіў бы гэта лейтэнант Гарноська!
Праз гэтую неразумную нянавісць да барадатых меў вялікую непрыемнасць — ледзь не схапіў вымову.
А было вось што…
Патруляваў неяк пад вечар у парку, і падалося, што нехта кліча. Агледзеўся — нідзе нікога. Дзіўна…
— Таварыш міліцыянер…— голас быў жаласлівы і нібы зверху.
Падняў галаву — і сумеўся: на дрэве сядзела нейкае чалавекападобнае стварэнне, настолькі зарослае шчэццю і космамі, што блішчалі адны вочы.
— Ану, злазь! Чаго залез?! — грозна загадаў Гарноська і падумаў, з якім задавальненнем перадасць гэтае п’яыае страшыдла ў выцвярэзнік. Што на дрэва мог забрацца толькі п’яны — у яго не было ніякага еумнення.
Патлаты, моцна ўчапіўшыся за сук, скуголіў:
— Не магу-у-у…
— Давай-давай, а то зараз ссаджу! — паўтарыў свой загад Васіль.
— Дальбог, не магу-у…
Ствол таполі быў тоўсты, з парэпанай карою, сук, на якім сядзеў патлаты,— даволі высока, і Васіль, пахадзіўшы вакол, прыкінуў: мусіць, і праўда, без дапамогі не злезе, аднак з тою ж строгасцю яшчэ раз загадаў:
— Ану, злазь! А то зараз…
— Памажыце-е!..
Калі патлаты няўклюдна споўз з плячэй, Васіль, атрухнуўшыся, афіцыйна запытаў:
— Грамадзянін, чаму вы аказаліся на дрэве?
Са слоў барадатага высветлілася, быццам ён нікога не чапаў, сядзеў ціха і мірна са сваёй знаёмай на лаўцы, гаманілі пра сёе-тое, калі нечакана ля іх спынілася кампанія падпітых хуліганаў.
"Глядзіце, браточкі, дзяўчына з малпай! — здзекліва ўскрыкнуў адзін з іх.— Цуд, дый годзе! Першы раз бачу такі цуд!.."
Астатнія аж пакаціліся ад рогату:
"Коля, а ты папытай у грамадзяначкі, што за парода".
Коля — здаравяк метры два ростам — выступіў наперад, прытворна-далікатным здзекам прычапіўся: