Толькі што ўціхаміранае землетрасенне адрознівалася выключнай сілай. Абрысаў гор зусім нельга было пазнаць. Новая панарама вяршынь, грэбняў і пікаў разгортвалася на фоне блакітнага неба, і дарэмна праваднік па пампасах шукаў-бы ў іх звыклых адметных пунктаў.
Дзень выдаўся цудоўны. Праменні сонца, якое паднялося з сваёй вільготнай пасцелі Ціхага акіяна,—прабеглі ўжо па аргентынскіх прэрыях, каб выкупацца ў вадзе Атлантычнага акіяна. Было восем гадзін раніцы. Гленарван і яго спадарожнікі дзякуючы клопатам маёра пакрысе ачунялі. Урэшце іх толькі аглушыла. Ніхто нават не атрымаў драпіны ў часе спуску. Яны засталіся-б нават задаволены тым сродкам перасоўвання, якім яны дасягнулі прэрыі, каб у дарозе не знік Роберт Грант.
Усе любілі гэтага храбрага хлопчыка—і Паганель, які зжыўся з ім, як з родным, і звычайна няласкавы маёр, і асабліва Гленарван. Калі Гленарван даведаўся, што няма Роберта, яго апанавала роспач. Ён уяўляў сабе няшчаснага хлопчыка на дне прорвы, які дарэмна прасіў дапамогі...
— Сябры мае, сябры мае,— паўтараў ён, ледзь стрымліваючы слёзы,— трэба шукаць Роберта, трэба знайсці яго! Мы не маем права пакідаць нашага хлопчыка! Мы павінны агледзець усе цясніны, усе западзіны, да самага дна! Вы абвяжаце мяне вяроўкай і я сам агледжу, ўсе ямы. Вы чуеце? Я патрабую гэтага! О, каб ён толькі быў жывы! Як мы адважымся паказацца бацьку, калі сына няма ўжо жывога? Нашто выратоўваць капітана Гранта, калі гэта выратаванне каштавала жыцця Роберту?
Спадарожнікі Гленарвана слухалі яго моўчкі. Адчуваючы, што ёй стараецца знайсці ў іх позірках хоць пробліск надзеі, яны адварачваліся ў другі бок.
— Вы маўчыцё? — працягваў Гленарван.— Вы не адказваеце мне? Значыцца, вы ні на што не спадзяецеся? Ні на што?
У адказ яму зноў было глыбокае маўчанне.
Потым загаварыў Мак-Набс.
— Ці памятае хто-небудзь той момант, калі знік Роберт? — запытаў ён.
Ніхто не адказаў на гэтае пытанне.
— Скажыце хоць-бы, ля каго быў хлопчык у час спуску з Кардыльераў?—прадаўжаў ён.
— Каля мяне,— адказаў Вільсон.
— Да якога часу вы бачылі яго каля сябе? Успомніце, Вільсон! Падумайце!
— Вось усё, што я памятаю,— адказаў Вільсон.— Роберт Грант быў побач са мной яшчэ за дзве хвіліны да таго, як раптоўны штуршок спыніў наша падзенне.
— За дзве хвіліны, не больш? Глядзіце, Вільсон, уяўленне аб часе павінна было зблытацца ў вас, і хвіліны маглі здавацца вельмі доўгімі. Ці не памыліліся вы?
— Не... Думаю, што не памыліўся... Не больш як за дзве хвіліны да штуршка я яшчэ бачыў Роберта... Я ручаюся за гэта...
— Добра,— прадаўжаў Мак-Набс.— З якога боку быў Роберт, з правага ці з левага ад вас?
— З левага. Я прыпамінаю, што полы яго панчо білі мяне па твару.
— А з якога боку вы былі ад нас?
— Таксама з левага боку.
— Значыцца, Роберт мог знікнуць толькі ў гэтым напрамку,— сказаў маёр, паварочваючыся тварам да гары і паказваючы направа.—Калі прыняць пад увагу, што ад моманту яго знікнення да прыпынку абваленага землянога масіва прайшло ўсяго дзве хвіліны, дык ясна будзе тое, што шукаць яго трэба толькі на ўчастку ад падножжа гары да вышыні ў дзве тысячы футаў. Падзелім гэты ўчастак на квадраты і пачнем зараз-жа шукаць!
Ніхто не дадаў ні аднаго слова да прапановы маёра. Шэсць чалавек, узышоўшы на схіл гары, энергічна пачалі аглядаць кожны свой квадрат. Яны нязменна трымаліся правай граніцы абвалу, аглядаючы самыя маленькія складкі глебы, апускаючыся на дно ям, напалавіну закіданых абломкамі горнага масіва, і вылазілі адтуль з акрываўленымі рукамі і нагамі і парваным на шматкі адзеннем. Неаднаразова кожны з іх рызыкаваў жыццём. Усю гэтую частку гары, за выключэннем некалькіх недаступных высокіх пляцовак, самым дакладнейшым чынам агледзелі. На пошукі патрацілі шмат гадзін, але ніхто і не падумаў пра адпачынак. Аднак усе намаганні былі дарэмнымі. Роберт знайшоў у гарах не толькі магілу, але і помнік у выглядзе якога-небудзь велізарнага абломка скалы.
Прыблізна ў гадзіну дня Гленарван і яго спадарожнікі, змучаныя і знясіленыя, зноў сышліся ў даліне. Гленарван быў у вялікай роспачы. Ён ледзьве мог гаварыць. Часамі толькі яго збялелыя губы паціху шапталі:
— Я не пайду адсюль. Не пайду!
Усе разумелі гэтую ўпартасць і ставіліся да яе з павагай.
— Пачакаем, — ціха сказаў Паганель маёру і Тому Аусціну.— Адпачнем крыху і адновім свае сілы. Так ці інакш, ці для далейшых пошукаў, ці для далейшага паходу, але гэта неабходна зрабіць!
— Так,— адказаў Мак-Набс,— але мы застанемся тут, бо гэтага хоча Эдуард. Ён яшчэ мае надзею. На што?..
— Небарака Роберт! — сказаў Том Аусцін.
— Так, бедны Роберт! — паўтарыў Паганель, выціраючы вочы.
У даліне расло мноства Дрэў. Маёр абраў групу высокіх ражковых дрэў і пад імі размясціў часовы лагер. У падарожнікаў засталося яшчэ некалькі коўдраў, стрэльбаў, крыху сушанага мяса і рысу. Паблізу цякла рэчка, у якой яны набралі вады для піцця, яшчэ мутнай ад заваленай у яе лавы. Мюльрэдзі распаліў агонь з сухой травы і згатаваў для Гленарвана кубак гарачага кофе. Але Гленарван адмовіўся піць.
