Enciklopedio de Esperanto полностью

Kongresoj. En S. okazis tri UK-j: la 2-a en Genève, 1906, la 9-a en Bern, 1913, la lasta antaŭmilita kongreso, la 17-a en Genève, 1925. Prezidis la duan kongreson pastro Schneeberger kaj estas fiksita dum ĝi la kreo de la Konstanta Kongresa Komitato. Oni fondis sub la impulso de generalo Sébert la Sciencan Asocion E-istan, kiu konis poste tre belan, evoluon. La naŭan kongreson prezidis konata pioniro Jakob Schmid. Ĝi estis la fino de la bataloj pri reformoj, esprimita per deklaro de fido al la Lingva Komitato. Fine la 17-an kongreson en Genève, prezidis d-ro E. Privat. Inter la serio de kongresoj la Ĝeneva estis la plej bela kaj plej harmonia. Dum ĝi estas inaŭgurita la Somera Universitato, ideo de Privat.

Fremdaj E-istoj. S., turisma kaj restada teritorio altiris ankaŭ fremdajn E-istojn, ĉu por studi, ĉu por ripozi kaj restadi pli longe. Aro inter tiuj samideanoj okupas hodiaŭ gravajn postenojn en siaj landoj kaj ĝojige estas konstati, ke ĉiuj memoras kun plezuro la tempon pasigitan en S.: Devjatnin, Evstifeieff, d-ro Ostrowski el Yalta, f-ino Sarapova el Kostroma, s-ino Umanski el Odessa, fidela anino de La Stelo en Genève, d-ro Schacht (Ĉernauti), I.H. Krestanoff, Pirdop, infanoj de d-ro Zamenhof, d-ro Emiljan Loth, Pabjanice kaj multaj aliaj.

Skismo. La jena priskribo ne estus kompleta, ne menciante ion pri la skismo kaŭzita en 1907 per la apero de Ido. En S. ĝi kalkulis aron da fervoraj, por ne diri fanatikaj defendantoj. Inter la kondukantoj ni citu pastron Schneeberger, parlamenta stenografo, eks-prezidinto de la Svisa E-Societo, la komerciston Anton Waltisbühl en Zürich, fine la idistan pratotipon Albert Nötzli en Zürich. Aliaj konataj personoj, malpli inter la E-istoj sed en publika vivo estis la fratoj Wenk en Basel, el kiuj unu revenis al E per solena deklaro okaze de la naŭa kongreso en Bern. La diskutoj kaj disputoj kun la idistoj fariĝis plej akraj en Zürich kaj ĉefe inter du personoj: Notzli kaj Karl Jost. Rerigardante, oni povas diri, ke la forblovon de la idisma danĝero oni dankas en germana S. al la persista, obstina kaj preskaŭ fanatika laboro de Karl Jost. Hodiaŭ la idisma movado iam konsiderinda pro la nomo de kelkaj favorantoj kaj timinda pro la batalforto de aliaj, estas komp­lete disblovita. GEORG AGRICOLA.

Sygnarski Mieczyslaw, polo, instr. Nask. 30 nov. 1889. Unu el la plej fervoraj propagandistoj de E inter instruistoj kaj en lernejoj. 117 prelegoj ekde 1920. Gvidas kursojn; de 1931 pli ol 800 lernantoj. Verkis lernolibron por gimnazianoj, de la ministerio aprobitan, trad. romanon «Kiu kulpas» de Reytan.

Szentmáriay (sentmárjai) Dezsö, hungaro, ĉefapelacia juĝisto. Mortis en? Prez. de HES, 1908–11. Tre multon klopodis ĉe oficialaj faktoroj por E.

Szilágyi (siládji) Ferenc, (ps. Silabo, Silag, Sife, Fersil, F. S), hungaro, d-ro jura, redaktoro, E-instruisto. Nask. 1 febr. 1895 en Budapest. Estis oficisto, longtempe senlabora. Estis ĉefsekr. de la Lit. Societo «Vaj­da Janos». Kuulaboranto de diversaj hungaraj gazetoj. E-isto de 1924. (1. H. Heroldo, 1930, n-ro 5.) Komence li agadis en la oficista grupo de HESL de 1929 en HES altnivelaj lit. vesperoj kaj konstanta kursgvidado.). En 1932 li komencis instrui laŭ la memverkita lumbildmetodo (v.) kaj de la sama tempo gvidas sukcesajn kursojn en Svedlando; dum unu jaro 20 kursoj kun ĉ. 500 kursanoj, kaj 32 prelegoj plejparte pri Hungarujo. Kunlaboraĵoj en «H. Heroldo», «HDE», «Litova E-Revuo», «Pola E–isto», «Sveda E-Gazeto» kaj «L.M.», kies red. li estas. Verkoj: «Poemaro el Hungarlando» (poemtradukaĵoj), 1929; «Pentroarto en la Malnova Hungarujo», traduko de riĉe ilustrita verko de Genthon, 1932; «Trans la Fa­beloceano», originalaj noveloj kaj poemoj, 1932; sprita lernolibro, 1932; kunlaboro al «Hungara Antologio», 1933. Kunlaboris ankaŭ al la «Sveda Antologio»; lia novmetoda gramatiko aperis en 1935. Ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio.

Szilágyi Jenö, hungaro, d-ro advokato. Nask. 27 sept. 1877 en Temesvár (nun Timiŝoara en Rum.). E-isto de 1908. Ĉefsekr. de HES de 1933, jura konsilanto de diversaj ES-j.­Ankaŭ lia edzino agas aktive por E.

Szmurlo (ŝmurlo), Vladimír von, ruso, relvojinĝeniero. Nask. 15 jul. 1865 en Ĉeljabinsk (Siberio), mortis 27 febr. 1931 en Riga. Studis en Peterburgo. Post rusa revolucio loĝis 1905–1908 en Stuttgart, de 1908 en Riga. Volapükisto, tre frue aliĝis al E. Iniciatis la unuan literaturan E–konkurson en Peterburgo, 1896. Eld. Bibliotekon de L.I. E 1895, Jarlibron E-istan, 1897, E-an Universal­bibliotekon, 1910–1914, kolekton de E-originalaĵoj «Verda Radio», 1911. Fondis 1910 kaj prez. ES «Riga Stelo» UEA-del. en Riga, 1910–15. Kunlaboris en «La E-isto», «Int. Scienca Revuo», «L.I.», «Scienca Gazet», red. kaj eld. revuon «Riga Stelo», 1910–1911. Verkis ANA — Alfabeta Nomaro-Adresaro — (unua provo de E-enciklopedio), 1916. Kompilis Komplementan rus-E-an vortaron, 1916. Dum siaj lastaj jaroj precipe interesiĝis pri ĉiuj sistemoj de L.I.